జీఎస్టీ కౌన్సిల్ భేటీ.. రిజిస్ట్రేషన్లు, రీఫండ్ల సరళీకరణపై దృష్టి!

ఏడాదికి పైగా విరామం తర్వాత భేటీ

2016లో జీఎస్టీ కౌన్సిల్ ఏర్పాటైనప్పుడు ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి సమావేశం నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు. అయితే, ఆ నిబంధన అమలు సక్రమంగా జరగడం లేదు. ఏడాదికి పైగా విరామం తర్వాత ఇప్పుడు 57వ సమావేశం జరగనుంది.

మరోవైపు, సెప్టెంబర్ నెలలో స్థూల జీఎస్టీ ఆదాయం రూ.2 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే 14 శాతానికి పైగా వృద్ధి నమోదైంది. తయారీ రంగంలోనూ పురోగతి కనిపించింది. ముఖ్యంగా ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆహార ఉత్పత్తులు, ఫార్మాస్యూటికల్స్, వస్త్ర పరిశ్రమలు ఈ వృద్ధికి దోహదపడ్డాయి.

అయితే, దిగుమతుల ద్వారా వచ్చే జీఎస్టీ ఆదాయం సుమారు 26 శాతం పెరగ్గా, మొత్తం స్థూల ఆదాయ వృద్ధి 10 శాతంగా ఉంది. స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాల కారణంగా రానున్న రోజుల్లో దిగుమతులు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషణలు వస్తున్నాయి. మరోవైపు, రీఫండ్లు తగ్గడం వల్ల నికర జీఎస్టీ ఆదాయం 18 శాతానికి పైగా పెరిగింది. అయితే, పన్ను చెల్లింపుదారులకు తిరిగి ఇవ్వాల్సిన సొమ్ము తగ్గడం సానుకూల పరిణామం కాదనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.

రిజిస్ట్రేషన్లలో జాప్యానికి చెక్..?

గత సమావేశంలో జీఎస్టీ 2.0 సంస్కరణల్లో భాగంగా పన్ను రేట్లు, స్లాబ్‌ల సంఖ్యను తగ్గించారు. ఇప్పుడు ప్రధానంగా విధానపరమైన సమస్యల పరిష్కారంపై 57వ సమావేశం దృష్టి సారించే అవకాశం ఉంది.

ముఖ్యంగా జీఎస్టీ రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియను మరింత సరళీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. తక్కువ రిస్క్ ఉన్న అర్హులైన దరఖాస్తుదారులకు మూడు పని దినాల్లో రిజిస్ట్రేషన్ ఇవ్వాలని నిబంధనలు చెబుతున్నాయి. కానీ, నకిలీ రిజిస్ట్రేషన్లు, తప్పుడు చిరునామాలతో ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ పొందే ప్రయత్నాల కారణంగా అధికారులు అదనపు తనిఖీలు చేస్తున్నారు. దీంతో నిజమైన వ్యాపారులు కూడా రిజిస్ట్రేషన్ల కోసం ఎదురుచూడాల్సి వస్తోంది.

కొన్ని కేసుల్లో ఆధార్ బయోమెట్రిక్ వెరిఫికేషన్ తప్పనిసరి చేయాలన్న ఢిల్లీ హైకోర్టు ఆదేశాలు కూడా ప్రక్రియలో జాప్యానికి కారణమయ్యాయి. నకిలీ దరఖాస్తుదారుల కారణంగా నిజాయితీగా వ్యాపారం చేసేవారు ఇబ్బందులు పడకుండా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని విశ్లేషణలో పేర్కొన్నారు.

ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ సమస్య..

జీఎస్టీలో మరో కీలక సమస్య సరఫరాదారుల నుంచి పన్ను చెల్లింపుల్లో జరుగుతున్న లోపాలు. ఒక వ్యాపారి వస్తువులు కొనుగోలు చేసి, బిల్లులో పేర్కొన్న పన్నును సరఫరాదారుకు చెల్లించినప్పటికీ, ఆ సరఫరాదారు ప్రభుత్వానికి పన్ను చెల్లించకపోతే కొనుగోలుదారుడికి ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ అందడం లేదు.

దీంతో తప్పు చేసిన సరఫరాదారుతో పాటు పన్ను చెల్లించిన కొనుగోలుదారుడు కూడా విచారణను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో అసలు తప్పు చేసిన సరఫరాదారుపైనే చర్యలు తీసుకునేలా సాంకేతిక పరిష్కారాలు తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉందని సూచిస్తున్నారు.

రీఫండ్ల మంజూరులోనూ సమస్యలే

పన్ను చెల్లింపుదారులకు పేరుకుపోయిన ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్‌ను తిరిగి చెల్లించే విషయంలోనూ అనేక ఇబ్బందులు ఉన్నాయి. సెప్టెంబర్ నెలలో రూ.27 వేల కోట్లకు పైగా రీఫండ్లు చెల్లించినప్పటికీ, పరిశ్రమల నుంచి ఇంకా ఫిర్యాదులు వస్తున్నాయి.

90 శాతం వరకు రీఫండ్ మంజూరు చేస్తామని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ, దానికి అనేక షరతులు విధిస్తున్నారనే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. దీంతో వాస్తవంగా రీఫండ్లు పొందడం కష్టమవుతోందని పరిశ్రమ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

వేర్వేరు వస్తువులపై వేర్వేరు పన్ను రేట్లు ఉండటం, కొన్ని ఇన్‌పుట్ సేవలు, వస్తువులపై క్రెడిట్ పరిమితులు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు జీఎస్టీ పరిధికి బయట ఉండటం వంటి అంశాలు క్రెడిట్ పేరుకుపోవడానికి కారణమవుతున్నాయి.

పెండింగ్ కేసుల పరిష్కారంపైనా దృష్టి

ఇక పన్నులకు సంబంధించిన అప్పీలు, బకాయిలు, విచారణలు వేగంగా పరిష్కారం కావాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇవి ఆలస్యం కావడం వల్ల ప్రభుత్వానికి, పన్ను చెల్లింపుదారులకు నిధులు నిలిచిపోతున్నాయి. జీఎస్టీ ట్రిబ్యునళ్ల పనితీరుపైనా సమీక్ష నిర్వహించాలని సూచిస్తున్నారు. పరిపాలనాపరమైన సమస్యల కారణంగా వాటి కార్యకలాపాలు ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో సాగడం లేదనే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.

మొత్తంగా చూస్తే, అక్టోబర్ 7న జరగనున్న జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో పన్ను విధానాల కంటే వాటి అమలులో ఎదురవుతున్న సమస్యల పరిష్కారానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం కనిపిస్తోంది. రిజిస్ట్రేషన్ల సరళీకరణ, రీఫండ్ల వేగవంతమైన చెల్లింపులు, నిజమైన పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఇబ్బందులు లేకుండా చూడటం వంటి అంశాలపై కౌన్సిల్ తీసుకునే నిర్ణయాలు వ్యాపార రంగానికి కీలకంగా మారనున్నాయి