ఎన్నికల కమిషన్ తన నేరాన్ని ఒప్పేసుకుందా?

ఈ ముగ్గురు ఉన్నత ఎన్నికల సంఘం అధికారులు మీడియాతో మాట్లాడకుండా, బదులుగా కమిషన్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ పి. పవన్ ద్వారా ఒక పత్రికా ప్రకటన విడుదల చేశారు. దురదృష్టవశాత్తు, ఈ ముగ్గురికీ, వివాదాన్ని చల్లార్చడానికి ఉద్దేశించిన ఈ ప్రకటన, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను గట్టిగా సమర్థిస్తున్న నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వానికి, ఎన్నికల సంఘానికి మరిన్ని ఇబ్బందికరమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది.

తాము ఇప్పటి వరకూ ఎజెండాలు, మినిట్స్ క్షుణ్ణంగా జారీ చేయలేదని అంగీకరించింది. కమిటీ పర్యవేక్షణ లేకుండానే ఆమోదాలు పొందింది. అనేక ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ 20 రాష్ట్రాల్లో సర్ ను పూర్తి చేశారు. ఇక్కడ గమనించాల్సిన అసలు విషయం ఏమిటంటే ఇండియన్స్ ఎక్స్ ప్రెస్ నివేదికను ఎవరూ ఖండించలేదు. అంతేకాకుండా సర్ ను సమర్థిస్తూ సుప్రీంకోర్టు జారీ చేసిన ఉత్తర్వూలను వారు ముందుకు తెచ్చారు

‘సర్’ లోని వివిధ అంశాలపై ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ ఏకపక్షంగా నిర్ణయాలు తీసుకొంటున్నారని, ఆయన పై మిగిలిన ఎన్నికల కమిషనర్లు అయిన సంధు, జోషి అసంతృప్తిగా ఉన్నారని ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ కథనం ప్రచురించింది. అయితే శనివారం జరిగిన వారి సమావేశంలో ఇకపై కమిషన్ సమావేశాలన్నింటికి ఎజెండాను ముందుగానే తీసుకురావాలని, మినిట్స్ జారీ చేయాలి’’ అని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. దీనర్థం ఏంటంటే.. ఇంతకుముందు ఇది జరగలేదని స్పష్టం.

అదే విధంగా చట్టాలు, నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉందో లేదో పున: పరిశీలించడానికి ఈసీఐ నెట్ ను సమీక్షించేందుకు సీనియర్ డిప్యూటీ ఎన్నికల కమిషనర్ నేతృత్వంలో ఐఐటీ, ఐఐటీ నుంచి ఒక స్వతంత్ర్య నిఫుణుడితో ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. సర్ సమయంలో చట్టపరమైన నిబంధనలు, ప్రక్రియల నుంచి తీవ్రమైన ఉల్లంఘనలు జరిగాయని నివేదిక సూచిస్తోంది. ఈ ఉల్లంఘనలపై ఇద్దరు పోల్ కమిషనర్లు పలుమార్లు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారని తేలింది.

‘‘నియమ నిబంధనలు పాటింపును ఒక కమిటీ పరిశీలించి, పున: పరిశీలన చేయాలని, ఎన్నికల సంఘం అధికారిక ప్రకటనలో చెబుతూనే 20 రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలలో సర్ ప్రక్రియ పూర్తయింది. మరో 12 కోట్ల కొనసాగుతోంది. చట్టాలు, నిబంధనలు పాటించడం లేదని దానికి ఇంతకంటే నిర్ధారణ ఇంకా ఏం కావాలి?

మీ వ్యవస్థలు, సాప్ట్ వేర్ లు చట్టాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయా లేదా అనే సందేహం ఉన్నప్పుడే ఇదంతా చేశామని ఈసీ చెబుతోందా? అని యోగేంద్ర యాదవ్ ఆశ్చర్యపోయారు.

ఇకపై ఐటీ మాడ్యూల్లు, పోర్టల్ ల సంబంధించిన కొత్త కార్యక్రమాలను ఆమోదించే ముందు అధికారులతో చర్చిస్తామని కూడా ప్రకటించింది. స్పష్టంగా ఐక్య ప్రతిపక్షం నుంచి వస్తున్న రాజకీయ వ్యతిరేకత, సీఈసీ తక్షణ రాజీనామాతో పాటు ఆయన అరెస్ట్ నుంచి తప్పించుకోవడానికే ఎన్నికల కమిషనర్లు సమావేశం నిర్వహించారు.

ఈ సమావేశం వల్ల సీఈసీ కొన్ని అడుగులు వెనక్కి వేసినట్లు కనిపిస్తోంది. సర్ ప్రక్రియను విపక్షం ఎన్నికల పరంగా ఆయుధంగా వాడుకోగల అవకాశం ఉంది. అయితే సంధు, జోషి కూడా వివాదాస్పద సుప్రీంకోర్టు తీర్పులను ఒక అనుకూలమైన సాకుగా ఉపయోగించుకుంటూ ఈ పక్షంలో చేరినట్లు కనిపిస్తోంది.

కొత్త ఓటర్ నమోదు కోసం ఉపయోగించే ఫారం 6 నిబంధనలు, బీజేపీకి ప్రయోజనం చేకూర్చేందుకే అని విపక్షాలు వాదిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో ఓటు హక్కును హరించడానికి సర్ ను ఉపయోగపడుతోందని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. ఓటర్ జాబితా సవరణ కోసం కమిషన్ తరఫున క్షేత్ర స్థాయిలో పనిచేస్తున్నప్పటికీ బీఎల్ఓ, ఈఆర్ఓ, ఈసీఐనెట్ లోకి పరిమిత ప్రవేశం కల్పించడానికి కూడా ప్రతిపక్షాలు తప్పుపడుతున్నాయి.

ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ నివేదిక ప్రకారం.. సంధు, జోషి కూడా లేవనెత్తిన విభేద అంశాలలో ఈ అభ్యంతరాలు ఉన్నాయి. అయితే శనివారం నాడు సర్ కోసం ఫారం 6 కు జతచేసిన ప్రకటనను గౌరవనీయ సుప్రీంకోర్టు సమర్థించిందనే అభిప్రాయంతో ఇద్దరు కమిషనర్లు ఏకీభవించారు.

బీఎల్‌ఓలు, ఈఆర్‌ఓల విషయానికి వస్తే, ఫీల్డ్ ఆఫీసర్లకు వారి చట్టబద్ధమైన అధికారాల ప్రకారం ఈసీఐనెట్ వ్యవస్థకు "పాత్ర-ఆధారిత ప్రాప్యత" మాత్రమే ఉంటుందని నిర్ణయించడానికి వారు కుమార్‌తో ఒక మధ్యేమార్గాన్ని కనుగొన్నట్లు తెలుస్తోంది.

అధికారాల విభజన సిద్ధాంతాన్ని గాలికి వదిలేసి, సీఈసీ తరఫున నిరంతరం వాదిస్తూ ఈ వివాదంలో తనను తాను భాగస్వామిగా చేసుకున్న ప్రధానమంత్రి మోదీ ప్రభుత్వానికి, ఈ ప్రకటన వివాదం నుంచి స్పష్టమైన అవకాశాన్ని అందించడం లేదు. ఒక రోజు ముందు, ఈసీ తన వైఖరిని స్పష్టం చేయాలని కోరిన ఎల్‌జెపి-ఆర్‌వి అధినేత చిరాగ్ పాశ్వాన్, ఆర్‌ఎల్‌ఎం అధ్యక్షుడు ఉపేంద్ర కుష్వాహా, చంద్రబాబు నాయుడు టిడిపి వంటి మిత్రపక్షాలను కట్టడి చేయడానికి ఇది సహాయపడవచ్చు. కానీ ప్రతిపక్షం ఆగ్రహంతోనే జ్ఞానేష్ కుమార్‌ను తొలగించాలన్న తమ డిమాండ్‌ను మరింత తీవ్రతరం చేసింది.

సీఈసీ పదవి నుంచి కుమార్‌ను తొలగించాలని డిమాండ్ చేస్తూ లోక్‌సభ, రాజ్యసభ రెండింటిలోనూ కొత్త నోటీసు దాఖలు చేయడం ప్రతిపక్ష 'ఇండి' బ్లాక్‌కు ప్రాధాన్యతగా కొనసాగుతోందని వర్గాలు 'ది ఫెడరల్'కు తెలిపాయి.

"ఎన్నికల సంఘం ద్వారా ప్రజాస్వామ్యాన్ని బీజేపీ హైజాక్ చేయడానికి వ్యతిరేకంగా నిరంతర, దేశవ్యాప్త ఉమ్మడి ప్రచారాన్ని" రూపొందించడానికి, బహుశా సెప్టెంబర్ 30న తమ అగ్ర నాయకత్వంతో ఒక సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఈ బ్లాక్ ఇప్పటికే చర్చలు జరుపుతోంది. "ఈ అసాధారణ పరిస్థితికి మనం ఎలా స్పందించాలనుకుంటున్నామో చర్చించడానికి సమావేశం కావాలని" కోరుతూ సీపీఐ(ఎం) ప్రధాన కార్యదర్శి ఎంఏ బేబీ కూడా వివిధ ప్రతిపక్ష పార్టీల నాయకులకు లేఖ రాశారు.

ఆసక్తికరంగా, బేబీ అభ్యర్థనకు అనుకూలంగా స్పందించిన తొలి నాయకులలో వామపక్ష పార్టీలకు బద్ధ శత్రువైన తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అధినేత్రి మమతా బెనర్జీ కూడా ఉన్నారు.

ఎన్నికల సంఘం "(ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్) కథనాన్ని గానీ, దానిలోని అంశాలను గానీ నేరుగా ఖండించడం లేదు" అని నొక్కిచెబుతూ, కాంగ్రెస్ కమ్యూనికేషన్స్ ఇన్‌చార్జ్ జైరామ్ రమేష్ మాట్లాడుతూ, మే 27 నాటి సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు "ఇటీవలి విషయాలు వెలుగులోకి రాకముందే వెలువడినప్పటికీ", ఈసీ జారీ చేసిన పత్రికా ప్రకటన "సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వును ప్రస్తావిస్తూ కమిషన్ చర్యలను సమర్థించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది" అని అన్నారు.

ఈసీ ప్రస్తావిస్తున్న ఉత్తర్వు “లక్షిత ఓటర్లను దురుద్దేశపూర్వకంగా తొలగించినందుకు, అసమర్థత కారణంగా పౌరులు ఓటర్ల జాబితాల నుంచి తొలగించబడటానికి కారణమైనందుకు, మొత్తం కుటుంబాలకు కలిగిన గందరగోళం, వేధింపుల వల్ల ఖర్చులు, పని గంటల రూపంలో నష్టపోయిన కోట్ల రూపాయల నుండి సీఈసీని కాపాడదు” అని రమేష్ నొక్కి చెప్పారు.

పార్లమెంటు చూడకుండా, ఆమోదించకుండా ఫారం 6కు చేసిన “పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధమైన మార్పుల ద్వారా” లక్షిత ఓటు హక్కు రద్దుకు ఈసీ వద్ద సమాధానం లేదని కూడా కాంగ్రెస్ ఆరోపించింది. ఒక ప్రకటనలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఇలా పేర్కొంది.

“(1) సీఈసీ ఏకపక్షంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, (2) ప్రతిపక్షం పట్ల ఆయనకున్న బహిరంగ ద్వేషం, పక్షపాతం స్పష్టమైన పక్షపాత ధోరణికి దారితీయడం, (3) అధికార ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘వోట్ చోరీ’లో ఆయన స్వచ్ఛందంగా పాల్గొనడం, ప్రోత్సహించడం, (4) జెన్ జెడ్ ఓటర్ల నమోదును నిరోధించడానికి ఆయన చేసిన నిర్దిష్ట దాడి, (5) ఓటర్ల జాబితాలను ప్రక్షాళన చేయడంలో, కుదించడంలో ఆయన నిర్లక్ష్యం వల్ల వ్యంగ్యంగా బయటపడిన ఆయన అవినీతి - వీటన్నింటికీ సమాధానం చెప్పాల్సి ఉంది,”. యావత్ దేశం ఆయనను జవాబుదారీగా నిలబెట్టాలని చూస్తుండటంతో కుమార్ బట్టబయలై, ఇప్పుడు భయభ్రాంతులకు గురయ్యారని... సీఈసీ రాజీనామా లేదా విచారణ తప్ప మరేదీ సరిపోదని నొక్కి చెప్పింది.