సౌదీ- యెమెన్ ఘర్షణ ప్రపంచాన్ని కొత్త ప్రమాదంలోకి నెట్టిందా?

హౌతీలు యెమెన్ ఎర్ర సముద్ర తీరం వెంబడి తమ పట్టును బలంగా విస్తరించుకున్నారు. సౌదీ ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలకు, కీలకమైన బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలమార్గానికి ఈ తిరుగుబాటుదారులు తీవ్ర ముప్పు కలిగిస్తున్నారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా రియాద్ దేశవ్యాప్తంగా హౌతీ స్థావరాలపై వైమానిక దాడులు జరిపింది. హౌతీల ప్రకారం, సౌదీ అరేబియా తమ స్థావరాలపై దాదాపు 350 దాడులు నిర్వహించింది.

"యెమెన్‌లో సంఘర్షణ కొనసాగడం, సౌదీ అరేబియా లోపల దాడులు జరుగుతున్నట్లు వస్తున్న నివేదికలు ఒక ప్రమాదకరమైన ఉధృతి. ఇది సౌదీ, ప్రాంతీయ భద్రతపై సుదూర ప్రభావాలను కలిగిస్తుంది. ఇది రాజ్యం భద్రతను అపూర్వమైన ముప్పుకు గురిచేస్తుంది. దీనికి సైనిక ప్రతిస్పందన లేదా ఒమన్ లేదా ఇతరుల ద్వారా మధ్యవర్తిత్వం అవసరం కావచ్చు" అని జేఎన్‌యూలోని పశ్చిమ ఆసియా అధ్యయనాల కేంద్రానికి చెందిన ముద్దస్సిర్ క్వామర్ అన్నారు.

"హౌతీల దాడి ఎర్ర సముద్ర ప్రాంతంలో భద్రతకు కూడా ముప్పు కలిగిస్తోంది, ఇది ప్రపంచ ఇంధన భద్రతా పరిస్థితిని ప్రభావితం చేయవచ్చు," అని ఆయన అన్నారు. పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ ప్రపంచాన్ని మరోసారి అగాధంలోకి నెడుతోంది.

ఇప్పటికే చమురు ధరలు 110 డాలర్ల నుంచి 120 డాలర్ల వైపు పరుగులు తీస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధిని, బాబ్ ఎల్ మాండేబ్ జలసంధిని మూసివేయడంతో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా క్రూడ్ ఆయిల్ సరఫరాకు తీవ్ర అంతరాయం కలిగింది. అమెరికా సాయంతో కొన్ని చమురు నౌకలు హార్ముజ్ జలసంధి దాటి ప్రయాణిస్తున్నాయి. ఇది కేవలం ఈ ప్రాంతానికే కాకుండా ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లకు కూడా తీవ్రమైన పరిణామాలను కలిగిస్తుంది.

ఈ పోరాటానికి ప్రమాదకరమైన మతపరమైన కోణాన్ని జోడిస్తూ, సున్నీ ఇస్లాం అత్యంత పవిత్ర స్థలాలలో ఒకటైన మక్కా వైపు హౌతీలు ఒక డ్రోన్‌ను ప్రయోగించారని సౌదీ అరేబియా ఆరోపించింది. ఆ డ్రోన్ ఎలాంటి నష్టం కలిగించకముందే సౌదీ వైమానిక రక్షణ దళాలు దానిని అడ్డుకున్నాయని రియాద్ తెలిపింది. హౌతీలు ఈ ఆరోపణను ఖండించారు.

ఆరోపణ, ఖండన రెండూ నిజం కావచ్చు లేదా కాకపోవచ్చు. కానీ దీని రాజకీయ పరిణామాలను అదుపు చేయడం కష్టం. ఆరోపణ చేయడమే పరిస్థితిని తీవ్రతరం చేస్తుంది. మక్కా, మదీనా పవిత్ర నగరాలు కేవలం సౌదీ భూభాగంలోని మరో భాగం కాదు.

ఈ నగరాల తాళాలు తన చేతిలో ఉన్నందున, సౌదీ అరేబియా తనను తాను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సున్నీ ముస్లింల సంరక్షకురాలిగా భావిస్తుంది. రియాద్ 'రెడ్ లైన్'ను ప్రస్తావించడం, మక్కాకు సంబంధించిన ఒక సంఘటన మరింత బలమైన సౌదీ ప్రతిస్పందన కోసం ఒత్తిడిని సృష్టించగలదని సూచిస్తుంది.

రియాద్ ప్రస్తుతం ఒక క్లిష్టమైన ఎంపికను ఎదుర్కొంటోంది. తన భూభాగం, చమురు మౌలిక సదుపాయాలపై పదేపదే జరుగుతున్న దాడులను అది సహించలేదు. కానీ యెమెన్‌లో ఒక పెద్ద దాడి సుదీర్ఘ యుద్ధానికి దారితీయవచ్చు. అది సులభం కాదని రియాద్‌కు తెలుసు.

సౌదీ అరేబియా 2015లో యెమెన్‌లో ఒక పెద్ద జోక్యాన్ని ప్రారంభించింది, భూతల కార్యకలాపాల కంటే ఎక్కువగా వాయు శక్తిపై ఆధారపడింది. కానీ రాజ్యం అత్యంత ఉన్నతమైన వాయు శక్తి ఉన్నప్పటికీ, హౌతీలు తమ స్థానాలను నిలుపుకోవడంలో విజయం సాధించారు.

వాస్తవానికి, సౌదీ నేతృత్వంలోని సైనిక జోక్యం సంవత్సరాలుగా ఉన్నప్పటికీ హౌతీలు మాత్రం వెనకడుగు వేయకుండా పోరాడుతున్నారు. రియాద్ ఇప్పుడు సాయం కోసం పాకిస్థాన్, టర్కీలతో ఉన్న తన రక్షణ ఒప్పందాన్ని ఆశ్రయిస్తుందా? 2015లో, పాకిస్థాన్ తటస్థంగా ఉండి, హౌతీలకు వ్యతిరేకంగా సౌదీ సైనిక కూటమిలో చేరడానికి నిరాకరించింది. పాకిస్థాన్ పార్లమెంట్ కూడా ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించింది.

ఇస్లామాబాద్ ఇరాన్‌తో సరిహద్దును పంచుకుంటున్నందున, హౌతీలకు సాయం చేయడానికి యోధులను పంపడం టెహ్రాన్‌తో సంబంధాలను దెబ్బతీసేది. ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హౌతీల నుంచి నిరంతర దాడులను ఎదుర్కొంటున్న సౌదీ నాయకత్వం, తమకు సహాయం చేయమని పాకిస్థాన్, టర్కీ రెండింటినీ కోరితే, అది ఇస్లామాబాద్, అంకారా రెండింటికీ కష్టమైన నిర్ణయం అవుతుంది. పాకిస్థాన్ బహుశా ఇరుపక్షాల మధ్య శాంతి ఒప్పందం కోసం చర్చలు జరపడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఇదే దాని ముందున్న అతిపెద్ద సమస్య.