పార్లమెంట్ లో ఎన్డీఏ అంచనాలకు బ్రేకులు
మహిళా రిజర్వేషన్, పార్లమెంట్ నియోజకవర్గాల బిల్లులపై ప్రభుత్వం వెనక్కి
పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాలకు మరో తొమ్మిది రోజుల గడువు మాత్రమే ఉంది. సోమవారం ప్రారంభం కానున్న సమావేశాలకు తన అజెండాలో ఉన్న అంశాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి మోదీ ప్రభుత్వం సిద్దం అవుతోంది.
లోక్ సభ నియోజక వర్గాల పునర్విభజన, మహిళా రిజర్వేషన్ అమలు వంటి వాటిని ఇప్పుడు సభలో ప్రవేశ పెట్టే అవకాశం కనిపించడం లేదు. ప్రస్తుత సమావేశానికి ప్రభుత్వం కేవలం ఏడు బిల్లులను మాత్రమే జాబితా చేసింది.
ఐదు కొత్త బిల్లులు: జాతీయ గౌరవానికి అవమానాల నివారణ (సవరణ) బిల్లు, 2026; జనన మరణాల నమోదు (సవరణ) బిల్లు, ఆదాయపు పన్ను (సవరణ) బిల్లు, 2026, సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ బిల్లు, 2026, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల అభివృద్ధి (సవరణ) బిల్లు, 2026 – ప్రవేశపెట్టడం, పరిశీలించడం, ఆమోదించడం కోసం షెడ్యూల్ చేశారు.
బడ్జెట్ సమావేశాల సందర్భంగా ప్రవేశపెట్టిన విదేశీ విరాళాల (నియంత్రణ) సవరణ బిల్లు, పార్లమెంట్ సంయుక్త కమిటీ పరిశీలనలో ఉన్న వికసిత్ భారత్ శిక్షా అధిష్ఠాన్ బిల్లు, 2025 కూడా జాబితాలో ఉన్నాయి.
అనిశ్చితిలో అంశాలు..
సమావేశాలకు ముందు ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP), తృణమూల్ కాంగ్రెస్, శివసేన (UBT) నుంచి ఎన్డీఏలోకి భారీగా ఫిరాయింపులు జరగడంతో, లోక్సభ సభ్యుల సంఖ్యను 543 నుంచి 850కి పెంచడానికి, మహిళలకు మూడో వంతు సీట్లను రిజర్వ్ చేయడానికి, సంబంధిత నియోజకవర్గాల పునర్విభజన బిల్లును తీసుకురావడానికి ప్రభుత్వం సవరించిన రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లును ఆమోదింపజేయడానికి మరో ప్రయత్నం చేస్తుందనే ఊహాగానాలకు ఆజ్యం పోసింది.
లోక్సభలో అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ లేకపోవడంతో, ఏప్రిల్ 17న రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లును ఆమోదింపజేయడానికి చేసిన ప్రయత్నం విఫలమవడంతో ఇబ్బందిపడిన మోదీ ప్రభుత్వం, ఈ ఊహాగానాలను పక్కకు తోయడానికి పెద్దగా ఏమీ చేయలేదు.
దీనికి విరుద్ధంగా, సీనియర్ మంత్రులు, బీజేపీ నాయకులు అనధికారిక సంభాషణలలో మరో ప్రయత్నం జరగబోతోందని సూచించారు.
డిఎంకె, ఎన్సిపి-ఎస్పి వంటి పార్టీల నుంచి మద్దతు కూడగట్టేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని కూడా వారు పరోక్షంగా సంకేతాలు ఇచ్చారు. 18 సమావేశాల వర్షాకాల సదస్సుకు సంబంధించిన సంక్షిప్త శాసన ఎజెండా ఉద్దేశపూర్వకమైనదేనని, తద్వారా సదస్సు చివరి రోజుల్లో రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, డీలిమిటేషన్ బిల్లులను ప్రవేశపెట్టడానికి తగినంత అవకాశం కల్పించారని ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి.
సదస్సు చివరి దశలో వివాదాస్పద చట్టాలను ప్రవేశపెట్టి, ప్రతిపక్షాలకు స్పందించడానికి తక్కువ సమయం ఇచ్చే మోదీ ప్రభుత్వ గత పద్ధతికి ఈ వ్యూహం అనుగుణంగానే ఉండేది.
అయితే.. జూలై 20న సమావేశాలు ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి జరిగిన పరిణామాలు ఆ ప్రణాళికలకు విఘాతం కలిగించినట్లు కనిపిస్తోంది. విద్యార్థి నిరసనకారులపై పోలీసుల క్రూరత్వం, అయోధ్యలోని రామ మందిరం వద్ద జరిగిన విరాళాల దొంగతనం, ఆరోపణలపై ప్రతిపక్షాలు తమ నిరసనలను కొనసాగిస్తున్నాయి.
కాబట్టి కేంద్రం "ఇప్పటికే జాబితాలో ఉన్న శాసనపరమైన అజెండాను పూర్తి చేయడానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది" అని ప్రభుత్వ వర్గాలు శుక్రవారం 'ది ఫెడరల్'కు తెలిపాయి.
ప్రతిపక్షం ప్రభుత్వ వ్యూహాన్ని దెబ్బతీసింది..
పదేపదే జరుగుతున్న పరీక్షా పత్రాల లీకేజీలపై సీజేపీ ఇతర విద్యార్థి, యువజన సంఘాలు చేసిన నిరసనలు, జూలై 25న కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రిగా ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామాకు దారితీశాయి. ఈ నిరసనలే ప్రభుత్వాన్ని పబ్లిక్ ఎగ్జామినేషన్స్ (ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ అన్ఫెయిర్ మీన్స్) సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టేలా ఒత్తిడి చేశాయి.
పార్లమెంటు ఈ బిల్లును ఆమోదించినప్పటికీ, ఐక్య ప్రతిపక్షం నుంచి ప్రభుత్వం నిరంతర విమర్శలను ఎదుర్కొంది. ప్రధాన్ రాజీనామా, కఠినమైన పబ్లిక్ ఎగ్జామినేషన్స్ చట్టం సాధారణ పరిస్థితులను పునరుద్ధరిస్తాయని మోదీ ఆశించారు కానీ ప్రస్తుతం అది సాధ్యం కాలేదు.
గత కొన్ని రోజులుగా, లోక్సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ, విద్యార్థులపై అణచివేత చర్యల విషయంలో కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా రాజీనామా చేయాలని, మోదీ క్షమాపణ చెప్పాలని డిమాండ్ చేస్తూ ప్రతిపక్ష పార్టీలను సమీకరించారు.
అదే సమయంలో, రామ మందిర విరాళాల విషయంలో సమాజ్వాదీ పార్టీ అధినేత అఖిలేష్ యాదవ్ ప్రతిపక్షాల దాడికి నాయకత్వం వహించారు. ఈ కాంగ్రెస్-ఎస్పీ సమన్వయానికి ఒక ముందస్తు సూచన జూలై 31న పార్లమెంట్ ప్రాంగణంలో కనిపించింది.
విరాళాల వివాదంపై సమాజ్వాదీ ఎంపీలు, కాంగ్రెస్తో పొత్తు పెట్టుకున్న స్వతంత్ర ఎంపీ పప్పు యాదవ్ బీజేపీని ఎగతాళి చేస్తూ ఒక స్కిట్ను ప్రదర్శించగా, దానికి సమీపంలోనే కాంగ్రెస్, దాని మిత్రపక్షాలు షా రాజీనామా కోరుతూ నిరసన తెలిపాయి.
కాంగ్రెస్ రాజ్యసభ ఎంపీ సయ్యద్ నాజర్ హుస్సేన్, సమాజ్వాదీ పార్టీ ఎంపీ రుచి వీరా 'ది ఫెడరల్'తో మాట్లాడుతూ, ఆగస్టు 3న పార్లమెంట్ తిరిగి సమావేశమైనప్పుడు ఇండి బ్లాక్ ఈ రెండు అంశాలపై ఒత్తిడి కొనసాగిస్తుందని చెప్పారు. 10 సమావేశాలు పూర్తయినప్పటికీ, పార్లమెంట్ మొదటగా జాబితా చేసిన ఏడు బిల్లులలో రెండింటిని మాత్రమే ఆమోదించింది.
జాతీయ గౌరవానికి అవమానాల నివారణ (సవరణ) బిల్లు, 2026, జనన మరణాల నమోదు (సవరణ) బిల్లు. ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టిన కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి నిత్యానంద్ రాయ్తో సహా ఒక్క ఎంపీ కూడా మాట్లాడలేని విధంగా, తీవ్ర నిరసనల మధ్య నిమిషాల వ్యవధిలోనే లోక్సభలో రెండో బిల్లు ఆమోదం తెలిపింది.
జాతీయ గౌరవ బిల్లుపై రాజ్యసభలో పూర్తిస్థాయి చర్చ జరగ్గా, లోక్సభలో కేవలం క్లుప్త చర్చ మాత్రమే జరిగింది. లోక్సభలో డీఎంకే ఎంపీ కె. కనిమొళి ప్రభుత్వ "విభజన ఎజెండా"ను తీవ్రంగా విమర్శించారు.
సంఖ్యాబలంపై ఇకపై భరోసా లేదు..
కనిమొళి జోక్యం, పబ్లిక్ ఎగ్జామినేషన్స్ బిల్లుపై చర్చ సందర్భంగా ప్రభుత్వంపై సుప్రియా సూలే అసాధారణంగా దూకుడుగా దాడి చేయడం వంటివి, రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లుకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీని సాధించడానికి డీఎంకే, ఎన్సిపి-ఎస్పిలను ఒప్పించగలమన్న కేంద్రం ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసినట్లు కనిపిస్తోంది.
విద్యార్థులపై అణచివేతపై ప్రజాగ్రహం ఇంకా రగులుతూనే ఉండటం, మోదీ, షాలపై ప్రతిపక్షాలు తమ దాడిని తీవ్రతరం చేస్తుండటంతో, ఈ సమావేశాల మిగిలిన కాలంలో పార్లమెంటరీ ప్రతిష్టంభన ముగిసే 'అవకాశమే లేదని' ప్రభుత్వ వర్గాలు ఇప్పుడు అంగీకరిస్తున్నాయి.
గత పక్షం రోజులుగా చోటుచేసుకున్న ఈ పరిణామాలు, కేంద్రం తన శాసన వ్యూహాన్ని పునఃసమీక్షించుకునేలా ఒత్తిడి తెచ్చాయి. వర్షాకాల సమావేశాల మొదటి రెండు రోజుల్లోనే సంకేతాలు కనిపించాయి.
రాజ్యాంగ (129వ సవరణ) బిల్లు, రాజ్యాంగ (130వ సవరణ) బిల్లు, వికసిత్ భారత్ శిక్షా అధిష్ఠాన్ బిల్లులను పరిశీలిస్తున్న పార్లమెంట్ సంయుక్త కమిటీలు, చర్చలు ముగిశాయని వాటి అధ్యక్షులు కొద్ది రోజుల క్రితమే సూచించినప్పటికీ, తమ నివేదికల ఆమోదాన్ని వాయిదా వేశాయి.
లోక్సభ, అసెంబ్లీ ఎన్నికలను ఏకకాలంలో నిర్వహించాలని ప్రతిపాదించిన రాజ్యాంగ (129వ సవరణ) బిల్లును, కేంద్రం నియోజకవర్గాల పునర్విభజన, మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలు ప్రణాళికకు తార్కిక కొనసాగింపుగా విస్తృతంగా భావించారు.
బీజేపీ ఎంపీ, మాజీ కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి పీపీ చౌదరి నేతృత్వంలోని జేపీసీకి, తన నివేదికను ఖరారు చేయడానికి డిసెంబర్లో జరిగే పార్లమెంట్ శీతాకాల సమావేశాల చివరి వారం మొదటి రోజు వరకు సమయం ఇచ్చారు.
బీజేపీ ఎంపీ అపరాజిత సారంగి నేతృత్వంలోని రాజ్యాంగ (130వ సవరణ) బిల్లును పరిశీలిస్తున్న జేపీసీకి కూడా ఇదే విధమైన పొడిగింపు ఇచ్చారు. ఈ కమిటీ తన ముసాయిదా నివేదికను ఖరారు చేసినప్పటికీ, చివరి నిమిషంలో దాని ఆమోదాన్ని వాయిదా వేసినట్లు సమాచారం. వికసిత్ భారత్ శిక్షా అధిష్ఠాన్ బిల్లును పరిశీలిస్తున్న సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీకి కూడా అదే గతి ఎదురైంది.
దృష్టి మళ్లింపు..
కమిటీలు తమ నివేదికలను సమర్పించిన తర్వాత, ఈ బిల్లుల సవరించిన రూపాలను క్యాబినెట్ త్వరితగతిన ఆమోదిస్తుందని గతంలో చెప్పిన ప్రభుత్వ వర్గాలు, ప్రస్తుత సమావేశాల్లో పార్లమెంటులో ఈ వివాదాస్పద చర్యలను ముందుకు తీసుకువెళ్లడానికి రాజకీయ పరిస్థితి "ఇకపై అనుకూలంగా లేదు" అని ఇప్పుడు అంగీకరిస్తున్నాయి.
దీనికి బదులుగా, ప్రభుత్వం, దాని సభా నిర్వాహకులు ఇప్పుడు, కొనసాగుతున్న అంతరాయాల కారణంగా నిలిచిపోయి, ఇప్పటికే జాబితాలో ఉన్న బిల్లులను, చర్చ లేకుండా గందరగోళం మధ్య ఆమోదించాల్సి వచ్చినా సరే, ఎలాగైనా ఆమోదింపజేసుకోవాలని ఉవ్విళ్లూరుతున్నారు.
సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ బిల్లు, 2026, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల అభివృద్ధి (సవరణ) బిల్లు, 2026, ఆదాయపు పన్ను (సవరణ) బిల్లు, 2026 వంటి సాపేక్షంగా వివాదరహితమైన చట్టాలను ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా కేంద్రం ప్రారంభించవచ్చు. లోక్సభలో పరిశీలన, ఆమోదం కోసం వివాదాస్పద FCRA బిల్లును ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా ప్రతిపక్షాన్ని నేరుగా ఎదుర్కోవాలనేది ప్రభుత్వంలోని మరో అభిప్రాయం.
హోం మంత్రిత్వ శాఖ ప్రవేశపెట్టిన ఈ బిల్లు, విదేశీ నిధులు పొందే పౌర సమాజ సంస్థలు, మైనారిటీ సంస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకునే మరో ప్రయత్నమని ప్రతిపక్షాలు ఇప్పటికే విమర్శించాయి. FCRA బిల్లు మరింత ఘర్షణకు దారితీస్తుందని కేంద్రం గుర్తించినప్పటికీ, ముందుకు సాగడం ద్వారా మోదీ ప్రభుత్వం రాజకీయంగా దృఢంగా ఉందని నిరూపించవచ్చని బీజేపీలోని ఒక వర్గం భావిస్తోంది.
ప్రతిపక్షాల విమర్శల దాడికి అమిత్ షా కేంద్రబిందువుగా ఉన్నందున, ఆయన స్వయంగా బిల్లును ప్రవేశపెడతారా లేక వర్షాకాల సమావేశాలు ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి సభకు దూరంగా ఉంటున్నట్లే కొనసాగిస్తారా, తద్వారా ప్రతిపక్షాల నిరసనలను నిత్యానంద్ రాయ్ ఎదుర్కొనేలా చేస్తారా అనేది వేచి చూడాలి.
Next Story