ఈస్టర్న్ దాడి పై శ్రీలంక కోర్టు సంచలన తీర్పు.. కానీ

2019 ఏప్రిల్‌లో ఈస్టర్ ఆదివారం నాడు ఇస్లామిస్టులు మూడు చర్చిలు, మూడు హోటళ్లపై బాంబు దాడులు చేసి, 260 మందికి పైగా స్థానికులను, విదేశీయులను చంపి, వందలాది మందిని గాయపరిచినప్పుడు దేశ భద్రతా వ్యవస్థకు సారథ్యం వహించిన ఇద్దరు వ్యక్తులను శిక్షించడం శ్రీలంక చరిత్రలో ఇదే మొదటిసారి.

పలుకుబడి ఉన్నవారికి శిక్షలు దాదాపుగా పడని, దశాబ్దాలుగా జరిగిన అనేక తిరుగుబాట్లలో సాయుధ మిలిటెంట్లతో పాటు వేలాది మంది అమాయకులు కూడా ప్రాణాలు కోల్పోయిన దేశంలో ఇది ఒక దిగ్భ్రాంతికరమైన తీర్పు అనేక సందర్భాల్లో హంతకుల గుర్తింపు రహస్యం కానప్పటికీ ఎలాంటి శిక్ష మాత్రం రాలేదు.

ఈస్టర్ మారణకాండకు ముందు, భారత్ నుంచి వచ్చిన మూడు నిఘా హెచ్చరికలు వచ్చాయి. అయితే వాటిని అప్పటి అధికారులు పట్టించుకోలేదు. నిఘా వర్గాల హెచ్చరికలపై చర్యలు తీసుకోవడంలో విఫలమైనందుకు అప్పటి ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ పుజిత్ జయసుందర, రక్షణ కార్యదర్శి హేమసిరి ఫెర్నాండోలను కొలంబో శాశ్వత హైకోర్టు శుక్రవారం నాడు ట్రయల్-ఎట్-బార్ తీర్పులో దోషులుగా నిర్ధారించింది.

ప్రస్తుతం పదవీ విరమణ చేసిన 66 ఏళ్ల జయసుందర, 76 ఏళ్ల ఫెర్నాండోలను తీర్పు తర్వాత జ్యుడిషియల్ కస్టడీలోకి తీసుకున్నారు. వీరిద్దరూ సుప్రీంకోర్టులో అప్పీల్ చేసే అవకాశం ఉంది.

1976 నుంచి అమల్లో ఉన్న మరణశిక్షపై అనధికారిక నిషేధాన్ని శ్రీలంక ఎత్తివేస్తే తప్ప వారికి మరణశిక్ష అమలు అయ్యే అవకాశం లేదు. జయసుందర, ఫెర్నాండోలపై తీర్పు శ్రీలంక అంతటా దావానలంలా వ్యాపిస్తున్నప్పటికీ, కొలంబోకు ఉత్తరాన సుమారు 400 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఒక తమిళ ప్రాంతంలో అన్యాయం ఇంకా కొనసాగుతోందనే స్పష్టమైన భావన ఉంది.

అక్కడ సైన్యం చేత హత్య చేయబడిన వందలాది మంది తమిళ పురుషులు, మహిళలు, పిల్లల అస్థిపంజరాలను తవ్వి తీస్తున్నారు. పరిస్థితి ఎంత దారుణంగా తయారైందంటే, జాఫ్నా శివార్లలోని చెమ్మని వద్ద ఉన్న సామూహిక సమాధిపై పూర్తిస్థాయి నేర విచారణకు ఆదేశించాలని అంతర్జాతీయ జవాబుదారీ నిపుణులు, ఐక్యరాజ్యసమితి అధికారులు శ్రీలంకను కోరారు.

ఆ ద్వీప దేశంలో ఇది అతిపెద్ద సామూహిక సమాధి. జెనీవాలో 'ఇంటర్నేషనల్ ట్రూత్ అండ్ జస్టిస్ ప్రాజెక్ట్' నిర్వహించిన ఒక ప్రత్యేక ఆన్‌లైన్ చర్చలో వారు మాట్లాడుతూ, దాదాపు 500 మానవ అవశేషాలు లభ్యం కావడం నేర విచారణకు తగినంత ఆధారాన్ని కల్పించిందని, కేవలం తవ్వకాలతో మాత్రమే న్యాయం జరగదని వాదించారు.

ఈస్టర్ దాడి, చెమ్మని ఉదంతం విషయంలో న్యాయపరమైన జవాబుదారీతనంలో ఉన్న వైరుధ్యాలు అత్యంత నిర్లజ్జగా ఉన్నాయి. 2024లో అధికారం చేపట్టక ముందే, ఈస్టర్ బాంబర్ల గురించి నిఘా వర్గాల హెచ్చరికలను నిర్లక్ష్యం చేసి, తద్వారా ఈ విధ్వంసం జరగడానికి కారణమైన వారిని శిక్షించాలని అధ్యక్షుడు అనుర దిస్సనాయకే గట్టిగా వాదించారు.

కొలంబో తమిళ టైగర్స్‌ను అణచివేసిన సరిగ్గా ఒక దశాబ్దం తర్వాత ఈ మారణహోమం జరిగింది. మరోవైపు, కాథలిక్ చర్చి మాత్రం, దాదాపు ఒకే సమయంలో జరిగిన ఈ ఉగ్రదాడులను ఇస్లామిక్ స్టేట్ శ్రీలంక విభాగం నిర్వహించినప్పటికీ, అసలు సూత్రధారులు గొటబయ రాజపక్సను అధికారంలోకి తీసుకురావడమే లక్ష్యంగా సాగిన ఒక పెద్ద కుట్రలో భాగమని వాదిస్తోంది.

ఈ మారణహోమం తర్వాత ఆయనే అధ్యక్షుడు అయ్యారు. ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలో, గొటబయ హయాంలో శ్రీలంక ప్రధాన నిఘా సంస్థకు అధిపతిగా ఉన్న సురేష్ సల్లేను, ఈస్టర్ బాంబు దాడులను ప్లాన్ చేశారన్న ఆరోపణలపై దిస్సనాయకే ప్రభుత్వం అరెస్టు చేసింది. ఆయన ఆరోపణను ఖండించినప్పటికీ, కఠినమైన ఉగ్రవాద నిరోధక చట్టం (PTA) కింద కస్టడీలోనే ఉన్నారు.

ఈస్టర్ ఉగ్రవాదం విషయంలో ప్రభుత్వ పట్టుదల, జయసుందర, ఫెర్నాండోల నిర్దోషత్వ తీర్పునకు దారితీసిన 2022 నాటి కోర్టు తీర్పుపై అప్పీల్ చేయడంలో స్పష్టమైంది. ఆ సమయంలో దిస్సనాయకే ప్రతిపక్షంలో ఉన్నారు. నేటి న్యాయపరమైన తీర్పు తిరగబడటానికి ఇదే కారణమైంది.

ఆశ్చర్యకరంగా, మార్క్సిస్ట్ అయిన దిస్సనాయకే తాను, తన ప్రభుత్వం జాతి భేదాన్ని చూడమని పదేపదే చెబుతున్నప్పటికీ, కొంతమంది తమిళులు మాత్రం అది వాస్తవమేనని చెబుతున్నారు.

తమిళుల జనాభా ఎక్కువగా ఉన్న జాఫ్నాలోని చెమ్మని దీనికి ఒక మంచి ఉదాహరణ అని చెబుతారు. ఇక్కడే 1996లో ఒక తమిళ యువతి హత్యకు గురైంది, ఆ తర్వాత ఆమె సోదరుడు, తల్లి, అలాగే ఒక పొరుగు వ్యక్తి కూడా హత్య చేయబడ్డారు. 1990వ దశకంలో సైనిక నియంత్రణలో ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో కూడా అనేక మంది తమిళులు హత్య చేయబడ్డారు.

'ఈ ప్రభుత్వం కూడా కుట్రలు పన్నుతోంది' బాలిక హత్య కేసులో పట్టుబడిన ఒక సైనికుడు, తమిళ టైగర్ సానుభూతిపరులుగా అనుమానించబడిన చాలా మంది తమిళ పౌరులను తమ పై అధికారుల ఆదేశాల మేరకు చంపి చెమ్మనిలో పాతిపెట్టారని ఒప్పుకున్నాడు. కానీ కేవలం ఏడుగురు తక్కువ స్థాయి సైనికులకు మాత్రమే శిక్ష పడింది. ఏ ఉన్నతాధికారినీ ప్రశ్నించలేదు లేదా శిక్షించలేదు.

నిజానికి, దిస్సనాయకే అధ్యక్షుడు అయిన ఒక సంవత్సరం తర్వాత, 2025లో మాత్రమే, కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఒక విస్తృత ప్రాంతంలో తవ్వకాలు తిరిగి ప్రారంభమయ్యాయి. 2000 సంవత్సరంలోనే అనుమానించబడిన ఈ తవ్వకాల ఫలితంగా, దాదాపు 500 మానవ అస్థిపంజర అవశేషాలు బయటపడ్డాయి. సైనిక ఉన్నతాధికారుల ఆమోదం లేకుండా ఇంతటి భారీ స్థాయి అకృత్యాలు జరిగి ఉండవని తమిళులు గట్టిగా చెబుతున్నారు.

ఇటీవల తవ్వకాల ప్రదేశాన్ని సందర్శించిన తర్వాత శ్రీలంక న్యాయశాఖ మంత్రి హర్షన నానాయక్కర, ఈ సామూహిక హత్యలకు బాధ్యులైన వారి గుర్తింపు ఇంకా తెలియరాలేదని చెప్పడం తమిళ సమాజాన్ని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది.

ఈ విషయంపై దిస్సనాయకే మౌనం వహించారు. "ఇది దిగ్భ్రాంతికరం," అని శ్రీలంక క్యాంపెయిన్ ఛైర్, న్యాయం, జవాబుదారీతనంపై అంతర్జాతీయ పరిశోధకురాలు అయిన ఇంగ్రిడ్ మసాజ్ అన్నారు. ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్ కార్యాలయంలోని శ్రీలంక అకౌంటబిలిటీ ప్రాజెక్ట్ అధిపతి జోహన్ సౌఫీ, అధికారులు తవ్వకాలను, నేర విచారణను ఒకేలా చూడకూడదని సూచించారు. "తవ్వకాలు అంటే భూమిలోంచి మృతదేహాలను వెలికితీసి, వాటికి గౌరవప్రదమైన అంత్యక్రియలు అందేలా చూడటం," అని ఆయన అన్నారు.

"ఒక నేర విచారణ అంటే ఏమి జరిగిందో, ఎవరు బాధ్యులో, నేరాలు ఎప్పుడు జరిగాయో నిర్ధారించడం." కొలంబో, జాఫ్నాలలో ప్రాక్టీస్ చేసే, కానీ తన పేరు వెల్లడించడానికి ఇష్టపడని ఒక తమిళ న్యాయవాది మాట్లాడుతూ, "సరిగ్గా ఇదే సమస్య" అని అన్నారు. "ఇద్దరు మాజీ అధికారులకు శిక్ష విధించడం స్వాగతించదగినది. నిందితుల పరిమాణం, పలుకుబడి ఎన్నడూ న్యాయ ఫలితాన్ని నిర్ణయించకూడదనడానికి ఇది ఒక సంకేతం" అని ఆయన 'ది ఫెడరల్' పత్రికతో అన్నారు.

"తమిళులు ఎలా భావిస్తున్నారనే విషయానికొస్తే, మేము ఆశతో ఎదురుచూడటం లేదని నేను చెబుతాను," అని ఆయన జోడించారు. కొలంబోలోని ఒక తమిళ కార్యకర్త మాట్లాడుతూ, జాతి సంఘర్షణ అంతటా, ముఖ్యంగా 2009లో తమిళ టైగర్స్‌ను పూర్తిగా అణచివేసినప్పుడు వేలాది మంది తమిళ పౌరులు చంపబడ్డారని అన్నారు.

"వారిలో కొందరికి కూడా ఈ దేశం న్యాయం చేస్తుందని నేను అనుకోను, ఈ విషయంలో నేను ఖచ్చితంగా ఉన్నాను," అని ఆయన అన్నారు. "ఈస్టర్ బాంబు దాడులకు అంతర్జాతీయ పరిణామాలు ఉన్నాయి. వధించబడిన తమిళులు కేవలం గణాంకాలు మాత్రమే," అని ఆయన అన్నారు.

చెమ్మని సామూహిక సమాధుల ఘటనలో ఏ ఉన్నతాధికారినీ శిక్షించకపోవడం, "నిజమైన బాధ్యత వహించాల్సిన వారు జవాబుదారీతనం నుంచి తప్పించుకోగా, సామాన్య సైనికులను బాధ్యులుగా నిలబెట్టారా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తుతోంది" అని సీనియర్ తమిళ న్యాయవాది కేఎస్ రత్నవేల్ అన్నట్లు మీడియా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.

కొలంబో కోర్టు చాలా భిన్నంగా వ్యవహరించింది. శ్రీలంకలో ఒకప్పుడు అత్యంత శక్తివంతమైన ఇద్దరు వ్యక్తులను, విధి నిర్వహణలో నిర్లక్ష్యం వహించినందుకు, నిఘా వర్గాల హెచ్చరికలను విస్మరించినందుకు అది శిక్షించింది. ఆ హెచ్చరికలపై స్పందించి ఉంటే, ఈస్టర్ మారణహోమాన్ని నివారించి ఉండేవారు.

ప్రభుత్వ పట్టుదల ఫలితంగా వచ్చిన జూలై 31 నాటి ఈ తీర్పు, 1980ల నుంచి 2009 వరకు వేలాది మంది సింహళ, తమిళ తిరుగుబాటుదారులను చంపినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న సైనిక సిబ్బందిని కచ్చితంగా కలవరపెడుతుందని సింహళీయులతో సహా మరికొందరు అంటున్నారు.

ఒక రిటైర్డ్ అధికారి మాట్లాడుతూ.. “ప్రభుత్వం ఒక స్పష్టమైన ప్రణాళికతో ముందుకు సాగుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. వారు ఎంత దూరం వెళ్తారో, ఎవరెవరినైనా వలలో వేసుకుంటారో చూడాలి. ఇప్పుడు వారు గొటబయ వెంట ఎందుకు పడుతున్నారో స్పష్టమైంది.”

తమిళ టైగర్స్‌ను అణచివేసిన ఘనత పొందిన గొటబయ రాజపక్సపై, గతంలో జనతా విముక్తి పెరమున (JVP) కార్యకర్తల చట్టేతర హత్యలకు సూత్రధారిగా ఉన్నారని కూడా ఆరోపణలు ఉన్నాయి. JVP ఇప్పుడు శ్రీలంకలో ఆధిపత్యం చెలాయించే పాలక పార్టీ, దానిలో బాగా తెలిసిన వ్యక్తి అధ్యక్షుడు దిస్సనాయకే. ఆయన స్వయంగా 1989లో ప్రభుత్వం ప్రాయోజిత అణచివేత సమయంలో చావు అంచు నుంచి తృటిలో తప్పించుకున్నారు.