‘‘అన్నాహాజారే ఉద్యమంలా సోనమ్ వాంగ్ చుక్ చేయలేరు’’

మా ప్రధాన కార్యక్రమం 'టాకింగ్ సెన్స్ విత్ శ్రీని'లో శ్రీనివాసన్ ఈ విషయం చెప్పారు. ఇలాంటి వ్యూహాలు ఇంతకుముందు భారత్ చూసిందని చెప్పారు. స్వాతంత్య్ర ఉద్యమకాలంలో మహాత్మా గాంధీ సత్యాగ్రహం ఈ విధంగానే చేపట్టినట్లు పేర్కొన్నారు. ఇది ఆ సమయంలో చాలా ప్రజాదరణ పొందింది. ఈ దీక్షల వల్ల పాలకులపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. కానీ ఈ విషయంలో ప్రభుత్వం ఎటువంటి స్పందన లేదు.

"ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, ఇదే నిరాహార దీక్ష పరిమితి. దానికి నాయకత్వం వహించే వ్యక్తి దానిని తీవ్ర స్థాయికి తీసుకెళ్తాడు.. కానీ, దీనికి ఎటువంటి ప్రతిస్పందన రానప్పుడూ దానిని కొనసాగించడం కష్టతరం అవుతుంది.

దేశాన్ని కుదిపేసిన అన్నా హాజారే ఉద్యమం, సోనమ్ వాంగ్ చుక్ ఉద్యమం కాదన్నారు. అన్నా హాజరే అవినీతిపై 2011 లో మొదట జంతర్ మంతర్ వద్ద తరువాత రామ్ లీలా మైదానంలో నిరాహార దీక్షకు దిగాడు. ఈ ఉద్యమం తరువాత దేశవ్యాప్తంగా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇది 2011 ఏప్రిల్‌లో ఒక నిరాహార దీక్షతో ప్రారంభమై, 2011 ఆగస్టులో ఒక పెద్ద ఉప్పెనలా వ్యాపించింది. ఇటీవలి దశాబ్దాలలో దేశంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన పౌర సమాజ ఉద్యమాలలో ఒకటిగా నిలిచి, చివరికి 2012లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ఆవిర్భావానికి దారితీసింది.

ఇప్పుడు పరిస్థితులు పూర్తిగా భిన్నంగా ఉన్నాయని ఎస్. శ్రీనివాసన్ అన్నారు. గతంతో ప్రస్తుత పరిస్థితిని పోలుస్తూ, ఇటువంటి ఉద్యమాలను కొనసాగించడంలో మీడియా పాత్రను ఆయన ఎత్తి చూపారు. "అన్నా హజారే ఉద్యమం మొత్తం, లేదా గతంలోని ఇతర ఉద్యమాలు, మీడియా నుంచి లభించిన అపారమైన మద్దతు వల్లే నిజంగా ఊపందుకున్నాయి.

ఈ రోజుల్లో, మీడియా చాలా నిశ్శబ్దంగా ఉంది. మీరు ప్రధాన స్రవంతి వార్తాపత్రికలు, ఛానెళ్లను చూస్తే, అవి దీనిని అస్సలు పట్టించుకోవడం లేదు. కాబట్టి దీనిని నిజంగా విజయవంతం చేయడం సీజేపీ చేతుల్లో చాలా కఠినమైన, క్లిష్టమైన పని."

స్థిరమైన ప్రజా ఉద్యమాలకు సాధారణంగా సుదీర్ఘమైన సన్నాహాలు అవసరమని, అయితే ఈ విషయంలో అది కొరవడిందని శ్రీనివాసన్ పేర్కొన్నారు. "సీజేపీ ఈ ఎదుగుదల ఆశ్చర్యకరంగా ఉంది. ఇలాంటివి కొన్ని వారాల్లో జరగవు. దీనికి ఎక్కువ సమయం, ఎక్కువ సమీకరణ కాలం అవసరం.. అది ఇక్కడ జరగలేదు," అని ఆయన అన్నారు. మనం సీజేపీ ప్రస్థానాన్ని ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీతో పోల్చగలమా? "అది ఇంకా శైశవ దశలో ఉన్న పార్టీ, ఇంకా పూర్తిగా పరీక్షించబడలేదు."

కచ్చితంగా కాదనే చెప్పాలి. నిరసన సాధనంగా నిరాహార దీక్షల శక్తి కాలక్రమేణా తగ్గుతోందా అని అడిగినప్పుడు, శ్రీనివాసన్ ఆ సాధారణీకరణను తోసిపుచ్చారు. "నిరాహార దీక్ష శక్తి తగ్గుతోందని నేను అనను. ఈ ప్రత్యేక సందర్భంలో, అది పరిస్థితుల కారణంగా జరిగింది. నిరాహార దీక్షకు గానీ, లేదా ఏ రకమైన సమ్మెకైనా ముందుగా కొన్ని షరతులు నెరవేరాలి. ఆ షరతులు ఇక్కడ నెరవేరలేదు," అని ఆయన అన్నారు.

ప్రతిపక్ష పార్టీలు, ముఖ్యంగా కాంగ్రెస్, రాహుల్ గాంధీ, ఈ నిరసన నుంచి పూర్తిగా దూరమయ్యారనే అభిప్రాయాన్ని కూడా ఆయన తోసిపుచ్చారు. "ప్రతిపక్ష నాయకులు పూర్తిగా దూరంగా ఉన్నారన్నది నిజం కాదు" అని శ్రీనివాసన్ అన్నారు.

"సమాజ్‌వాదీ పార్టీ, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ నాయకులు నిరసన ప్రదేశాన్ని సందర్శించారు. ఇటీవల ఒక కాంగ్రెస్ ప్రతినిధి కూడా వెళ్లారు. కానీ నిజం చెప్పాలంటే, ఈ ఉద్యమం అసలు దేనికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుందో కాంగ్రెస్ ఇంకా అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోందని నేను అనుకుంటున్నాను.

"మరి రాబోయే పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో సీజేపీ, వాంగ్‌చుక్‌లు ప్రతిబింబిస్తారా? "సాధారణంగా, రాజకీయ పార్టీలు ఇతరుల ఉద్యమాల కంటే తమ సొంత ప్రచారాలకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తాయి. పార్లమెంట్ సమావేశాలు ఇప్పటికే అనేక పోటీ ప్రాధాన్యతలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.

దీనివల్ల ఏ ఒక్క ఉద్యమానికైనా అజెండాలో ఆధిపత్యం చెలాయించడానికి పరిమిత అవకాశం మాత్రమే ఉంది. ఇందులో లెక్కలేనన్ని అంశాలు ఉన్నాయి. రామ మందిర సమస్య, ఆసియా సంఘర్షణ వల్ల తలెత్తిన పరిస్థితి, ద్రవ్యోల్బణం, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన, మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని పరిణామాలు, పరిపాలనా సమస్యలు, ఇంకా అనేక ఇతర జాతీయ ఆందోళనలు ఉన్నాయి."