‘బ్రిక్స్’ డిక్లరేషన్ లో ఉపయోగించిన భాష సంగతేంటీ?
న్యూఢిల్లీకి నిజంగా దౌత్య విజయం దక్కిందా?
బ్రిక్స్ కూటమిలో భారత్ దౌత్య విజయం సాధించింది. పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న యుద్ధంపై తీవ్ర విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ సభ్యదేశాలు ఒకే ఉమ్మడి తీర్మానాన్ని ఆమోదించాయి. గల్ఫ్ లో యుద్ధం రోజురోజుకు తీవ్రతరం అవుతున్న నేపథ్యంలో పరస్పరం శత్రువులుగా ఉన్న దేశాలు కూడా చర్చల అనంతరం బ్రిక్స్ డిక్లరేషన్ పై ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చాయి.
శనివారం (సెప్టెంబర్ 12) ఉదయం వరకు జరిగిన తీవ్రమైన చర్చల అనంతరం, ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ సహా సభ్య దేశాలు ఒక ఏకాభిప్రాయ పత్రంపై సంతకాలు చేశాయి. న్యూఢిల్లీ ఈ ఒప్పంద విజయం దౌత్యపరమైన పెద్ద విజయం. కానీ, ఢిల్లీ ప్రకటనలో జాగ్రత్తగా చర్చించి రూపొందించిన భాష, బ్రిక్స్ సాధించగల దాని పరిమితులను కూడా నొక్కి చెబుతోంది.
'మృదువైన భాష'
“ఒక ప్రకటనపై ఏకాభిప్రాయం సాధించడం అధ్యక్ష స్థానానికి ఒక విజయమే. అయితే, పశ్చిమ ఆసియాపై ఉపయోగించిన భాష బిష్కెక్‌లో మనం చూసిన దానికంటే చాలా మృదువుగా ఉంది” అని రాయబారి కేపీ ఫాబియన్ ‘ది ఫెడరల్’తో అన్నారు. “ఇంకో విషయం కూడా ఉంది. యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్ కొన్ని పదాలకు అంగీకరించాయి. ఎందుకంటే సోమవారం ఒమన్‌లో జీసీసీ (గల్ఫ్ సహకార మండలి), ఇరాక్, ఇరాన్‌లు సమావేశం కానున్నాయి.”
ఫాబియన్ ప్రస్తావించింది పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణకు సంబంధించిన పేరాగ్రాఫ్ గురించి. బాధితురాలిగా, యుద్ధాన్ని ప్రారంభించిన రెండు దేశాలుగా అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ల పేర్లను పేర్కొనాలని ఇరాన్ కోరింది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లతో సన్నిహిత సంబంధాలున్న యూఏఈ దీనిని వ్యతిరేకించింది. ఇరాన్ ప్రతీకార దాడి వల్ల ఆ ప్రాంతంలో మౌలిక సదుపాయాలకు విధ్వంసం, నష్టం వాటిల్లినందున, ఆ దేశం పేరును తప్పనిసరిగా పేర్కొనాలని వాదించింది.
ఆ ప్రాంతంలో అమెరికా సైనికులు మోహరించి ఉన్నందున, ఆత్మరక్షణ కోసమే తాము ప్రతిస్పందించామని ఇరాన్ వాదించింది. చివరకు, చాలా ఒప్పించిన తర్వాత, ఏ దేశం పేరును పేర్కొనకూడదని ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి.
సవరించిన రూపంలో దానికి బదులుగా, “...రాష్ట్రాల సార్వభౌమత్వం, ప్రాదేశిక సమగ్రత పట్ల గౌరవం” గురించి ప్రస్తావించబడింది. అలాగే, “ఈ ప్రాంతంలో శాశ్వత శాంతి, భద్రత, స్థిరత్వానికి దోహదపడే దీర్ఘకాలిక అవగాహన కోసం, సంభాషణలు, దౌత్యం ద్వారా ప్రయత్నాలను పెంచాలి” అని పిలుపునిచ్చింది.
యుద్ధం, శాంతి చర్చలు..
పశ్చిమ ఆసియాపై మాట్లాడిన భాష ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో స్పష్టంగా అతిపెద్ద దౌత్య విజయంగా చెప్పవచ్చు, ఎందుకంటే ఇరాన్, యూఏఈ తీవ్రంగా వ్యతిరేక వైఖరులను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ ప్రకటన విభేదాలను తాత్కాలికంగా కప్పిపుచ్చి, కూటమి ఏకతాటిపై మాట్లాడటానికి వీలు కల్పించవచ్చు.
కానీ క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలను మార్చే అవకాశం లేదు, ఎందుకంటే అక్కడ యుద్ధం ఆ ప్రాంత స్వరూపాన్ని మారుస్తూనే ఉంది. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం, ఇంధన భద్రత, ప్రపంచ వాణిజ్యంపై యుద్ధ ప్రభావం గురించి ఆందోళన వ్యక్తమైంది.
గల్ఫ్ - హార్ముజ్ చుట్టూ నెలకొన్న అంతరాయం దృష్ట్యా, ఢిల్లీ ప్రకటన నౌకాయాన స్వేచ్ఛ, వాణిజ్య నౌకలు, నావికుల భద్రతపై గట్టిగా నొక్కి చెప్పింది. ఈ సంఘర్షణలో చాలా మంది భారతీయ నావికులు మరణించినందున, నావికుల సాయక నెట్‌వర్క్‌ను నిర్ధారించాలనే ప్రతిపాదన కూడా ఉంది.
రెండు దేశాల పరిష్కారం..
ఈ ప్రకటన, 1967 సరిహద్దుల ఆధారంగా, తూర్పు జెరూసలేంను రాజధానిగా చేసుకుని, పాలస్తీనా సంక్షోభానికి రెండు-దేశాల పరిష్కారానికి మద్దతు తెలిపింది. గాజాలోని పౌరులకు మానవతా సాయం అందేలా చూడాలని, వారికి రక్షణ కల్పించాలని కూడా సభ్య దేశాలు పిలుపునిచ్చాయి.
ఎన్‌క్లేవ్‌లో ఇజ్రాయెల్ నిరంతరం కాల్పుల విరమణను ఉల్లంఘిస్తున్న విషయం ప్రస్తావించబడలేదు. అయితే, గాజాలో కాల్పుల విరమణకు, సమీప ప్రాచ్యంలో పాలస్తీనా శరణార్థుల కోసం ఐక్యరాజ్యసమితి సహాయ, కార్యాచరణ సంస్థ (UN Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East) ఉనికికి సభ్యులు మద్దతు తెలిపారు.
దీనిని ఇజ్రాయెల్ వ్యతిరేకిస్తోంది. అన్ని సంఘర్షణల పరిష్కారం కోసం చర్చలు, దౌత్యం జరపాలని పిలుపునిచ్చారు, కానీ రష్యా, ఉక్రెయిన్‌ల ప్రస్తావన లేదు. పశ్చిమ ఆసియా విషయంలో ఉన్న భేదాభిప్రాయాలు మినహా, 45 పేజీల ప్రకటనలోని మిగిలిన భాగం ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా ఆమోదించబడింది.
మోదీ 10-సూత్రాల ప్రతిపాదన..
అంతకుముందు, సమగ్ర ప్రపంచ పాలన (Inclusive Global Governance) ప్రారంభ సమావేశంలో మాట్లాడుతూ, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ సంస్కరణల కోసం 10-సూత్రాల ప్రతిపాదన గురించి, దానిని అమలు చేయడానికి ఒక రోడ్ మ్యాప్‌ను సిద్ధం చేయడం గురించి మాట్లాడారు. “ప్రపంచ సంక్షోభాలలో గ్లోబల్ సౌత్ నేడు ముందు వరుసలో ఉంది. కానీ నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో వెనుక వరుసలో ఉంది. మనం ఈ 'విశేషాధికారాల పిరమిడ్‌'ను 'భాగస్వామ్య వేదిక'గా మార్చాలి.
ఇక్కడ ప్రతి దేశానికి ఒక గొంతు, ప్రతి సభ్యునికి ఒక వాటా ఉండాలి. ప్రతి ప్రయత్నంలో మానవాళి పురోగతి కేంద్రంగా ఉండాలి,” అని మోదీ అన్నారు. “భారత్ ఆతిథ్యం ఇస్తున్న బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశం సందేశం చాలా స్పష్టంగా ఉండాలి.
మన భవిష్యత్తు ఉమ్మడిదైతే, ఆ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దే హక్కును కూడా పంచుకోవాలి” అని ప్రధానమంత్రి ముగింపులో అన్నారు. కాగితంపై పహల్గాం ఢిల్లీ ప్రకటన అన్ని రూపాలు, అన్ని రకాల ఉగ్రవాదాన్ని ఖండించింది.
పహల్గాం ఉగ్రదాడిని కూడా ఖండించేలా భారత్ చూసుకుంది. ఈ ప్రకటనలో ఉగ్రవాదం, ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి సంస్కరణలు, దాని విస్తరణ న్యూఢిల్లీ ప్రధాన ప్రాధాన్యతలుగా ఉన్నాయి. జాగ్రత్తగా చర్చించి రూపొందించిన భాష, బహుపాక్షిక సూత్రాల పునరుద్ఘాటన మినహా, బ్రిక్స్ లోని లోతైన భౌగోళిక రాజకీయ విభేదాలను తగ్గించడానికి ఈ పత్రం పెద్దగా ఏమీ చేయలేదు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ విషయానికి వస్తే, పటిష్టమైన సరఫరా గొలుసులను నిర్మించడం, ప్రపంచ ఆర్థిక ఒడిదుడుకులకు గురయ్యే అవకాశాన్ని తగ్గించడం, వాణిజ్యంలో జాతీయ కరెన్సీల వాడకం, సరిహద్దు చెల్లింపుల యంత్రాంగాలపై కృషి, కొత్త అభివృద్ధి బ్యాంకును బలోపేతం చేయడంపై నొక్కి చెప్పారు.
నిస్సందేహంగా, ఢిల్లీ ప్రకటన శిఖరాగ్ర సమావేశంలో భారతదేశానికి దౌత్యపరమైన బలాన్ని ఇస్తుంది. కానీ జాగ్రత్తగా చర్చించి రూపొందించిన భాష, బహుపాక్షిక సూత్రాల పునరుద్ఘాటనకు మించి, బ్రిక్స్‌లోని లోతైన భౌగోళిక రాజకీయ విభేదాలను తగ్గించడానికి ఈ పత్రం పెద్దగా ఏమీ చేయదు.
ఈ కూటమి ఆర్థిక, వాణిజ్య కార్యక్రమాలు ముఖ్యమైనవి. సంభావ్యంగా ఉపయోగకరమైనవి, కానీ ఈ రంగాలలో పురోగతి చాలా నెమ్మదిగా సాగుతోంది. ప్రస్తుతానికి, ఈ ప్రకటన బ్రిక్స్‌కు ఒక ఉమ్మడి స్వరాన్ని ఇచ్చింది. కానీ ఆ స్వరం, లేదా కూటమి ఆర్థిక ఆశయాలు, అర్థవంతమైన చర్యలుగా రూపాంతరం చెందగలవా అనేది మరో ప్రశ్న.
Next Story