భారత్- శ్రీలంక మధ్య రోడ్డు మార్గం నిర్మిస్తే లాభాలేంటీ?

2022లో శ్రీలంక ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలిన తర్వాత భారత్ భారీ ఆర్థిక సాయం అందించినప్పటి నుంచి ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు సానుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ దేశానికి ఉన్నద్వీప హోదాను దూరం చేసే దేనినైనా ప్రభుత్వం, పొరుగు దేశంలోని సింహళీయులు తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు.

భారత్‌ను అనుమానంతో చూసే అత్యంత తీవ్రమైన సింహళ జాతీయవాదుల ప్రకారం.. తమిళనాడులోని ధనుష్కోడి -మన్నార్‌లోని తలైమన్నార్ మధ్య భూమార్గ అనుసంధానం, ఇతర మార్గాల కంటే వేగంగా భారత సైనికులు శ్రీలంకపై దాడి చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుందని భయపడి చస్తున్నారు.

వాస్తవానికి, దేశంలోని, శ్రీలంకలోని తమిళులు సింహళ-బౌద్ధుల మధ్య శాంతిని చెడగొట్టడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారని చాలా మంది సింహళీయులు తప్పుగా నమ్ముతున్నారు. మరోవైపు, భూమార్గం శ్రీలంకను అక్రమ రవాణాకు, ముఖ్యంగా మాదకద్రవ్యాలకు తెరవవచ్చని చెప్పేవారు కూడా ఉన్నారు. అయితే, అదే సమయంలో, చాలా మంది శ్రీలంకన్లు - భారతీయులు ఈ ఆందోళనలన్నింటినీ అసంబద్ధమైనవిగా కొట్టిపారేస్తున్నారు.

ఈ నెలలో కొలంబోలోని భారత హైకమిషనర్ సంతోష్ ఝా, దౌత్య మర్యాదలను సున్నితంగా పక్కనపెట్టి, రెండు దేశాల మధ్య భూమార్గం లేకపోవడం "ఒక అసాధారణ పరిస్థితి" అని, ఇక సంశయించే సమయం ముగిసిందని బహిరంగంగా నొక్కి చెప్పారు.

కొలంబోలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ.. పక్కపక్కనే ఉన్న రెండు ఇళ్లను బయట ఒక పొడవైన కారిడార్ మాత్రమే కలుపుతుందని, వాటి మధ్య ఉన్న గోడ గుండానే ఒక తలుపును నిర్మించవచ్చని ఆయన ఉదహరించారు. "మనం ఆ తలుపును తెరవాలి," అని ఆయన అన్నారు. ఈ విషయంలో న్యూఢిల్లీ వైఖరిని స్పష్టంగా తెలియజేశారు.

2024లో న్యూఢిల్లీ పర్యటన సందర్భంగా శ్రీలంక అధ్యక్షుడు అనురా దిస్సనాయకే వంతెన ప్రతిపాదనను నిరాకరించారు. కానీ భారత్ మాత్రం ఈ విషయంలో పట్టుదలగా ఉన్నట్లు భారత హైకమిషన్ వ్యాఖ్యలు విశదపరుస్తున్నాయి. మళ్ళీ 2025లో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ కొలంబోను సందర్శించి భూమార్గ అనుసంధానం గురించి మాట్లాడినప్పుడు, శ్రీలంక దానిని తన అజెండా నుంచి తొలగించింది.

కొలంబో వైఖరిపై దిస్సనాయకే గత సంవత్సరం తుది నిర్ణయంగా మాట్లాడుతూ, భారతదేశంతో భూమార్గ అనుసంధానానికి శ్రీలంక "ఇంకా సిద్ధంగా లేదు" అని అన్నారు. అయితే భవిష్యత్ ప్రతిపాదనలను మాత్రం ఆయన వ్యతిరేకించలేదు. శ్రీలంక ఉత్తర ప్రాంతం, భారతదేశంలోని తమిళనాడు నుంచి పాల్క్ జలసంధి అనే ఒక ఇరుకైన సముద్ర పాయ ద్వారా వేరు చేయబడుతున్నాయి.

పాల్క్ జలసంధికి అడ్డంగా రోడ్డు, రైలు మార్గాల ద్వారా రెండు దేశాలను కలపడానికి 2022లో భారత్, శ్రీలంక ఒక అవగాహన ఒప్పందం (MoU)పై సంతకం చేసింది. అయితే ప్రస్తుతం దాని మదిలో వేరే ఆలోచనలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. అప్పుడు భారత్ అనుకూలుడిగా విస్తృతంగా పరిగణించబడే రణిల్ విక్రమసింఘే శ్రీలంక ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నారు. భారత్‌తో భూమార్గం కలపడం వల్ల తలెత్తే భయాలు అతిశయోక్తేనని చెబుతూనే, శ్రీలంకలోని ఈ ప్రణాళిక మద్దతుదారులు, దీనివల్ల చేకూరే సానుకూలతలు చాలా ముఖ్యమైనవి, కీలకమైనవని భావించారు.

కొలంబోకు చెందిన థింక్ ట్యాంక్ అయిన పాత్‌ఫైండర్ ఫౌండేషన్, ఈ వంతెన ఒక "ఆర్థిక భూమార్గ కారిడార్" లాంటిదని, అటువంటి బంధం పారిశ్రామిక మండలాలు, లాజిస్టిక్స్ పార్కులు, కోల్డ్ చైన్‌లు, పర్యాటక క్లస్టర్‌లకు దారితీస్తుందని పేర్కొంది.

ఈ నెలలో, కొలంబో కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న సెంటర్ ఫర్ పాలసీ ఆల్టర్నేటివ్స్ (CPA) ఒక అధ్యయనాన్ని వెలువరించింది. భూమార్గ అనుసంధానం ద్వారా ఏర్పడే ఆర్థిక సంబంధాలు, కొలంబోను న్యూఢిల్లీపై ఆధారపడేలా చేయకుండా, "శ్రీలంక - భారతదేశం మధ్య పరస్పర ఆధారపడటాన్ని పెంచుతాయి" అని ఆ అధ్యయనం పేర్కొంది.

"త్వరలో ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా అవతరించనున్న భారత్ తో ఆర్థిక ఏకీకరణ, శ్రీలంక మొత్తంలో దానిలోని కొన్ని అత్యంత వెనుకబడిన ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా ఉత్తర - తూర్పు ప్రాంతాలలో ఆర్థిక అభివృద్ధిని వేగవంతం చేసే సామర్థ్యాన్ని కలిగిస్తుంది" అని CPAలో సీనియర్ పరిశోధకురాలు డిప్యూటీ ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టర్ అయిన షహానె డి సిల్వా రచించిన 'బ్రిడ్జింగ్ ది పాల్క్ స్ట్రెయిట్: అసెసింగ్ ఇండో-లంకా ల్యాండ్ కనెక్టివిటీ' అనే అధ్యయనం పేర్కొంది.

డి సిల్వా తమిళులు అధిక సంఖ్యలో ఉన్న ఉత్తర ప్రావిన్స్, బహుళ జాతులు నివసించే తూర్పు ప్రావిన్స్‌ను ప్రస్తావించారు. ఇక్కడ పావు శతాబ్దానికి పైగా సాగిన వేర్పాటువాద యుద్ధం, ఈ విస్తారమైన ప్రాంతాన్ని శ్రీలంకలోని మిగిలిన ప్రాంతాలతో పోలిస్తే ఆర్థికంగా వెనుకబడేలా చేసింది.

భారత ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్‌ను సులభతరం చేయడంలో కొలంబో పోర్ట్ పోటీతత్వాన్ని మెరుగుపరిచే సామర్థ్యం ఈ భూమార్గ వంతెనకు ఉందని సీపీఏ అధ్యయనం పేర్కొంది. ఇది శ్రీలంకను భారతదేశానికి ముఖద్వారంగా, తద్వారా హిందూ మహాసముద్రానికి కేంద్రంగా నిలపడానికి అత్యంత కీలకం.

రైలు - రోడ్డు అనుసంధానం, భారతదేశంలోని అత్యంత ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందిన కొన్ని రాష్ట్రాలను కలిగి ఉన్న దక్షిణ భారతదేశ సరఫరా గొలుసులతో శ్రీలంక సంస్థలు అనుసంధానం కావడానికి కూడా వీలు కల్పిస్తుంది.

తద్వారా ఆ ద్వీపంలో, ముఖ్యంగా ఉత్తర - తూర్పు ప్రాంతాలలో పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది. ఈ భూమార్గ అనుసంధానం, దక్షిణ భారతదేశం నుంచి శ్రీలంకకు, ముఖ్యంగా ఉత్తర, ఉత్తర-మధ్య - తూర్పు ప్రావిన్సులకు మరింత మంది పర్యాటకులను తీసుకువస్తుందని CPA పేర్కొంది. ఈ ప్రాంతాలకు భారతదేశం నుంచి సందర్శకులు చాలా అరుదుగా వస్తారు.

శ్రీలంకకు వచ్చే విదేశీ పర్యాటకులలో అత్యధిక సంఖ్యలో భారతీయులే ఉంటారు. కానీ వారు ఎక్కువగా కొలంబో, దేశంలోని దక్షిణ తీరం, తేయాకు ఉత్పత్తి చేసే మధ్య కొండ ప్రాంతాలకే పరిమితమవుతారు.

CPA ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ పైకియాసోతి శరవణముత్తు ప్రకారం, భారత్- శ్రీలంక మధ్య అప్పటికే భూమార్గ అనుసంధానం ఉండి ఉంటే, ఇరాన్-అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం వల్ల ఏర్పడిన చమురు సంక్షోభం కొన్ని ప్రభావాలను తగ్గించి ఉండేదని అభిప్రాయపడ్డారు.

2023లో కొంతమంది శ్రీలంక ఆర్థికవేత్తలు చేసిన ఒక విశ్లేషణలో కూడా, భూమార్గ కారిడార్ — అంటే వంతెన, సొరంగం లేదా రెండింటి కలయిక — భారత్-శ్రీలంక ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంలో రవాణా ఖర్చులను ఏకంగా సగానికి తగ్గిస్తుందని నిర్ధారించారు. శ్రీలంకకు భారత్ ఎగుమతి చేసే టాప్ 15 ఉత్పత్తులలో, చక్కెర, ఔషధాలు, పత్తి, కూరగాయలు, ప్లాస్టిక్‌లతో సహా పదమూడు ఉత్పత్తులు భూమార్గ రవాణాకు అనుకూలంగా ఉన్నాయి. అంటే, అవి చౌకైన, వేగవంతమైన మరింత నమ్మకమైన లాజిస్టిక్స్ నుంచి ప్రయోజనం పొందగలవు.

భారత్‌తో లోతైన అనుసంధానంపై శ్రీలంక భయాలకు ఆధారం లేకపోలేదని రాజకీయ విశ్లేషకులు అంగీకరిస్తున్నారు. దక్షిణాసియాలో శ్రీలంక భౌగోళిక స్థానం — 140 కోట్ల జనాభా ఉన్న భారీ భూభాగం మధ్య 2.2 కోట్ల జనాభా ఉన్న ఒక ద్వీపంగా ఉండటం — సాంప్రదాయకంగా ఆ దేశంలోని రాజకీయ ఆలోచనలను ప్రభావితం చేసింది. 1987-90లో శ్రీలంక ఉత్తర, తూర్పు ప్రాంతాలలో భారత సైనిక మోహరింపు చాలా దురభిప్రాయాలను సృష్టించింది. అది నేటికీ కొనసాగుతోంది. గతంలో తమిళ మిలిటెంట్లకు ఆశ్రయం కల్పించి, శిక్షణ ఇవ్వాలన్న భారతదేశపు నిర్ణయం కూడా వారికి అంత నచ్చలేదు.

శ్రీలంకను భారతదేశం కబళించాలని చూస్తోందని సింహళ బౌద్ధులలో కొన్ని వర్గాలు సహజంగానే ఆరోపిస్తూ ఉంటాయి. ప్రస్తుత అధికార పార్టీ, జనతా విముక్తి పెరమున (జెవిపి), ఒకప్పుడు భారతదేశాన్ని "విస్తరణవాది" అని వర్ణించేది. శ్రీలంకపై భారత సైనిక దండయాత్ర జరిగే అవకాశం చాలా తక్కువని, అలాంటి ప్రయత్నం చేయడానికి భారతదేశానికి ఎటువంటి కారణం లేదని సిపిఎ స్పష్టం చేసింది.

"భారతదేశం కొలంబో పోర్టును ఒక ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్ హబ్‌గా పరిగణిస్తుంది లేదా దానిపై మరింత ఆధారపడి ఉంటుంది. దక్షిణ భారత సరఫరా గొలుసులకు సేవ చేసే పరిశ్రమలు శ్రీలంకలో అభివృద్ధి చెందితే, విడిభాగాలు, ఇతర ముడిసరుకుల కోసం భారతదేశం శ్రీలంక పరిశ్రమలపై ఆధారపడవలసి వస్తుంది," అని ఆ అధ్యయనం చెబుతోంది.

సముద్ర మార్గాల ద్వారా మాదకద్రవ్యాల స్మగ్లింగ్ సమస్యలు ఇప్పటికే కొనసాగుతున్నాయని నిపుణులు అంటున్నారు. ఏదేమైనా, భూమార్గం ద్వారా జరిగే అక్రమ రవాణాను తగ్గించడానికి శ్రీలంకకు మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

“జోహార్-సింగపూర్ కాజ్‌వే ద్వారా మలేషియా - సింగపూర్ వంటి అనేక ఇతర దేశాలు వంతెనల ద్వారా అనుసంధానించబడి ఈ సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నాయి. అక్కడి నుంచి శ్రీలంక ఉత్తమ పద్ధతులను స్వీకరించవచ్చు.”

పాల్క్ జలసంధి చుట్టూ ఉన్న సున్నితమైన సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థకు జరిగే నష్టంపై ఆందోళనలకు సీపీఏ తగిన ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. అంతర్జాతీయ కన్సల్టెన్సీతో సమగ్ర పర్యావరణ ప్రభావ అంచనాకు పిలుపునిస్తుంది. “ఇష్టపూర్వకంగా లేదా కాకపోయినా, ఇటువంటి అనుసంధానం వల్ల రెండు దేశాలకు కలిగే స్పష్టమైన, ప్రత్యక్ష ఆర్థిక ప్రయోజనాలను విస్మరిస్తున్నారు” అని అధ్యయనం పేర్కొంది. పర్యవసానంగా, భారతదేశంతో భూమార్గ అనుసంధానానికి శ్రీలంక ప్రభుత్వం 'కాదు' అని చెప్పడంపై పునఃసమీక్షకు ఇది పిలుపునిచ్చింది.