దేశంలో ‘ఎల్ నినో’ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉందా?

ఎల్ నినో ప్రభావానికి గురయ్యే అవకాశం ఉన్న రాష్ట్రాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, ఒడిశా, గుజరాత్, రాజస్థాన్, బీహార్, మధ్యప్రదేశ్, జార్ఖండ్, మహారాష్ట్ర ఉన్నాయి. "ఎల్ నినో ప్రభావం సాపేక్షంగా ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉన్న 9-10 రాష్ట్రాలలో, గుర్తించిన జిల్లాల జిల్లా మేజిస్ట్రేట్లు, వ్యవసాయ శాఖలు, కృషి విజ్ఞాన్ కేంద్రాలు (కేవీకేలు) ఇతర విస్తరణ వ్యవస్థలతో సమన్వయ సమావేశాలు నిర్వహించాలి" అని ఖరీఫ్ 2026 సన్నాహాలపై జరిగిన వారపు సమీక్షా సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించిన వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ అన్నారు.

వర్షపాతం తక్కువగా ఉన్న జిల్లాల్లో ముందస్తు ఆకస్మిక ప్రణాళికల ఆవశ్యకతను మంత్రి నొక్కిచెప్పడంతో పాటు, పత్తి, పప్పుధాన్యాల సాగు విస్తీర్ణాన్ని పెంచాలని కూడా ఆయన కోరారని ఒక అధికారిక ప్రకటన తెలిపింది. అయితే, సమావేశం అనంతరం, ఈ ఏడాది ఎల్ నినో కారణంగా తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉన్న మొత్తం 12 రాష్ట్రాలను గుర్తించామని, ఈ రాష్ట్రాల్లోని 326 జిల్లాలకు ఆకస్మిక ప్రణాళికలను సిద్ధం చేస్తున్నామని మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఒక సీనియర్ అధికారి పీటీఐకి తెలిపారు.

ఎల్ నినో అనేది చారిత్రాత్మకంగా బలహీనమైన రుతుపవనాలు, పెరిగిన వర్షపాత అనిశ్చితితో ముడిపడి ఉన్న ఒక వాతావరణ విషయం. ఈ సంవత్సరం ఈ ఆందోళన తీవ్రంగా ఉంది. భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎమ్‌డి) ప్రకారం, ప్రస్తుతం భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ మహాసముద్రంపై ఎల్ నినో పరిస్థితులు నెలకొని ఉన్నాయి. నైరుతి రుతుపవన కాలంలో (జూన్-సెప్టెంబర్) ఇవి మరింత బలపడతాయని అంచనా.

ఐఎమ్‌డి నైరుతి రుతుపవనాల వర్షపాతాన్ని దీర్ఘకాల సగటులో సుమారు 90 శాతంగా అంచనా వేసింది. ఇది సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతాన్ని సూచిస్తుంది. ప్రభావిత జిల్లాలను స్పష్టంగా గుర్తించి, పంటల వారీగా ముందస్తు ఆకస్మిక ప్రణాళికలను సిద్ధం చేయాలని చౌహాన్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను ఆదేశించారు. తద్వారా ఏదైనా వాతావరణ సవాలు ఎదురైనప్పుడు రైతులకు సత్వరమే ప్రత్యామ్నాయాలు, సలహాలు, సాయం అందించవచ్చని మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.

"నీటి సంరక్షణ, తేమ నిర్వహణ, అంతరపంటలు, ప్రత్యామ్నాయ పంటల సరళిపై ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తూ, ప్రతి బలహీన జిల్లాకు ఒక ప్రత్యేకమైన, ఆచరణాత్మక వ్యూహాన్ని అభివృద్ధి చేయాలి," అని ఆయన అన్నారు.

భయాందోళనలు సృష్టించే ప్రచారానికి బదులుగా, రైతులకు "శాస్త్రీయ విశ్లేషణ ఆధారంగా ప్రశాంతమైన, విశ్వసనీయమైన, పరిష్కార-ఆధారిత సందేశాలు" అందేలా చూడటమే ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యత అని మంత్రి నొక్కి చెప్పారు.

ఈ సమావేశంలో పంటల వారీ లక్ష్యాలు, విత్తనాలు వేసే పురోగతి, రాష్ట్రాల వారీగా ఖరీఫ్ 2026 సన్నాహాలను సమీక్షించారు. ముఖ్యంగా పత్తి ఉత్పత్తిని పెంచడంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. ఉత్పాదకత, రైతు ఆదాయాలు రెండింటినీ మెరుగుపరచడానికి శాస్త్రీయ పద్ధతులు, సరైన రకం ఎంపిక, అంతరపంటలు, మల్చింగ్, తేమ సంరక్షణను విస్తృతంగా అవలంబించాలని చౌహాన్ పిలుపునిచ్చారు.

పప్పుధాన్యాల స్వయం సమృద్ధి మిషన్ కూడా చర్చల్లో ప్రముఖంగా ప్రస్తావనకు వచ్చింది. దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే లక్ష్యంతో, పంట మార్పిడి, విస్తీర్ణ విస్తరణ, మెరుగైన విత్తనాల లభ్యత, సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వం ద్వారా కంది, మినుములు, పెసల సాగును విస్తరించడానికి ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలతో కలిసి పనిచేస్తోందని చౌహాన్ తెలిపారు. ఈ సమీక్షలో రాష్ట్రాలవారీగా ఎరువుల లభ్యత, మార్కెట్ ధరలు, జలాశయాల మట్టాలు, నీటి నిల్వల స్థితిని పరిశీలించారు.

జాతీయ స్థాయిలో ఎరువుల సరఫరా సరిపోతుందని, రుతుపవనాలు పురోగమిస్తున్న కొద్దీ రాష్ట్రాలు, జిల్లాలకు దీనిని మరింత క్రమబద్ధీకరిస్తామని చౌహాన్ హామీ ఇచ్చారు. సూక్ష్మస్థాయి కొరత ఏర్పడే అవకాశం ఉన్న ప్రాంతాల్లో ముందుగానే సరఫరా జరిగేలా చూడాలని ఆయన అధికారులను ఆదేశించారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం "సకాలంలో పొలాలకు చేరినప్పుడే దానికి అర్థం ఉంటుందని" పేర్కొంటూ, వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు, ఐసీఏఆర్ సంస్థలు, కేవీకేలు, రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖల మధ్య మరింత పటిష్టమైన సమన్వయం అవసరమని చౌహాన్ నొక్కి చెప్పారు.