ఇరాన్ పై అమెరికా మరోసారి దాడులు

ఇరాన్ నుంచి పొంచి ఉన్న ముప్పుల గురించి, చర్చలపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుందనే వివరాలతో సహా మరిన్ని వివరాలు తక్షణమే అందుబాటులోకి రాలేదు. అంతకుముందు, ఇరాన్ యుద్ధాన్ని ముగించే ఏ ఒప్పందంలోనైనా, ఇజ్రాయెల్‌తో సంబంధాలను సాధారణీకరించే లక్ష్యంతో ట్రంప్ మొదటి హయాంలో అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన అబ్రహం ఒప్పందాలలో సౌదీ అరేబియా, పాకిస్తాన్‌తో సహా పలు అదనపు దేశాలు చేరాలనే నిబంధన ఉండాలని ట్రంప్ అన్నారు. ఇరాన్‌పై కఠిన వైఖరిని కోరుకునే తోటి రిపబ్లికన్ల నుంచి ఈ ఇరాన్ ఒప్పందం విమర్శలను ఎదుర్కొంటున్న తరుణంలో ఈ ప్రతిపాదన వచ్చింది. ఇది చర్చలకు కొత్త దౌత్యపరమైన చిక్కులను తీసుకునే అవకాశం ఉంది.

పాకిస్తాన్, టర్కీ, ఈజిప్ట్, జోర్డాన్‌లతో పాటు సౌదీ అరేబియా, ఖతార్ కూడా "వెంటనే" సంతకం చేయాలని ట్రంప్ సూచించారు. 2020లో ఈ ఒప్పందంలో చేరిన తొలి దేశాలుగా బహ్రెయిన్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ నిలిచాయి. "ఈ అత్యంత సంక్లిష్టమైన చిక్కుముడిని విప్పడానికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ చేసిన కృషి ఫలితంగా, ఈ దేశాలన్నీ కనీసం ఏకకాలంలో అబ్రహం ఒప్పందాలపై సంతకం చేయడం తప్పనిసరి కావాలి" అని ఆయన రాసుకొచ్చారు.

సౌదీ అరేబియా ఇందులో చేరుతుందని ట్రంప్ చాలా కాలంగా ఆశిస్తున్నారు. కానీ పాలస్తీనాకు రాజ్య హోదా కోసం ముందుగా స్పష్టమైన మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేస్తేనే ఏ సాధారణీకరణ ఒప్పందమైనా సాధ్యమవుతుందని ఆ రాజ్యం వాదిస్తోంది.

ఇజ్రాయెల్‌తో దౌత్య సంబంధాలు లేని దేశాలలో ఒకటైన పాకిస్తాన్‌కు కూడా ఇది కీలకం. ట్రంప్ తాజా ప్రతిపాదన ఉన్నప్పటికీ ఇజ్రాయెల్‌పై పాకిస్తాన్ వైఖరి మారలేదని ఇస్లామాబాద్‌కు చెందిన విశ్లేషకుడు సయ్యద్ మహమ్మద్ అలీ అన్నారు. శనివారం జరిగిన చర్చల సందర్భంగా తాను నాయకులతో అబ్రహం ఒప్పందాల ప్రణాళికను ప్రస్తావించినట్లు అధ్యక్షుడు తెలిపారు.

"ఒకటి లేదా రెండు" దేశాలు సంతకం చేయడానికి నిరాకరించడాన్ని తాను అంగీకరిస్తానని, కానీ చాలా దేశాలు సుముఖంగా ఉండాలని ఆయన అన్నారు. ఈజిప్ట్, జోర్డాన్ ఇప్పటికే ఇజ్రాయెల్‌ను అధికారికంగా గుర్తించాయి. వాటితో దీర్ఘకాల శాంతి ఒప్పందాలు ఉన్నాయి. టర్కీ 1949లో ఇజ్రాయెల్‌ను తొలిసారిగా గుర్తించింది.

అమెరికాలో పాకిస్తాన్ మాజీ రాయబారి మసూద్ ఖాన్ మాట్లాడుతూ, ట్రంప్ జాబితాలోని దేశాలకు ఈ ప్రతిపాదన ఎంతవరకు ఆచరణయోగ్యంగా ఉంటుందో చూడాల్సి ఉందని అన్నారు. "ఈ దశలో అబ్రహం ఒప్పందాలను ప్రస్తావించడం దౌత్య, మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియలకు పూర్తిగా కొత్త కోణాన్ని ఇస్తుంది, ఎందుకంటే ఈ అంశం అజెండాలో లేదు," అని ఆయన అన్నారు.

అనుకూలమైన ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడానికి ట్రంప్ ఎదుర్కొంటున్న దేశీయ ఒత్తిడిని ఆయన ఈ సందర్భంగా సూచించారు. అయినప్పటికీ, "దౌత్య మార్గం ఇంకా పనిచేస్తోంది. ప్రాంతీయ దేశాల మద్దతుతో పాకిస్తాన్ దీనికి కేంద్రంగా ఉందని నేను నమ్ముతున్నాను," అని ఖాన్ అన్నారు. ఇరాన్‌తో ఏదైనా ఒప్పందం ఎప్పుడు లేదా ఎలా పూర్తవుతుందో ఇంకా స్పష్టంగా తెలియదు. ఒకవేళ ఒప్పందం కుదిరితే, చివరికి ఇరాన్ కూడా ఈ ఒప్పందాలపై సంతకం చేయవచ్చని ట్రంప్ సూచించారు.

ఈ ఒప్పందాలు అనేవి ట్రంప్ మొదటి పదవీకాలంలో అమెరికా ప్రభావంతో సృష్టించబడిన దౌత్య, ఆర్థిక, భద్రతా ఒప్పందాల శ్రేణి. మొదట ఇజ్రాయెల్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, బహ్రెయిన్‌ల మధ్య, ఆ తర్వాత సూడాన్, మొరాకో ఇటీవల కజకిస్తాన్‌తో ఈ ఒప్పందాలు కుదిరాయి. పశ్చిమాసియా ఉత్తర ఆఫ్రికా దేశాల మధ్య సహకారాన్ని ప్రోత్సహించే ప్రయత్నంగా వీటిని అభివర్ణించారు. ఇజ్రాయెల్‌తో పూర్తి స్థాయి సంబంధాల దిశగా ఇవి పాక్షికంగా మార్గం సుగమం చేస్తాయని ప్రభుత్వం భావించింది.