అమెరికా- ఇరాన్ మధ్య పూర్తయిన ఒప్పందం?

స్విట్జర్లాండ్‌లో ఈ ఒప్పందంపై ప్రత్యక్షంగా సంతకాలు జరగబోతున్నట్లు తెలిసింది. శుక్రవారం నుంచి ఈ ఒప్పందం అమల్లోకి రానున్నట్లు తెలిసింది. ఈ ఒప్పందం పై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆదివారం సాయంత్రం సోషల్ మీడియాలో ఈ ప్రకటన చేశారు. ఈ శాంతి ఒప్పందంపై జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్‌లో సంతకాలు జరుగుతాయని అధికారులు చెప్పడంతో, ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై ఒత్తిడి తగ్గింది.

"ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్‌తో ఒప్పందం ఇప్పుడు పూర్తయింది. అందరికీ అభినందనలు" అని ట్రంప్ అన్నారు. ఈ ఒప్పందం హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరుస్తుందని, ఇరాన్ ఓడరేవులపై అమెరికా నావికా దిగ్బంధనాన్ని ముగిస్తుందని ఆయన తెలిపారు.

"హార్ముజ్ జలసంధిని టోల్-ఫ్రీగా తెరవడానికి నేను దీని ద్వారా పూర్తి అధికారం ఇస్తున్నాను. అదే సమయంలో, యునైటెడ్ స్టేట్స్ నావికా దిగ్బంధనాన్ని తక్షణమే తొలగించడానికి కూడా అధికారం ఇస్తున్నాను. ప్రపంచ నౌకలారా, మీ ఇంజిన్‌లను ప్రారంభించండి. చమురు ప్రవహించనివ్వండి!" అని ట్రంప్ అన్నారు. అయితే, ఆ తర్వాత చేసిన ఒక పోస్ట్‌లో, ఒప్పందంపై అధికారికంగా సంతకాలు చేసిన తర్వాత శుక్రవారం హర్ముజ్ జలసంధి తెరుచుకుంటుందని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.

ట్రంప్ 80వ పుట్టినరోజు జరుపుకున్న రోజున ఈ ఒప్పందం ఖరారు కావడంతో, యుద్ధం, దౌత్యంతో కూడిన ఒక అల్లకల్లోలమైన వారానికి ముగింపు పడింది. ఈ వారంలో అమెరికా ఇరాన్‌పై దాడులు జరిపింది. ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ చమురు ఎగుమతి కేంద్రమైన ఖార్గ్ ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంటామన్న బెదిరింపు నుంచి అమెరికా అధ్యక్షుడు చివరి నిమిషంలో వెనక్కి తగ్గారు.

"ఈ గొప్ప ఒప్పందం మొత్తం ప్రాంతానికి శాంతి భద్రతను తీసుకువస్తుంది. చాలా మంది అధ్యక్షులు ఇరాన్‌తో శాంతి నెలకొల్పడానికి ప్రయత్నించారు. నాకంటే ముందు అందరూ విఫలమయ్యారు," అని ట్రంప్ అన్నారు. "ఈ ప్రాంత నాయకులు, మొదటిసారిగా, నిజమైన శాంతిని సాధించడంలో వారికి సహాయపడగల అధ్యక్షుడిని కనుగొన్నారు. శుక్రవారం ఒప్పందంపై సంతకం చేయడంతో, మైన్ల తొలగింపు ప్రయోజనాల కోసం జలసంధిని తెరవడంతో, ఈ ప్రాంతానికి, ప్రపంచానికి ఇరువైపులా మళ్లీ చమురు ప్రవహిస్తుంది," అని ఆయన అన్నారు.

ఒప్పందం ఖరారు కావడానికి కొన్ని గంటల ముందు, బీరుట్‌లోని హిజ్బుల్లా లక్ష్యాలపై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన వైమానిక దాడి ఉద్రిక్తతలను పెంచింది. ట్రంప్ ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహుతో తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. మరో విడత దాడుల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలని తాను నెతన్యాహుకు, ఇరాన్ సంధానకర్తలకు చెప్పినట్లు ఆయన అమెరికా మీడియాకు తెలిపారు.

ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, 60 రోజుల వ్యవధిలో ఇరాన్ అణు శుద్దీ, దాని అత్యంత సుసంపన్నమైన యురేనియం అప్పగింతపై అమెరికా, ఇరాన్‌లు చర్చలు జరపాలి. పాకిస్తాన్, ఖతార్‌లతో సహా మధ్యవర్తుల ద్వారా ఈ ఒప్పందం కుదిరింది.

వీరు మొదట ఏప్రిల్ 8న రెండు వారాల కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని పొందారు. చర్చలు పూర్తయ్యే వరకు కాల్పుల విరమణను పొడిగించారు. ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌పై దాడులు ప్రారంభించాయి. ఈ దాడుల్లో టెహ్రాన్ తన అగ్ర నాయకత్వంలోని పలువురిని కోల్పోయింది.

వీరిలో సర్వోన్నత నాయకుడు అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ, సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ కార్యదర్శి అలీ లారిజానీ, ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ కమాండర్ మొహమ్మద్ పక్‌పూర్, రక్షణ మంత్రి అజీజ్ నసీర్‌జాదే తదితరులు ఉన్నారు. ఖమేనీ కుమారుడు మొజ్తబా ప్రస్తుతం సర్వోన్నత నాయకుడిగా ఉన్నారు. కానీ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఆయన బహిరంగంగా కనిపించలేదు.