హార్ముజ్ జలసంధి ఎప్పటిలాాగే తెరిచి ఉండాలి: అమెరికా
ఇరాన్ లో అధికారం కోసం అంతర్గత పోరాటం జరుగుతుందని యూఎస్ ఆరోపణ
హార్ముజ్ జలసంధి ఎప్పటిలాగే తెరిచే ఉంటుందని, ఈ మార్గం గుండా వెళ్లే నౌకలపై ఎటువంటి దాడులు చేయమని ఇరాన్ బహిరంగంగా ప్రకటనలు చేయాలని అమెరికా డిమాండ్ చేసింది. టెహ్రాన్లోని అంతర్గత అధికార పోరాటాల కారణంగా ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవడం, నిలబెట్టుకోవడం కష్టంగా మారిందని వారు పేర్కొన్నారు.
ఇరాన్తో ప్రస్తుత పరిస్థితిని విలేకరులకు వివరించడానికి తమ పేర్లు వెల్లడించని షరతుపై మాట్లాడిన అమెరికా అధికారులు, టెహ్రాన్-వాషింగ్టన్ మధ్య కాల్పుల విరమణను భగ్నం చేయడానికి ఇరాన్లోని మత ఛాందసవాదులు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారని ఆయన విమర్శించారు.
మధ్యంతర కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం..
మధ్యంతర కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం "ముగిసిపోయింది!" అని తాను భావిస్తున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ శుక్రవారం సోషల్ మీడియాలో పునరుద్ఘాటించిన నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. అయితే, యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు పలికే లక్ష్యంతో అమెరికా చర్చలను కొనసాగిస్తుందని ఆయన అన్నారు.
ఇరాన్తో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడానికి ట్రంప్ అమెరికా సంధానకర్తలకు పరిమిత సమయం ఇస్తున్నారని, కానీ రాబోయే సవాళ్లకు సంకేతంగా, చర్చలు విఫలమైతే అధ్యక్షుడికి అనేక ఇతర మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయని అధికారులు శుక్రవారం చెప్పారు.
అధికార పోరాటం...
యుద్ధం ప్రారంభంలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో ఇరాన్ నాయకుడు అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించిన తర్వాత, ఇరాన్లో ప్రత్యక్షంగా అధికార పోరాటం జరుగుతోందని కూడా వారు చెప్పారు.
ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లకు కీలకమైన జలమార్గమైన హార్ముజ్ జలసంధి, నౌకల రాకపోకలకు తెరిచి ఉందని, స్వేచ్ఛగా ఉందని బహిరంగ ప్రకటన చేసేలా ఇరాన్పై ఒత్తిడి తెచ్చేందుకు అమెరికా కృషి చేస్తోందని అధికారులు తెలిపారు.
అయితే, అమెరికా అధికారులు మాట్లాడటానికి కొద్ది క్షణాల ముందు, ఐక్యరాజ్యసమితిలోని టెహ్రాన్ దౌత్యవేత్త విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, హార్ముజ్ జలసంధిని తెరవడం లేదా మైన్లను తొలగించడం వంటి ఏ కార్యకలాపమైనా "పూర్తిగా ఇరాన్ పరిధిలోనే ఉంటుంది" అని అన్నారు.
"బాహ్య శక్తులు జోక్యం చేసుకోవడానికి లేదా అధికార ఒప్పందాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి చేసే ఏ ప్రయత్నమైనా (తాత్కాలిక ఒప్పందాన్ని) ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది, దాని అమలును దెబ్బతీస్తుంది, సాధారణ వాణిజ్య నౌకాయాన పునరుద్ధరణను ఆలస్యం చేస్తుంది. సముద్ర భద్రతకు ప్రమాదం కలిగిస్తుంది. ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలను పెంచుతుంది" అని ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి వెలుపల రాయబారి అమీర్ సయీద్ ఇరావానీ అన్నారు.
దశాబ్దాలుగా ప్రపంచం దీనిని ఒక అంతర్జాతీయ జలమార్గంగా పరిగణిస్తున్నప్పటికీ, ఈ జలసంధి ఇప్పుడు తమ పూర్తి నియంత్రణలోకి రావాలని, నౌకలు టెహ్రాన్కు రుసుములు చెల్లించడం ప్రారంభించాలని ఇరాన్ పేర్కొంది. యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి ముందు, వర్తకం జరిగే మొత్తం చమురు, సహజ వాయువులో దాదాపు ఐదవ వంతు ఈ జలసంధి గుండానే ప్రయాణించేది.
సంఘర్షణ సమయంలో జలసంధిపై ఇరాన్ పట్టు ప్రపంచ ఇంధన సంక్షోభానికి దారితీసింది, అయినప్పటికీ యుద్ధకాలంలో బ్యారెల్కు 120 డాలర్ల గరిష్ఠ స్థాయికి చేరిన చమురు ధరలు బాగా పడిపోయాయి. అమెరికా తన దాడులను ముగించిన తర్వాత జరిగిన దాడులకు ఎవరూ బాధ్యత వహించలేదు.
అమెరికా తన దాడులను ముగించినట్లు ప్రకటించిన తర్వాత ఇరాన్పై జరిగిన వైమానిక దాడులకు శుక్రవారం ఎవరూ బాధ్యత వహించకపోవడంతో, ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ను ఇంకా ఎవరు లక్ష్యంగా చేసుకున్నారనే ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.
కాల్పుల విరమణపై ట్రంప్ ప్రకటన తర్వాత "కార్యాచరణ పరంగా ఎటువంటి తాజా సమాచారం లేదు" అని యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రతినిధి కెప్టెన్ టిమ్ హాకిన్స్ అన్నారు. ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఇరాన్ పదేపదే లక్ష్యంగా చేసుకున్న గల్ఫ్ అరబ్ దేశాలు, ఈ దాడులపై శుక్రవారం వ్యాఖ్యల కోసం చేసిన అభ్యర్థనలకు వెంటనే స్పందించలేదు.
ఇరాన్ యుద్ధంలో పాల్గొన్న ఇజ్రాయెల్ కూడా, ఇరాన్పై ఇటీవల జరిగిన ఏ దాడులకూ బాధ్యత వహించలేదు. దివంగత సుప్రీం లీడర్ అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ ఖననానికి ఇరాన్ సిద్ధమవుతున్న తరుణంలో గురువారం జరిగిన ఈ దాడులు దక్షిణ ఇరాన్లోని పలు ప్రాంతాలపై జరిగాయి. దేశంలోని మతపాలన ఈ దాడులకు నేరుగా ఎవరినీ నిందించనప్పటికీ, ఇరాన్కు వ్యతిరేకంగా అమెరికా చేస్తున్న ప్రచారానికి యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ మద్దతు ఇస్తోందని ఒక చట్టసభ సభ్యుడు హెచ్చరించారు.
గురువారం జరిగిన దాడులకు ప్రతిస్పందనగా, ఇరాన్ మధ్యప్రాచ్యం అంతటా బహ్రెయిన్, జోర్డాన్, కువైట్ మరియు ఖతార్లను లక్ష్యంగా చేసుకుని విస్తృత దాడుల పరంపరను ప్రారంభించింది. ఈ ప్రాంతం అంతటా వస్తున్న కాల్పులను వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు లక్ష్యంగా చేసుకోవడంతో కువైట్లో ఒక వ్యక్తి గాయపడినట్లు సమాచారం.
దాడుల తర్వాత మధ్యవర్తులు మరియు మిత్రదేశాలు తిరిగి ఏకమయ్యాయి. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి శనివారం ఒమన్లో తన ఒమన్ సహచరుడితో జరిగే సమావేశంలో జలసంధి గురించి చర్చించాలని యోచిస్తున్నారని ఇరాన్ ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని ఐఆర్ఎన్ఏ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. ఇరుకైన జలమార్గం చెరో వైపున ఉన్న ఇరాన్ - ఒమన్ మధ్య ఈ వారాంతంలో "ఒక పరిష్కారం కుదరగలదని" తాను విశ్వసిస్తున్నట్లు టర్కీ విదేశాంగ మంత్రి హకాన్ ఫిదాన్ తన దేశ ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థ టిఆర్టితో చెప్పారు.
ఇరాన్ దాడి జరిగిన వెంటనే యుఎఇ నాయకుడు షేక్ మహమ్మద్ బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్, ఆ చిన్న, చమురు సంపన్న దేశ పాలకుడైన ఎమిర్తో సమావేశం కోసం కువైట్కు వెళ్లారు. గల్ఫ్ అరబ్ దేశాలు కూడా ఖతార్ విదేశాంగ మంత్రితో ఫోన్ సంభాషణలు జరిపినట్లు తెలిసింది.
ఇరాన్-అమెరికా చర్చల మధ్యవర్తిత్వంలో ఆయన పాకిస్థాన్తో పాటు లోతుగా పాలుపంచుకుంటున్నారు. పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి షెహబాజ్ షరీఫ్, శుక్రవారం ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్తో, ఖతార్ పాలకుడు షేక్ తమీమ్ బిన్ హమద్ అల్ థానీతో విడివిడిగా మాట్లాడినట్లు తెలిపారు. ఈ సందర్భంగా ఇద్దరికీ సంయమనం, దౌత్యం పాటించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెప్పినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు.
గురువారం రాత్రి నెతన్యాహు ట్రంప్తో మాట్లాడారని, గల్ఫ్లో అమెరికా చర్యలపై ట్రంప్ ఆయనకు తాజా సమాచారం అందించారని ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం తెలిపింది. అవసరమైతే ఇరాన్ను ఎదుర్కోవడానికి తమ దేశం సిద్ధంగా ఉందని ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రి ఇజ్రాయెల్ కాట్జ్ కూడా హెచ్చరికలను పునరుద్ఘాటించారు.
"మేము తిరిగి రావాల్సి వస్తే, మరింత పెద్ద బలంతో తిరిగి వస్తాము," అని కాట్జ్ ఒక సైనిక కార్యక్రమంలో అన్నారు. ఇరాన్ తన బెదిరింపులను కొనసాగిస్తోంది. శుక్రవారం, ఇరాన్ పార్లమెంట్ జాతీయ భద్రతా కమిటీ సభ్యుడు మరియు పారామిలిటరీ రివల్యూషనరీ గార్డ్లో మాజీ కమాండర్ అయిన ఇస్మాయిల్ కౌసరి, "అమెరికాతో సహకరించినందుకు యూఏఈ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి వస్తుందని" హెచ్చరించినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా పేర్కొంది.
ఇటీవల జరిగిన అమెరికా దాడులలో ఎమిరేట్స్కు "తెర వెనుక" పాత్ర ఉందని ఆయన ఆరోపించారు. ఇదిలా ఉండగా, హార్ముజ్ జలసంధికి ఏకైక నియంత్రణ తమకే ఉండాలని ఇరాన్ పట్టుబడుతోంది. కానీ ఇరాన్ను తప్పించుకోవడానికి ఒమన్ ప్రాదేశిక జలాల గుండా దక్షిణ మార్గంలో ప్రయాణించాలని అమెరికా నావికులను కోరుతూనే ఉంది.
Next Story