ఇరాన్ తో చర్చలు తుదిదశకు చేరుకున్నాయి: ట్రంప్

ఈ ఒప్పందం "చాలా వరకు చర్చల దశలో" ఉందని, అధికారిక ప్రకటనకు ముందు కేవలం తుది వివరాలు మాత్రమే చర్చలో ఉన్నాయని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. "అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్, జాబితాలో ఉన్న వివిధ ఇతర దేశాల మధ్య తుదిరూపు ఇవ్వడానికి లోబడి, ఒక ఒప్పందం చాలా వరకు చర్చల దశలో ఉంది," అని ట్రంప్ అన్నారు.

దీనిని ఆయన "శాంతికి సంబంధించిన అవగాహన ఒప్పందం"గా అభివర్ణించారు. దీనిని అమెరికా, ఇరాన్ ఈ సంభాషణలలో పాల్గొన్న ఇతర దేశాలు ఇంకా ఖరారు చేయాల్సి ఉంది. అంతంతమాత్రంగా ఉన్న కాల్పుల విరమణను ఉల్లంఘించేలా ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్‌పై కొత్త విడత దాడుల గురించి అమెరికా ఆలోచించిన వారానికి ఇది ముగింపు పలికింది.

ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం అత్యంత సుసంపన్నమైన యురేనియం గురించి ఎటువంటి ప్రస్తావన లేదు, వీటిపై తరువాత చర్చిస్తామని ఇరాన్ కోరింది. ఇరాన్ లేదా ఇజ్రాయెల్ నుంచి తక్షణ వ్యాఖ్య ఏదీ రాలేదు.

హార్ముజ్ జలసంధిపై దృష్టి సారించారు. గల్ఫ్‌లో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు కేంద్రంగా ఉన్న కీలకమైన ప్రపంచ చమురు రవాణా మార్గమైన హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం ఈ ఒప్పందం ముఖ్య ఫలితాలలో ఒకటిగా ఉంటుందని ఆయన అన్నారు.

ఇరాన్ యుద్ధం చుట్టూ నెలల తరబడి నెలకొన్న సైనిక, దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తర్వాత ఈ ప్రాంతాన్ని స్థిరీకరించడానికి పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాలను ప్రతిబింబిస్తూ, మధ్యప్రాచ్యం, ఇతర ప్రాంతాల నాయకులతో జరిగిన ఉన్నత స్థాయి చర్చల పరంపర అనంతరం ఈ ప్రకటన వెలువడింది.

సౌదీ క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్, యూఏఈ అధ్యక్షుడు మహమ్మద్ బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్, ఖతార్ ఎమిర్ తమీమ్ బిన్ హమద్ అల్ థానీ, పాకిస్తాన్ సైనిక అధిపతి అసిమ్ మునీర్, టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్, ఈజిప్ట్ అధ్యక్షుడు అబ్దెల్ ఫత్తా ఎల్-సిసి, జోర్డాన్ రాజు అబ్దుల్లా II, బహ్రెయిన్ రాజు హమద్ బిన్ ఇసా అల్ ఖలీఫాలతో పాటు ఇతరులతో తాను ఓవల్ ఆఫీస్ నుంచి చర్చలు జరిపినట్లు ట్రంప్ తెలిపారు. ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహుతో తాను విడిగా చర్చలు జరిపినట్లు, ఆ సంభాషణ "చాలా బాగా జరిగింది" అని అమెరికా అధ్యక్షుడు తెలిపారు.

అయితే ప్రతిపాదిత ఒప్పందం ప్రకారం హార్ముజ్ జలసంధి పూర్తిగా తిరిగి తెరుచుకుంటుందన్న ట్రంప్ వాదనను ఇరాన్ మీడియా తోసిపుచ్చింది. ఆ జలమార్గం ఎలాంటి మార్పు లేకుండా టెహ్రాన్ నియంత్రణలోనే ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. పాక్షిక అధికారిక ఫార్స్ న్యూస్ ఏజెన్సీ, ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు "వాస్తవానికి చాలా దూరంగా" ఉన్నాయని, అవి చర్చలో ఉన్న అసలు నిబంధనలను ప్రతిబింబించడం లేదని పేర్కొంది. ఆ నివేదిక ప్రకారం, భవిష్యత్తులో కుదిరే ఏ ఒప్పందమైనా, షిప్పింగ్ మార్గాలు, రవాణా సమయం, ప్రయాణ విధానాలు అనుమతులతో సహా హార్ముజ్ జలసంధి నిర్వహణను ఇరాన్ నియంత్రణలోనే బలంగా ఉంచుతుంది.

"ఇటీవల మార్పిడి చేసుకున్న ఒప్పంద పత్రం ఆధారంగా, ఒకవేళ ఒప్పందం కుదిరితే, హార్ముజ్ జలసంధి ఇప్పటికీ ఇరాన్ నిర్వహణలోనే ఉంటుంది" అని ఆ ఏజెన్సీ పేర్కొంది. యుద్ధానికి ముందు స్థాయికి షిప్పింగ్ రద్దీని పునరుద్ధరించడానికి ఇరాన్ అంగీకరించవచ్చని, కానీ దానిని అనియంత్రిత ప్రవేశంగా భావించకూడదని అది తెలిపింది.

"జలసంధి నిర్వహణ, మార్గం, సమయం, ప్రయాణ విధానాన్ని నిర్ణయించడం అనుమతులు జారీ చేయడం వంటివి ప్రత్యేకంగా ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్ నియంత్రణ విచక్షణ కిందనే ఉంటాయి" అని ఆ నివేదిక పేర్కొంది.

అంతకుముందు, అసిమ్ మునీర్‌తో టెహ్రాన్‌లో జరిగిన ఉన్నత స్థాయి చర్చల అనంతరం, అమెరికాతో సంఘర్షణను ముగించేందుకు ఒక అవగాహన ఒప్పందం (మెమోరాండం ఆఫ్ అండర్‌స్టాండింగ్) దిశగా కృషి చేస్తున్నట్లు ఇరాన్ శనివారం తెలిపింది.

పాకిస్తాన్ సైన్యం ఈ చర్చలను "ప్రోత్సాహకరంగా" అభివర్ణించగా, ఈ చర్చలలో పాల్గొన్న ఇద్దరు పాకిస్తానీ వర్గాలు రాయిటర్స్‌తో మాట్లాడుతూ, ప్రతిపాదిత ఒప్పందం "యుద్ధాన్ని ముగించడానికి చాలా సమగ్రంగా ఉంది" అని తెలిపాయి.

రాయిటర్స్ ప్రకారం, ప్రతిపాదిత ఫ్రేమ్‌వర్క్ మూడు దశల్లో ముందుకు సాగుతుంది. అధికారికంగా సంఘర్షణను ముగించడం, స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడం, విస్తృత ఒప్పందం కోసం 30 రోజుల చర్చల విండోను ప్రారంభించడం, దీనిని పొడిగించే అవకాశం ఉంది.

ఇరాన్‌పై దాడులను పునఃప్రారంభించాలా వద్దా అనే దానిపై ఆదివారం నిర్ణయం తీసుకుంటానని ట్రంప్ అంతకుముందు ఆక్సియోస్‌కు తెలిపారు. "మనం ఒక మంచి ఒప్పందానికి రావాలి లేదా నేను వారిని వెయ్యి నరకాలకు పంపిస్తాను " అని ఆయన అన్నట్లుగా ఉటంకించారు.