ట్రంప్- ఖమేనీ
గల్ఫ్ లో నిరంతరాయంగా వినిపిస్తున్న సైరన్ మోతలు
కువైట్, బహ్రెయిన్, యూఏఈ లపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడులు
పశ్చిమాసియా మరోసారి నిప్పుల కుంపటిగా మారింది. తనపై దాడికి ప్రతిచర్యగా ‘హార్ముజ్ జలసంధిని’ తదుపరి ఆదేశాలు వచ్చే వరకూ మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించిన ఇరాన్ పై అమెరికా ఆదివారం మరోసారి వైమానిక దాడులకు దిగింది. ఈ సైనిక దాడులకు ప్రతిస్పందనగా కువైట్, బహ్రెయిన్, యూఏఈ లపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడులకు దిగింది. అమెరికా కీలక స్థావరాలను లక్ష్యంగా ఈ సైనిక దాడులకు దిగినట్లు టెహ్రాన్ ప్రకటించింది. దీనితో పశ్చిమాసియా ఒక్కసారిగా సైరన్ మోతలతో దద్దరిల్లింది. ప్రజలకు అక్కడి ప్రభుత్వాలు హెచ్చరికలు జారీ చేశాయి.
అప్రమత్తమైన గల్ఫ్ దేశాలు..
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఘర్షణ గల్ఫ్ అంతటా వ్యాపించి, ప్రాంతీయ భద్రత, కీలక ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే సముద్ర రవాణా మార్గాలలో ఒకదానికి ముప్పు వాటిల్లుతుందనే ఆందోళనలను పెంచింది.
కువైట్ సాయుధ దళాలు దేశ గగనతలంలోకి దూసుకొస్తున్న శత్రు వైమానిక లక్ష్యాలను చురుకుగా అడ్డుకుంటున్నట్లు తెలిపాయి. అయితే కువైట్ గగనతలంలోకి ఎన్ని క్షిపణులు ప్రవేశించాయి లేదా అవి ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి అనే వివరాలను అధికారులు వెల్లడించలేదు.
మరోవైపు, కువైట్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని తాము పలు దఫాలుగా డ్రోన్ దాడులు చేసినట్లు ఇరాన్ పేర్కొంది. పేలుడు పదార్థాలున్న డ్రోన్లు ఒక పేట్రియాట్ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థను, ఒక మందుగుండు సామగ్రి డిపోను, ఒక రాడార్ కేంద్రాన్ని ధ్వంసం చేశాయని ప్రకటించింది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో కువైట్ గగనతలానికి సంబంధించిన అత్యంత తీవ్రమైన భద్రతా ఉల్లంఘనలలో ఈ సంఘటనలు ఒకటిగా నిలిచాయి.
ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ దేశవ్యాప్త హెచ్చరిక జారీ చేయడంతో బహ్రెయిన్ అత్యవసర హెచ్చరిక సైరన్లను మోగించింది. ఆ తర్వాత, బహ్రెయిన్లోని అమెరికా సైనిక కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, రాడార్ కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని తాము రెండవ దఫా డ్రోన్ దాడులు చేసినట్లు ఇరాన్ పేర్కొంది. బహ్రెయిన్ లేదా అమెరికా అధికారుల నుంచి దీనిపై తక్షణ ధృవీకరణ ఏదీ రాలేదు.
ఇక్కడ అమెరికా నావికాదళం ఐదవ ఫ్లీట్ ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. ఇది గల్ఫ్లో వాషింగ్టన్ అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యూహాత్మక స్థావరాలలో ఒకటిగా ఉంది. అధికారులు మొబైల్ ఫోన్లకు అత్యవసర హెచ్చరికలు పంపుతూ, ప్రజలను అప్రమత్తంగా ఉండాలని కోరడంతో ఖతార్ వ్యాప్తంగా ప్రజలు పెద్ద పేలుడు శబ్దాలు విన్నట్లు పేర్కొన్నారు.
గల్ఫ్ లోని అతిపెద్ద అమెరికా సైనిక స్థావరమైన అల్ ఉదైద్ వైమానిక స్థావరంపై తాము క్షిపణి దాడులు జరిపినట్లు ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) ప్రకటించింది. ఈ దాడిలో స్థావరంలోని ఒక యుద్ధ విమానాల నిర్వహణ కేంద్రం, ఒక కమాండ్-అండ్-కంట్రోల్ సదుపాయం ధ్వంసమైనట్లు IRGC తెలిపింది. ఇరాన్ వాదనలను అమెరికా గానీ ఖతార్ అధికారులు గానీ వెంటనే ధృవీకరించలేదు.
హార్ముజ్ జలసంధి మరోసారి మూసివేత..
ఈ పరిణామాలు వెంటనే హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేతకు కారణమయ్యాయి. ఇది అమెరికా- ఇరాన్ మధ్య ఉన్న చర్చల ప్రక్రియను మరింత సంక్లిష్టంగా మార్చాయి. కొద్దిసేపటికే తమ బలగాలు ఇరాన్పై మూడవ విడత దాడులను ప్రారంభించినట్లు యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ తెలిపింది.
జలసంధి తీరంలోని రెండు పట్టణాలైన బందర్ అబ్బాస్, సిరిక్లలో పేలుళ్లు జరిగినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా నివేదించింది. "జలసంధి గుండా స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించే పౌర నావికులు, వాణిజ్య నౌకలపై దాడి చేసే ఇరాన్ సామర్థ్యాన్ని నిరంతరం దెబ్బతీయడం ద్వారా అమెరికా భారీ మూల్యం చెల్లించేలా చేస్తోంది" అని అమెరికా సైన్యం పేర్కొంది.
సైప్రస్ జెండా కలిగిన ఒక కంటైనర్ నౌకపై ఇరాన్ దాడి చేయగా, దాని ఇంజిన్ గదికి "తీవ్ర నష్టం" వాటిల్లిందని, ఒక సిబ్బంది గల్లంతయ్యారని యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ తెలిపింది. అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు తీవ్రమవుతున్నాయి.
యుద్ధాన్ని ముగించడానికి గత నెల కుదిరిన ఒప్పందాన్ని మరింత పటిష్టం చేసేందుకు, జలసంధిని సురక్షితం చేయకుండా చర్చలు ముందుకు సాగలేవని సీనియర్ అమెరికా అధికారులు వాషింగ్టన్లో ఇంతకుముందు చెప్పారు. అంతేకాకుండా, ఈ మేరకు ఇరాన్ బహిరంగ ప్రకటనలు చేయాలని కూడా వారు కోరారు. అమెరికా వాదన ఇలా ఉంటే.. ఇరాన్ చేష్టలు ఇంకో విధంగా ఉన్నాయి. హార్ముజ్ లో తాము కోరుకున్న మార్గంలోనే ప్రయాణం చేయాలని ఐఆర్జీసీ హెచ్చరించింది.
ఇలా ప్రయాణించిన ఒకదానిపై "హెచ్చరిక కాల్పులు జరిపి, దానిని నిలిపివేసినట్లు ప్రకటించింది." "తదుపరి ఆదేశాలు వచ్చేవరకు" జలసంధి మూసివేసే ఉంటుందని, మరిన్ని దాడులు ఎదురైతే "ప్రాంతంలోని అదనపు శత్రు స్థావరాలను" లక్ష్యంగా దాడులు చేస్తామని హెచ్చరించింది.
కొత్త విడత దాడులు..
"ఇరాన్ తప్పుడు నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇప్పుడు దాని మూల్యం చెల్లించుకుంటుంది" అని రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్ సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేశారు. యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు కుదిరిన మధ్యంతర ఒప్పందానికి గండికొట్టిన, ఓడలపై ఇరాన్ జరిపిన దాడులు, అమెరికా ప్రతీకార చర్యల నేపథ్యంలో, ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న జలసంధిపై చర్చించేందుకు శనివారం ఇరాన్, ఒమన్ విదేశాంగ మంత్రులు సమావేశమైన తర్వాత ఇరుపక్షాల నుంచి తాజా కాల్పుల పరంపర చోటుచేసుకుంది.
యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఇప్పటికీ కనబడని ఇరాన్ నూతన సర్వోన్నత నాయకుడు, తన తండ్రి అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియల తర్వాత చేసిన తొలి ప్రకటనలో, ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధం ప్రారంభంలో జరిగిన దాడుల్లో ఆయన హత్యకు ఇరానీయులు ప్రతీకారం తీర్చుకుంటారని కూడా శపథం చేశారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మరిన్ని క్షిపణి దాడులు చేస్తామని బెదిరించిన కొన్ని గంటల తర్వాత, సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా ఖమేనీ ప్రభుత్వ టెలివిజన్లో ప్రసారమైన ఒక ప్రకటనలో "ఇలాంటి ప్రతీకారం మా జాతి సంకల్పం, దానిని తప్పక అమలు చేయాలి" అని అన్నారు. హార్ముజ్ జలసంధి గురించి "సాంకేతిక, రాజకీయ స్థాయిలలో" చర్చలు కొనసాగించడానికి తాము, ఇరాన్ అంగీకరించినట్లు ఒమన్ తెలిపింది.
ఇరాన్ వాదన..
కాల్పుల విరమణను అమెరికా ఉల్లంఘిస్తోందని ఇరాన్ ఆరోపిస్తోంది. కొత్త విడత దాడులకు ముందు, "నౌకల సురక్షిత ప్రయాణాన్ని నిర్ధారించడానికి తగిన యంత్రాంగాల"పై చర్చించడానికి తాను ఒమన్లోని తన సహచర మంత్రితో సమావేశమైనట్లు ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి చెప్పారు.
దశాబ్దాలుగా ప్రపంచం ఈ జలసంధిని ఒక అంతర్జాతీయ జలమార్గంగా పరిగణిస్తోంది. ఈ జలసంధి ఇప్పుడు తమ నియంత్రణలోనే ఉండాలని, దాని గుండా వెళ్లే నౌకలపై టాక్స్ వేయడానికి తమకు అనుమతి ఇవ్వాలని ఇరాన్ పట్టుబడుతోంది.
యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత కూడా ఇదే వైఖరిని తీసుకుంది. ఒమన్ ప్రాదేశిక జలాల గుండా దక్షిణ మార్గంలో ప్రయాణించాలని అమెరికా నావికులను కోరుతోంది. యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి ముందు, వర్తకం చేయబడిన మొత్తం చమురు, సహజ వాయువులో దాదాపు ఐదవ వంతు ఈ జలసంధి గుండానే వెళ్ళేది.
యుద్ధ సమయంలో దానిపై ఇరాన్ పట్టు ప్రపంచ ఇంధన సంక్షోభానికి దారితీసింది, అయినప్పటికీ యుద్ధకాలంలో బ్యారెల్కు 120 డాలర్ల గరిష్ఠ స్థాయికి చేరిన చమురు ధరలు బాగా పడిపోయాయి.
బహిరంగ మార్కెట్లో అమెరికా డాలర్లలో ముడి చమురును విక్రయించడానికి ఇరాన్కు అనుమతినిచ్చే మినహాయింపులను రద్దు చేయడం ద్వారా మధ్యంతర ఒప్పందాన్ని అమెరికా ఉల్లంఘించిందని ఇరాన్ దౌత్యవేత్త ఆరోపించారు. జలసంధిలో నౌకలపై జరిగిన దాడులను కారణంగా చూపుతూ వాషింగ్టన్ వాటిని రద్దు చేసింది.
తనను చంపే ఆరోపణలు...
తనను వ్యక్తిగతంగా హత్య చేసేందుకు ఇరాన్ కుట్రపన్నుతోందని అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఆరోపించారు. ఒకవేళ అదే జరిగితే తాను ఏం చేయాలో అమెరికా సైన్యానికి ఎలా ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలో సూచనలు చేశానని ట్రంప్ ప్రకటించారు. శనివారం తెల్లవారుజామున ఆయన సోషల్ మీడియాలో ఇలా రాశారు, "ఇరాన్ ప్రభుత్వం తన బెదిరింపును అమలు చేస్తే, ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్పై 1000 క్షిపణులు గురిపెట్టి సిద్ధంగా ఉన్నాయి, తక్షణమే మరిన్ని వేల సంఖ్యలో వాటిని అనుసరిస్తాయి."
అయితే, ట్రంప్ హత్యకు గురైతే సర్వ సైన్యాధ్యక్షుడిగా మారే ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ అటువంటి ప్రతీకారాన్ని ఆదేశించాల్సి ఉంటుంది. తనను "హత్య చేస్తామని, లేదా హత్యాయత్నం చేస్తామని" వస్తున్న బెదిరింపులకు తాను ప్రతిస్పందిస్తున్నానని ట్రంప్ అన్నారు.
ఖమేనీ అంత్యక్రియల సందర్భంగా, సంతాపకులు ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహుతో పాటు ట్రంప్ను కూడా చంపాలని కోరుతూ పోస్టర్లు లేదా బ్యానర్లను ప్రదర్శించారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు కాల్పుల విరమణ ముగిసిందని ప్రకటించారు, కానీ చర్చలు కొనసాగిస్తామని చెప్పారు.
ఇరాన్తో ప్రస్తుత పరిస్థితి గురించి శుక్రవారం నాడు తమ పేర్లు వెల్లడించని షరతుపై మాట్లాడిన అమెరికా అధికారులు, కాల్పుల విరమణను భగ్నం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్న ఇరాన్ కఠినవాదులలోని ఒక తిరుగుబాటు వర్గం కారణంగానే, తాజా దాడులకు ముందే దాడులు తిరిగి ప్రారంభమయ్యాయని తెలిపారు.
Next Story