ఇరాన్ పై అమెరికా మరోసారి వైమానిక దాడులు
నిన్న హార్ముజ్ లో ప్రయాణిస్తున్న చమురు ట్యాంకర్లపై టెహ్రన్ దాడులు, గంటల వ్యవధిలోనే స్పందించిన అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్
హార్ముజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ మంగళవారం దాడులు జరపడంతో అమెరికా మరోసారి వైమానిక దాడులు చేసింది. రెండు దేశాల మధ్య ఓ వైపు యుద్ధ ముగింపు చర్చలు జరుగుతుండగానే మరోవైపు పరస్పర దాడులకు దిగుతూ ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు ఆటంకాలు కల్పిస్తున్నాయి.
హార్ముజ్ జలసంధిలో మూడు వాణిజ్య నౌకలపై దాడి జరిగిన కొన్ని గంటల తర్వాత, బుధవారం తెల్లవారుజామున అమెరికా సైన్యం ఇరాన్పై కొత్త దాడులను ప్రారంభించింది. ఈ దాడులు పలు సైనిక స్థావరాలు, ఓడరేవు సౌకర్యాలపై జరిగినట్లు వార్తలు అందుతున్నాయి.
ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధం రెండు నెలల పాటు ఏకధాటిగా కొనసాగింది. ప్రస్తుతం స్విట్జర్లాండ్ వేదికగా జరిగిన ఒప్పందంలో అరవై రోజుల పాటు కాల్పుల విరమణ అవగాహన జరిగింది. అయితే తాజా దాడులతో రెండు దేశాల మధ్య మరోసారి చర్చల ప్రక్రియ సందిగ్ధంలో పడినట్లు అయింది.
అమాయకులను లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు: యూఎస్
"అంతర్జాతీయ జలమార్గంలో అమాయక పౌరులు ప్రయాణిస్తున్న వాణిజ్య నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకుని, దాడి చేసినందుకు భారీ మూల్యం చెల్లించేలా చేయడానికి" అమెరికా దళాలు ఈ దాడులను ప్రారంభించాయని అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ పేర్కొంది.
ఇరాన్ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు, తీరప్రాంత నిఘా వ్యవస్థలు, భూమి నుంచి గగనతలానికి ప్రయోగించే క్షిపణులు, అలాగే నౌకా విధ్వంసక క్రూయిజ్ క్షిపణులు, డ్రోన్ల ప్రయోగ స్థావరాలను సైన్యం లక్ష్యంగా చేసుకుందని ఒక అమెరికా అధికారి తెలిపారు. ఇరాన్ ఓడరేవు సౌకర్యాలను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారని ఆ అధికారి తెలిపారు.
ఈ దాడులు గంటల తరబడి కొనసాగే అవకాశం ఉందని రెండవ అధికారి చెప్పారు. కొనసాగుతున్న సైనిక చర్య గురించి చర్చించడానికి ఇద్దరు అధికారులు తమ పేర్లు వెల్లడించకుండా మాట్లాడారు.
ఖేష్మ్.. బందర్ అబ్బాస్ లో పేలుళ్లు..
ఖేష్మ్ - బందర్ అబ్బాస్లలో పేలుళ్ల శబ్దాలు వినిపించినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా నివేదించింది. గత నెల చివరలో కూడా నౌకా రవాణాపై ఇరాన్ ఇలాంటి దాడులు, దానికి అమెరికా ప్రతీకార చర్యలు చేపట్టింది. అయితే, నాటో సైనిక కూటమి శిఖరాగ్ర సమావేశం కోసం అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ టర్కీలో ఉన్న సమయంలో ఈ కొత్త దాడులు జరగడం గమనార్హం.
ఇరాన్ ఆయిల్ కు మళ్లీ బ్రేకులు..
మూడు ట్యాంకర్లపై క్షిపణుల దాడి జరిగిన కొన్ని గంటల తర్వాత, అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య పోరాటాన్ని ముగించే మధ్యంతర ఒప్పందంలో భాగంగా ఇరాన్ చమురు అమ్మకానికి అధికారం ఇచ్చిన లైసెన్సును అమెరికా రద్దు చేసింది. ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ సముద్ర సంస్థ (UN International Maritime Organization) ప్రకారం, ఇంధన రవాణా జలమార్గంలో జరిగిన ఈ కొత్త దాడులు, ఏప్రిల్ చివరి నుంచి ఒకే రోజులో జరిగిన అతిపెద్ద దాడులు.
దేశాలు సాధారణ నౌకా రవాణా పద్ధతులను పునరుద్ధరించి, యుద్ధం వల్ల కలిగే ప్రపంచ ఆర్థిక ఒత్తిడిని తగ్గించాలని ఆశిస్తున్న తరుణంలో, ఈ తాజా దాడులు జలసంధిలో రాకపోకలకు ఆటంకం కలిగించే ప్రమాదం ఏర్పడింది.
జలసంధిలో ఇరాన్ చర్యలు ఆమోదయోగ్యం కానందున, వాటికి తగిన పరిణామాలు ఎదుర్కోవలసి వచ్చినందున లైసెన్సును రద్దు చేసినట్లు ఒక అమెరికా అధికారి తెలిపారు. ఈ చర్య వెనుక ఉన్న కారణాలను పంచుకోవడానికి, ఆ అధికారి తన పేరు వెల్లడించకుండా అసోసియేటెడ్ ప్రెస్తో మాట్లాడారు.
ఇరాన్ ఖండన..
లైసెన్సును రద్దు చేయాలన్న అమెరికా చర్యను ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఖండించింది. ఇది మధ్యంతర ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘిస్తోందని, "ఈ కట్టుబాటు ఉల్లంఘన పరిణామాలకు అమెరికా ప్రభుత్వమే బాధ్యత వహిస్తుంది" అని ఒక ప్రకటనలో పేర్కొంది.
అమెరికా చేస్తున్న కొత్త దాడులు ఆ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించడమేనని ఇరాన్ ఉప విదేశాంగ మంత్రి కాజెమ్ గరీబాబాది కూడా ఒక పోస్ట్లో తెలిపారు. దాడికి గురైన ఒక ట్యాంకర్కు మంటలు అంటుకున్నాయి. ఒమన్ తీరంలో ప్రయాణిస్తున్న ఒక ట్యాంకర్పై దాడి జరిగి, దానికి మంటలు అంటుకున్నాయని యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మారిటైమ్ ట్రేడ్ ఆపరేషన్స్ సెంటర్ తెలిపింది.
హెచ్చరికలను పట్టించుకోనందున ద్రవీకృత సహజ వాయువు ట్యాంకర్పై దాడి జరిగిందని ఇరాన్ ప్రభుత్వ టెలివిజన్ తెలిపింది. కానీ దాడికి తామే బాధ్యులమని నేరుగా ప్రకటించలేదు. మిగిలిన రెండు నౌకలు కొంత దెబ్బతిన్నాయని, కానీ ఎవరికీ గాయాలు కాలేదని, రెండూ తమ ప్రయాణాన్ని కొనసాగించాయని యూకే మారిటైమ్ ఏజెన్సీ తెలిపింది.
జలసంధి గుండా తాము ఆమోదించిన మార్గం మాత్రమే సురక్షితమని పదేపదే ప్రకటిస్తున్న టెహ్రాన్, ఒమన్ తీరానికి సమీపంలో ఉన్న మరో మార్గాన్ని ఉపయోగించిన ఇతర నౌకలపై దాడి చేసినట్లు అనుమానిస్తున్నారు.
యూకే ఏజెన్సీ అందించిన ప్రదేశ వివరాల ప్రకారం, ఈ మూడు దాడులు ఒమన్ లేదా పొరుగున ఉన్న యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ తీరంలో జరిగాయి. దీనిని బట్టి ఆ నౌకలు ఒమన్ సమీపంలోని మార్గాన్ని ఉపయోగించి ఉండవచ్చని తెలుస్తోంది.
శాంతికాలంలో, వర్తకం జరిగే మొత్తం చమురు, సహజ వాయువులో ఐదవ వంతు ఈ కాలువ గుండానే రవాణా అయ్యేది. అమెరికా జారీ చేసిన లైసెన్సు ఆగస్టు 21 వరకు ఇరాన్ చమురు ఉత్పత్తి, సరఫరా అమ్మకానికి అధికారం ఇచ్చింది. ఆ సమయంలో అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ మాట్లాడుతూ, స్విట్జర్లాండ్లో ఇరాన్ ఉన్నతాధికారులతో జరిపిన సుదీర్ఘ చర్చలు యుద్ధాన్ని ముగించడానికి "విజయవంతమైన తుది ఒప్పందానికి మంచి పునాది" వేశాయని అన్నారు.
1979 ఇరాన్ విప్లవం నుంచి ఇరాన్ చమురు కొనుగోలుపై అమెరికా ఆంక్షలు అమలులో ఉన్నాయి. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ప్రారంభించిన తర్వాత, జలసంధిని మూసివేసిన తర్వాత, ఒప్పందం దిశగా ప్రోత్సాహకంగా అమెరికా కనీసం రెండుసార్లు ఇరాన్ చమురు తాత్కాలిక అమ్మకానికి అధికారం ఇచ్చింది.
ఇంతలో, యుద్ధం ప్రారంభంలో హత్యకు గురైన ఇరాన్ సర్వోన్నత నాయకుడు అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియలు పూర్తయ్యే వరకు ఇరాన్, అమెరికాల మధ్య చర్చలు నిలిచిపోయినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ దాడి అంతర్జాతీయ చట్టాల ఉల్లంఘన అని ఖతార్ పేర్కొంది.
ఒమన్లోని లిమా సమీపంలో జలసంధి గుండా దక్షిణ దిశగా ద్రవ సహజ వాయువును తీసుకువెళుతున్న ఒక ట్యాంకర్పైకి ఒక క్షిపణి దూసుకురావడంతో, దాని ఎడమ వైపు ఇంజిన్ గదిపై పడి మంటలు చెలరేగాయని యూకే మారిటైమ్ ట్రేడ్ ఆపరేషన్స్ సెంటర్ తెలిపింది.
అంతర్జాతీయ నౌకాయానం, ప్రపంచ ఇంధన భద్రతపై జరిగిన "ఆమోదయోగ్యం కాని దాడి"లో ఖతార్ ట్యాంకర్ 'అల్ రెకయ్యత్' లక్ష్యంగా దాడి జరిగిందని ఖతార్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి మజేద్ అల్-అన్సారీ అన్నారు.
ఇది అంతర్జాతీయ చట్టాల "తీవ్రమైన, స్పష్టమైన ఉల్లంఘన" అని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ దాడికి ఇరాన్ను "పూర్తిగా చట్టపరంగా బాధ్యురాలిగా" ఖతార్ భావిస్తోందని ఆయన ఒక పోస్ట్లో తెలిపారు. మంగళవారం తరువాత, ఒమన్-ఎమిరేట్స్ సరిహద్దు సమీపంలో జలసంధి నుంచి బయటకు వస్తున్న ఒక చమురు ట్యాంకర్పై ఎడమ వైపున దాడి జరిగిందని యూకే సముద్రయాన సంస్థ వెల్లడించింది.
ఒమన్ సమీపంలో మూడవ ట్యాంకర్పై డ్రోన్ దాడి జరిగిందని ఆ సంస్థ తెలిపింది. అమెరికా నౌకాదళం పర్యవేక్షణలో ఉన్న బహుళజాతి సంస్థ అయిన జాయింట్ మారిటైమ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సెంటర్, ఒమన్ చుట్టూ ఉన్న మార్గం "విస్తరించబడిందని, అన్ని రకాల రవాణాకు అందుబాటులో ఉందని" సోమవారం షిప్పర్లకు తెలిపింది. ఇరాన్ మార్గంలో ఉత్తరం వైపు వెళ్లే ఓడలు టెహ్రాన్లో నమోదు చేసుకోవాలి. దక్షిణం వైపు వెళ్లేవి ఒమన్ - అమెరికాతో కలిసి పనిచేస్తాయి.
Next Story