భోజ్ శాలలో తిరిగి నమాజ్ ఏర్పాట్లు చేయించలేము: సుప్రీంకోర్టు

ముస్లింలు శుక్రవారం నమాజ్ చేయగా, హిందువులు నిర్దేశిత రోజులలో పూజలు చేసే పాత ఏర్పాటును పునరుద్ధరించడానికి సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం (జూలై 14) నిరాకరించింది. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జయమల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం అప్పీళ్లపై విచారణ జరుపుతున్న సమయంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. "ఉద్రిక్తతకు కారణమయ్యే ఎలాంటి ఉత్తర్వునూ మనం జారీ చేయవద్దు" అని సీజేఐ వ్యాఖ్యానించినట్లు లైవ్ లా పేర్కొంది.

మధ్యాహ్నం 1 గంట నుంచి 3 గంటల మధ్య శుక్రవారం ప్రార్థనల కోసం వివాదాస్పద స్థలానికి ఆనుకుని ప్రత్యేక బహిరంగ స్థలాన్ని కేటాయించాలని కోర్టు రాష్ట్రాన్ని ఆదేశించింది. మరింత వివరిస్తూ, ఈ ఏర్పాటు పూర్తిగా తాత్కాలికమైనదని, కేసు తుది ఫలితానికి లోబడి ఉంటుందని, పార్టీల వాదనలకు ఎటువంటి భంగం కలగదని స్పష్టం చేసింది.

కోర్టు ముందస్తు అనుమతి లేకుండా స్మారక చిహ్నానికి ఎలాంటి నిర్మాణ మార్పులు చేయవద్దని ధర్మాసనం ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI)ని ఆదేశించింది. మూడు వారాల తర్వాత తుది విచారణకు ఈ విషయాన్ని వాయిదా వేసింది.

మధ్యంతర ప్రార్థనల సందర్భంగా సీనియర్ న్యాయవాది హుజెఫా అహ్మదీ వాదిస్తూ, హైకోర్టు ఒక రిట్ పిటిషన్‌లో వివాదాస్పద వాస్తవ ప్రశ్నలను పరిష్కరించి, శతాబ్దాలుగా ఉన్న ఒక ఏర్పాటుకు భంగం కలిగించిందని అన్నారు. 2003 ASI ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను పునరుద్ధరించాలని కోరుతూ, "ఇప్పుడు మమ్మల్ని పూర్తిగా బయటకు నెట్టేశారు" అని ఆయన వాదించారు.

సీనియర్ న్యాయవాది డాక్టర్ అభిషేక్ మను సింఘ్వీ, ఆ ప్రదేశంలో కనీసం 700 సంవత్సరాలుగా నమాజ్ జరుగుతోందని వాదించారు. ఈ ఉమ్మడి ఆరాధన ఏర్పాటును "మత సామరస్యానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ"గా అభివర్ణించారు. "సౌభ్రాతృత్వం, లౌకికవాదం ఒకదానికొకటి ఫలదీకరణం చేస్తాయి... సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్న దానిని కొనసాగనివ్వాలి," అని ఆయన అన్నారు.

అయితే, సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా, రెండు నెలల తర్వాత పాత ఏర్పాటును పునరుద్ధరించడం పరిపాలనాపరమైన ఇబ్బందులను సృష్టిస్తుందని వాదించారు. ముస్లిం పిటిషనర్ల తరఫున హాజరైన సీనియర్ న్యాయవాది మీనాక్షి అరోరా, దీర్ఘకాలంగా ఉన్న ఏర్పాటుకు భంగం కలిగించడాన్ని ప్రశ్నిస్తూ, "తరతరాలుగా 12వ శతాబ్దానికి చెందిన మసీదు ఉండి, కనీసం 800 సంవత్సరాలుగా అక్కడ ఆరాధన జరుగుతుంటే, దానికి ఎందుకు భంగం కలిగించాలి?" అని వాదించారు.

800 సంవత్సరాల తర్వాత, ఒక వర్గం వారి ఆరాధనను ఆపడం చాలా కఠినంగా ఉంటుంది." ఆ స్థలం మతపరమైన స్వభావంపై హైకోర్టు కనుగొన్న విషయాలను, 2003 ఏఎస్ఐ సర్క్యులర్‌ను రద్దు చేయాలన్న దాని నిర్ణయాన్ని సవాలు చేస్తున్నాయి. రెండు దశాబ్దాల నాటి ఈ ఏర్పాటు ఆరాధన హక్కులు, స్మారక చిహ్నాల పరిరక్షణ మధ్య సమతుల్యతను పాటిస్తుందని వాదిస్తున్నాయి.