డీలిమిటేషన్ బిల్లు భారమంతా అఖిలేష్, స్టాలిన్ పైనే ఉందా?

లోక్ సభలో ప్రతిపాదించే కొత్త మార్పులకు ఈ చట్టం మద్దతు ఇస్తుంది. అందుకోసం వచ్చే వర్షాకాల సమావేశాల్లో 131 రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును తీసుకు వెళ్లేందుకు ముమ్మరంగా ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని ప్రభుత్వ వర్గాలు ‘ది ఫెడరల్’ కు తెలిపాయి.

ఏప్రిల్ 17 న తీసుకొచ్చిన బిల్లుకు మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ లేకపోవడంతో మహిళా రిజర్వేషన్, దానితో పాటు పార్లమెంట్ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన బిల్లు వీగిపోయిన సంగతి తెలిసిందే. విపక్షంలోని ఇండి కూటమి కలిసికట్టుగా ఈ బిల్లును ఓడించాయి. ఇప్పుడు ఆ ఇబ్బందిని నివారించాలని ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. రాజ్యాంగ సవరణలను చట్టంగా చేయడానికి అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ అయిన 362 ఓట్లకు తక్కువగా, ఆ బిల్లుకు అప్పుడు 298 ఓట్లు అనుకూలంగా వచ్చాయి.

అయితే, ఇదే బిల్లు మూడు నెలల తర్వాత, లోక్‌సభలో బలవంతంగా ఆమోదింపజేయడానికి తాము మరింత పటిష్టమైన స్థితిలో ఉన్నామని కేంద్రం భావిస్తోంది. మమతా బెనర్జీకి చెందిన తృణమూల్ కాంగ్రెస్, ఉద్ధవ్ థాకరేకు చెందిన శివసేన-యూబీటీ వంటి ప్రతిపక్ష పార్టీల నుంచి ఇటీవల జరిగిన భారీ ఫిరాయింపులు, ఏప్రిల్‌లో రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లుకు అనుకూలంగా పడిన 298 ఓట్ల నుంచి, ఎన్డీఏ అంచనా ఓట్ల సంఖ్యను 324కు పెంచాయి.

జూలై 20న వర్షాకాల సమావేశాలు ప్రారంభం కావడానికి ముందు, జూన్‌లో తృణమూల్ కాంగ్రెస్ నుండి విడిపోయిన 20 మంది ఎంపీలను లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా, నేషనలిస్ట్ సిటిజన్స్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (NCPI) పతాకం కింద ఒక ప్రత్యేక కూటమిగా అధికారికంగా గుర్తిస్తారని వర్గాలు తెలిపాయి.

తృణమూల్ రెబెల్ కాకోలి ఘోష్ దస్తిదార్ నేతృత్వంలోని ఈ ఎంపీలు, తాము ఇప్పటికే ఎన్‌డిఎతో పొత్తు పెట్టుకుంటామని చెప్పారు. అదనంగా, శివసేన-యుబిటి రెబెల్ ఎంపీలలో ఆరుగురిని ఏక్‌నాథ్ షిండే నేతృత్వంలోని శివసేనలో "విలీనం" చేయడానికి కూడా బిర్లా అనుమతిస్తారని తెలుస్తోంది. బిర్లా తీసుకోబోయే ఈ నిర్ణయాలను తృణమూల్, ఎస్ఎస్-యుబిటి నాయకత్వం సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేసే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ఈ నిర్ణయాలు ప్రస్తుతానికి ఎన్‌డిఎ బలాన్ని మరింతగా అంటే 26 సీట్లను అదనంగా తెస్తాయి.

లోక్‌సభలో ఎన్‌డిఎ బలం ప్రస్తుత మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ మార్కు అయిన 360కి ఇంకా 36 ఓట్లు తక్కువగానే ఉందని కేంద్రానికి తెలుసు. అందువల్ల, కేంద్రం వివిధ ప్రతిపక్ష పార్టీలతో తెరవెనుక చర్చలు జరుపుతోంది.

డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ తర్వాత లోక్‌సభ ప్రస్తుత 543 మంది ఎంపీల సంఖ్యను 850కి భారీగా పెంచే ప్రతిపాదిత రాజ్యాంగ సవరణను, వారి ఆందోళనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని సవరించడానికి కూడా సుముఖత వ్యక్తం చేస్తోంది.

ప్రతిపక్షాలతో చర్చలు జరుపుతున్న బీజేపీ నాయకులు, స్టాలిన్ డీఎంకే మద్దతును పొందగలమని "చాలా ఆశాభావంతో" ఉన్నారని ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి. ఈ మద్దతుతో ఎన్‌డిఎకు మరో 22 సీట్లు వచ్చి చేరతాయి.

ఈ లక్ష్య సాధన కోసం, స్టాలిన్, కాంగ్రెస్ నాయకత్వం మధ్య, ముఖ్యంగా లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీతో ఉన్న ఉద్రిక్త సంబంధాలను బీజేపీ వాడుకుంటోంది. తమిళనాడులో అధికారం చేపట్టేందుకు కాంగ్రెస్, డీఎంకేను వీడి జోసెఫ్ విజయ్ నేతృత్వంలోని టీవీకే కూటమిలో చేరినప్పటి నుంచి స్టాలిన్, రాహుల్‌ల మధ్య సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇండి కూటమి నుంచి వైదొలగమని డీఎంకే కోరడానికి బీజేపీకి అవకాశం లభించింది.

అయితే బీజేపీ నాయకులకు డీఎంకే నుంచి ఇంకా "స్పష్టమైన మద్దతు హామీ లభించలేదని" వర్గాలు తెలిపాయి. రాహుల్‌ను కించపరిచే ప్రలోభం ఉన్నప్పటికీ, తమిళ ఓటర్లు డీఎంకేను బీజేపీ మిత్రపక్షంగా భావించినందుకు 2029 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో చెల్లించవలసి వచ్చే ఎన్నికల మూల్యమే స్టాలిన్ మనసును తీవ్రంగా వేధిస్తోందని వర్గాలు తెలిపాయి.

ముఖ్యంగా, టీవీకే రాజకీయంగా ఆధిపత్యం కొనసాగిస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ విషయం మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. 2029 ఎన్నికల లెక్కలు, బీజేపీ డీఎంకేకు అందించిన మరో అంశాన్ని కూడా సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి. అదే బిల్లుపై ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉండటం.

డీఎంకేకు చెందిన 22 మంది ఎంపీలు ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉంటే, లోక్‌సభకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ సుమారు 346 ఎంపీలకు పడిపోతుంది. శరద్ పవార్ ఎన్‌సిపి-ఎస్‌పి, జగన్ మోహన్ రెడ్డి వైఎస్సార్‌సిపి, శిరోమణి అకాలీ దళ్, హేమంత్ సోరెన్ జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా, అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ వంటి ఇతర ప్రతిపక్ష పార్టీల నుంచి "వ్యూహాత్మక మద్దతు"తో ఈ సంఖ్యను అందుకోగలమని బిజెపి భావిస్తోంది. ఈ పార్టీలకు 19 మంది ఎంపీలు ఉన్నారు. అయితే, ఒకవేళ డిఎంకె ఈ మార్గాన్ని ఎంచుకుంటే, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన విషయంలో "బిజెపిని కాపాడుతోందన్న" విమర్శలను కాంగ్రెస్, టివికె, ఇతర ప్రతిపక్ష పార్టీల నుండి అది ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది.

బిల్లు ప్రతిని తమ ఎంపీలతో పంచుకున్న తర్వాతే తమ వైఖరిని స్పష్టం చేస్తామని డీఎంకే కేంద్ర సమస్యల పరిష్కర్తలకు చెప్పినట్లు వర్గాలు చెబుతున్నాయి. లోక్‌సభలో ప్రతి రాష్ట్రానికి 50 శాతం సీట్లను ఏకరీతిగా పెంచాలన్న కేంద్ర ప్రతిపాదనను ఏప్రిల్‌లో స్టాలిన్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన నేపథ్యంలో, ఈ బిల్లుపై తన వైఖరి మార్పును ఓటర్లకు ఎలా వివరించాలనేది కూడా ఆయన ఆందోళనగా కనిపిస్తోంది.

ఇప్పుడు 50 శాతం ఫార్ములాపై సంతకం చేయకపోతే, లోక్‌సభలో అన్ని దక్షిణాది రాష్ట్రాల సీట్ల సంఖ్య భారీ స్థాయిలో కోతపడిపోతాయి. ఇందుకు కారణం ఏంటంటే, 2027 జనాభా లెక్కల ఫలితాలు వెలువడిన వెంటనే కొత్త నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియపై రాజ్యాంగపరమైన నిలుపుదల ముగుస్తుంది.

అంతేకాక, రాజ్యాంగంలో 50 శాతం సూత్రాన్ని పొందుపరచని పక్షంలో, కేవలం జనాభా ప్రాతిపదికన నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేసే ప్రస్తుత యంత్రాంగం దానంతట అదే అమల్లోకి వస్తుంది. నియోజకవర్గాల పునర్విభజనకు, లోక్‌సభలో రాష్ట్రాలకు ఉండే సీట్ల వాటాను నిర్ణయించడానికి కేవలం జనాభాను మాత్రమే ప్రమాణంగా పరిగణించకూడదని దక్షిణ రాష్ట్రాలు చాలాకాలంగా వాదిస్తున్నాయి.

స్టాలిన్ తన సంకోచాలన్నింటినీ వీడేలా బీజేపీ ఒప్పించగలిగితే, ఎన్డీఏ కచ్చితంగా మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ మార్కుకు మరింత చేరువవుతుంది కానీ దానిని దాటదు. ఇక్కడే బీజేపీ ఫ్లోర్ మేనేజర్లకు పరిస్థితులు క్లిష్టంగా మారతాయి. ఎందుకంటే, ఆ పార్టీకి రెండు మార్గాలున్నాయి. ఒకటి, పవార్‌కు చెందిన ఎన్‌సిపి-ఎస్‌పి, కేజ్రీవాల్‌కు చెందిన ఆప్, సోరెన్‌కు చెందిన జెఎంఎం వంటి అనేక చిన్న పార్టీల మద్దతు కోసం చర్చలు జరపడం.

ఈ పార్టీలన్నీ తమ వంతు హామీలను కోరతాయి. లేదా అఖిలేష్ యాదవ్‌కు చెందిన ఎస్‌పి మద్దతును కూడగట్టడం. ఎస్‌పి ఒక్కటే ఎన్డీఏకు అదనంగా 37 ఓట్లను అందించగలదు. ప్రస్తుతం పవార్, సోరెన్‌లతో చర్చలు జరుగుతున్నాయని, ఎన్‌సిపి-ఎస్‌పి, జెఎంఎంలకు కలిపి ఉన్న 11 మంది ఎంపీల మద్దతు లభిస్తుందని బిజెపి ప్రతినిధులు సానుకూలంగా ఉన్నారని వర్గాలు చెబుతున్నప్పటికీ, వచ్చే ఏడాది ప్రారంభంలో పంజాబ్‌లో ఆప్‌కు ఎన్నికల సవాలు ఎదురవుతున్నందున కేజ్రీవాల్‌ను కూడా ఒప్పించడం కష్టంగా మారవచ్చు. అక్కడ ఓటర్లు బిజెపిని సానుకూలంగా చూడటం లేదు. అందువల్ల, పంజాబ్‌కు చెందిన ముగ్గురు ఆప్ ఎంపీలు ఈ బిల్లుకు మద్దతు ఇవ్వకపోవచ్చు.

ఈ పరిణామాలు అఖిలేష్‌ను తిరిగి తెరపైకి తీసుకువచ్చి, బిజెపికి పరిస్థితిని కష్టతరం చేస్తుంది. డిఎంకె, ఎస్‌పి రెండింటి మద్దతును పొందడం కచ్చితంగా ఎన్‌డిఎను మూడింట రెండు వంతుల మార్కును దాటించినప్పటికీ, వచ్చే ఏడాది ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వానికి ఎస్‌పి ప్రధాన ప్రత్యర్థిగా నిలుస్తున్న తరుణంలో అఖిలేష్‌ను ఒప్పించడం "అత్యంత కష్టం" అని బిజెపి అంతర్గత వర్గాలు అంగీకరిస్తున్నాయి.

లోక్‌సభలో బిల్లును ప్రవేశపెట్టినప్పుడు క్రాస్-వోట్ చేయమని "పలువురు సమాజ్‌వాదీ ఎంపీలను" ఒప్పించేందుకు తమ పార్టీ ప్రయత్నాలు చేస్తోందని, అయితే ఇప్పటివరకు "ఎలాంటి పక్కా హామీ లభించలేదని" బీజేపీ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

మరోవైపు, టీఎంసీ, శివసేన-యూబీటీ ఫిరాయింపుల తర్వాత ప్రతిపక్ష కూటమికి మిగిలిన సంఖ్యాబలాన్ని నిర్ధారించుకోవడానికి కాంగ్రెస్ కూడా వివిధ ఇండి బ్లాక్ పార్టీలను సంప్రదిస్తోంది. కాంగ్రెస్ సంక్షోభ నిర్వాహకులకు, స్టాలిన్‌కు మధ్య "ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ప్రత్యక్ష చర్చలు జరగలేదని" ఇండి బ్లాక్ వర్గాలు తెలిపాయి. అయితే, బీజేపీ శాసన అజెండాకు మద్దతు ఇవ్వకుండా స్టాలిన్‌ను ఒప్పించేందుకు "కనిమొళి, టీఆర్ బాలు, తిరుచి శివ" మరికొందరు సీనియర్ డీఎంకే నాయకులతో "రహస్య చర్చలు జరుగుతున్నాయని" పేర్కొన్నాయి.

"మా పార్టీ నుంచి గానీ, ఎస్పీ నుంచి గానీ ఏ ఎంపీ కూడా" ఈ బిల్లుకు మద్దతు ఇవ్వరని తాము "ఖచ్చితంగా చెప్పగలమని" కాంగ్రెస్ వర్గాలు తెలిపాయి. అయితే, "శరద్ పవార్, ఎన్‌సిపి-ఎస్పీ లేదా జేఎంఎం గురించి అలా చెప్పలేమని" వారు అంగీకరించారు.

లోక్‌సభలో రాష్ట్రాలకు ఉండే "సీట్ల వాటాను పెంచడం మాత్రమే ఈ బిల్లు ఉద్దేశ్యం కాదని", "దీని అనివార్య పర్యవసానం నియోజకవర్గాల జిర్రీమాండరింగ్ అని, ఇది బీజేపీకి తన ఇష్టానుసారం సీట్లను తిరిగి గీసుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుందని" కాంగ్రెస్ మధ్యవర్తులు తమ మిత్రపక్షాలకు నచ్చజెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. బీజేపీ కుతంత్రాల ముందు కాంగ్రెస్ వాదన ఫలిస్తుందో లేక విఫలమవుతుందో ఇప్పుడే అంచనా వేయడం కష్టం.

అయితే, రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు వీగిపోవడంతో 2014 తర్వాత లోక్‌సభలో మోదీ ప్రభుత్వం తన మొదటి పెద్ద ఓటమిని చవిచూసిన "ఏప్రిల్ 17 పునరావృతం కాకూడదని" ప్రభుత్వ వర్గాలు నొక్కి చెబుతున్నాయి. అందువల్ల, స్టాలిన్ తమిళనాడు ఎన్నికలలో ఓడిపోయి ఉండవచ్చు.

రాబోయే యూపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో అఖిలేష్ విజయం ఇంకా ఖచ్చితంగా చెప్పలేకపోయినప్పటికీ, ఈ ఇద్దరు తీవ్రమైన బీజేపీ ప్రత్యర్థులు, మోదీ తన శాసనపరమైన అజెండాను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి ఇప్పుడు ఆధారపడవలసిన నాయకులుగా ఆవిర్భవించవచ్చు.