E20తో ఆహార భద్రతకు ముప్పా? ఇథనాల్‌పై ఎందుకీ వివాదం?

భారతదేశంలో పెట్రోల్‌లో 20 శాతం ఇథనాల్ కలిపే E20 విధానంపై చర్చ మళ్లీ వేడెక్కింది. దేశంలో చక్కెర ధరలు పెరుగుతున్న వేళ.. ఆహార పంటలను ఇథనాల్ ఉత్పత్తికి మళ్లించడం వల్ల ఆహార భద్రత దెబ్బతింటోందా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ముఖ్యంగా పండుగల సీజన్‌కు ముందు చక్కెర సరఫరాపై ఆందోళనలు పెరగడంతో ఈ అంశం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

ఆహారం, పశుగ్రాసం కోసం ఉపయోగించే మొక్కజొన్న, చెరకు వంటి పంటలను ఇథనాల్ తయారీకి మళ్లించడం వల్ల మార్కెట్లో కృత్రిమ కొరత ఏర్పడే అవకాశం ఉందని రైతు సంఘాలు, కొందరు నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. బాత్ విశ్వవిద్యాలయంలోని సెంటర్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్‌లో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్న ఆర్థికవేత్త సంతోష్ మెహ్రోత్రా.. ప్రభుత్వం E20 విధానాన్ని కొనసాగించడంపై విమర్శలు చేశారు.

కన్సార్టియం ఆఫ్ ఇండియన్ ఫార్మర్స్ అసోసియేషన్స్ ముఖ్య సలహాదారు చెంగల్ రెడ్డి కూడా ఇదే ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. మొక్కజొన్నను ఇథనాల్ ప్లాంట్లకు మళ్లిస్తే పశువులు, కోళ్లు, చేపల పెంపకానికి మేత ఖర్చులు పెరుగుతాయని ఆయన అన్నారు. దాని ప్రభావం చివరకు పాలు, గుడ్లు, మాంసం, చేపల ధరలపై పడుతుందని వివరించారు.

దేశంలో పేదలు, ముఖ్యంగా మహిళలు, పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం సమస్య ఉన్నందున.. చౌకగా ఆహారం, ప్రోటీన్ అందుబాటులో ఉండటానికి వ్యవసాయ విధానాలు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని రెడ్డి సూచించారు. ఇంధన అవసరాల కోసం ఆహార పంటలను మళ్లించడం సరైన విధానం కాదని అన్నారు.

అయితే చక్కెర ధరల పెరుగుదలకు ఇథనాల్ మళ్లింపే కారణమన్న వాదనను కేంద్ర ప్రభుత్వం తిరస్కరిస్తోంది. తక్కువ చెరకు ఉత్పత్తి, వాతావరణ పరిస్థితులు, పండుగల సమయంలో పెరిగే డిమాండ్‌నే ప్రధాన కారణాలుగా ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం ఇథనాల్ కోసం మళ్లించిన చెరకు వాటా 2022-23లో 12 శాతం నుంచి 2025-26లో 9 శాతానికి తగ్గింది.

కానీ మెహ్రోత్రా మాత్రం కేవలం శాతాలను చూడటం వల్ల పూర్తి పరిస్థితి అర్థం కాదని అంటున్నారు. శాతం తగ్గినా, మొత్తం ఇథనాల్ ఉత్పత్తి గణనీయంగా పెరిగిందని ఆయన వాదించారు. పండుగల సమయంలో డిమాండ్ పెరుగుతుందన్న విషయం ముందే తెలిసినదేనని, దాన్ని ముందుగా అంచనా వేసి సరఫరా ప్రణాళిక రూపొందించాల్సిందని అన్నారు.

ఇక రైతు నాయకుడు రెడ్డి గత పదేళ్లలో వ్యవసాయ రంగంపై ప్రభుత్వ విధానాలను కూడా ప్రశ్నించారు. దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 200 చక్కెర కర్మాగారాలు మూతపడ్డాయని, వాటిని పునరుద్ధరించేందుకు తగిన చర్యలు తీసుకోలేదని ఆరోపించారు. చెరకు నుంచి చక్కెరతో పాటు మొలాసిస్, బయోప్లాస్టిక్ వంటి అనేక ఉత్పత్తులు తయారు చేయవచ్చని, అలాంటి బహుళ వినియోగ పరిశ్రమను అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పారు.

EVలే ప్రత్యామ్నాయమా?

ముడి చమురు దిగుమతులను తగ్గించడమే E20 విధానం లక్ష్యమైతే.. ఇథనాల్ కంటే ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టవచ్చని మెహ్రోత్రా సూచించారు. భారత్‌లో సౌర, పునరుత్పాదక విద్యుత్ సామర్థ్యం పెరుగుతున్నందున EVలు, బ్యాటరీ నిల్వ వ్యవస్థలను విస్తరించడం మరింత దీర్ఘకాలిక పరిష్కారమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

మరోవైపు, E20 విధానం వల్ల రైతులకు పెద్దగా ప్రయోజనం కలగడం లేదని రెడ్డి ఆరోపించారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లోని చక్కెర మిల్లులకు మాత్రమే అధిక ప్రయోజనం దక్కుతోందని అన్నారు.

మొత్తంగా E20పై జరుగుతున్న చర్చ కేవలం పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్ కలపడం గురించే కాదు. ఆహార భద్రత, రైతుల ఆదాయం, చక్కెర ధరలు, పశుగ్రాసం, ముడి చమురు దిగుమతులు, పర్యావరణం—ఈ అంశాలన్నింటి మధ్య ప్రభుత్వం ఏదానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలన్నదే అసలు ప్రశ్నగా మారింది. E20 లక్ష్యాలను కొనసాగించాలా? లేక ఆహార భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని విధానాన్ని పునఃసమీక్షించాలా? అన్నదానిపై చర్చ మరింత ముదిరే అవకాశం ఉంది.