జాఫర్గఢ్‌లో జైనబసది అవశేషాల గుర్తింపు

తెలంగాణ చరిత్రలో మరో కీలక అధ్యాయం వెలుగులోకి వచ్చింది. జాఫర్గఢ్ ఖిల్లా పరిసర ప్రాంతంలో ప్రాచీన జైనబసది అవశేషాలు గుర్తించబడటం తాజాగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. కొత్త తెలంగాణ చరిత్రబృందం సభ్యుడు, వేల్పుగొండకు చెందిన సముద్రాల రాజు జాఫర్గఢ్ ఖిల్లా కిందివైపు పాటిగడ్డపై ఈ అవశేషాలను గుర్తించారు. ఇప్పటివరకు ఆ ప్రాంతంలో జైనశిల్పాలు, జైనమానస్తంభం వంటి ఆనవాళ్లు మాత్రమే లభించగా, పూర్తి స్థాయి జైనబసది జాడ మాత్రం కనిపించలేదు. ఈ అన్వేషణతో ఒక ముఖ్యమైన చారిత్రక నిర్మాణం వెలుగులోకి వచ్చినట్లు భావిస్తున్నారు.

శాసనాల ఆధారంగా రాష్ట్రకూట ప్రభువు అమోఘవర్షుని కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో దుర్గం నిర్మాణం, కుండం త్రవ్వకం జరిగాయని తెలుస్తోంది. అదే సమయంలో జైనబసది కూడా ఉండేదని చరిత్రకారులు అంచనా వేస్తున్నారు. కొలనుపాక పాలకుడు శంకరగండరస దీనికి సంబంధించి కీలక పాత్ర పోషించినట్లు సమాచారం.

ఇక్కడ లభించిన అవశేషాలలో భారీ ద్వారబంధం ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకుంటోంది. పంచశాఖ పద్ధతిలో చెక్కిన ద్వారశాఖలు, పూలతలు, హంసాల ఆకృతులు, మణిఖచిత పట్టికలు కనిపిస్తున్నాయి. ద్వారబంధం పైన లలాటబింబంగా ధ్యానాసనంలో ఉన్న మహావీరుని శిల్పం చెక్కబడింది. తల వెనుక ప్రభావళి కూడా శిల్పకళకు నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది.

ఈ అవశేషాలను పరిశీలించిన చరిత్రబృందం కన్వీనర్ శ్రీరామోజు హరగోపాల్, ఈ లలాటబింబం జాఫర్గఢ్‌లో గొప్ప జైనబసది ఉన్నదనే విషయానికి స్పష్టమైన ఆధారమని పేర్కొన్నారు. చాళుక్య శైలిలో మంటప స్తంభాలు కూడా ఇక్కడ కనిపించడం విశేషం. ఇదే ప్రాంతంలో రాష్ట్రకూటుల కాలానికి చెందిన సప్తమాతృకలలో భాగమైన ఇంద్రాణి, బ్రాహ్మీ శిల్పాలను కూడా గుర్తించారు. ఇవి రెండు వేర్వేరు ఆరాధన పద్ధతులకు సంబంధించినవిగా భావిస్తున్నారు.

ఈ ప్రాంతంలో మరింత పరిశోధన జరిపితే ఇంకా విలువైన చారిత్రక ఆధారాలు బయటపడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణ వారసత్వశాఖ ముందుకు వచ్చి ఈ అవశేషాలను సంరక్షించాలని చరిత్రబృందం విజ్ఞప్తి చేసింది.