ఆత్మరక్షణ కోసమా? హోదా కోసమా? హైదరాబాద్‌లో గన్ కల్చర్!

1) ఆత్మరక్షణ కోసమా? హోదా కోసమా? హైదరాబాద్‌లో గన్ కల్చర్!

2) ఐక్యత, ఆత్మీయతను చాటిచెప్పే వేడుక! "అలయ్‌ బలయ్‌"

3) మెట్రో ప్రయాణికులకు గుడ్‌న్యూస్‌.. 60 అదనపు కోచ్‌లు!

1) ఆత్మరక్షణ కోసమా? హోదా కోసమా?హైదరాబాద్‌లో గన్ కల్చర్!

ఒకప్పుడు రాజులు, నవాబుల వేట యాత్రల్లో కనిపించిన తుపాకులు.. నేడు కొందరి చేతుల్లో హోదా ప్రదర్శనకు సాధనాలుగా మారుతున్నాయా? హైదరాబాద్‌లో లైసెన్స్‌డ్‌ ఆయుధాల దుర్వినియోగంపై వెలుగులోకి వస్తున్న ఘటనలు ఈ ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తున్నాయి. ఆత్మరక్షణ కోసం తీసుకున్న ఆయుధాలను వేటకు, వేడుకల్లో కాల్పులకు ఉపయోగిస్తున్నారనే ఆరోపణలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. నిజాం పాలనలో హైదరాబాద్‌ సంస్థానం రాజవైభవానికి, ప్రత్యేకమైన సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. అప్పటి రాజకుటుంబాలు, పైగా కుటుంబాలు, ఉన్నత వర్గాల జీవనశైలిలో వేటకు కూడా స్థానం ఉండేది.

సాలార్‌ జంగ్‌ మ్యూజియంలో భద్రపరిచిన 1794 నాటి చిత్రంలో నిజాం II మీర్‌ నిజాం అలీ ఖాన్‌ గోల్కొండ పరిసరాల్లో వేట యాత్రకు వెళ్లిన దృశ్యం కనిపిస్తుంది. మరోవైపు, 1874లో పాత హైదరాబాద్‌లో తుపాకుల వ్యాపారం ప్రారంభమైంది. నిజాం, పైగాలు వేట కోసం ఆయుధాలు కొనుగోలు చేసేవారు. అప్పటి పరిస్థితుల్లో వేట అనేది వినోదంతోపాటు సామాజిక ప్రతిష్ఠకు, రాజవైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచిన సందర్భాలు ఉన్నాయ‌ని ప్ర‌ముఖ చ‌రిత్ర కారుడు డాక్ట‌ర్ గియాసుద్దీన్ అక్బ‌ర్ చెప్పారు.

కాలం మారింది. రాజవంశాల పాలన ముగిసింది. ఆయుధాల వినియోగంపై చట్టాలు, లైసెన్సింగ్‌ విధానాలు అమల్లోకి వచ్చాయి. అయినప్పటికీ, ఆయుధాల పట్ల కొందరిలో ఆకర్షణ కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో తుపాకీని వ్యక్తిగత భద్రత కోసం మాత్రమే కాకుండా, సామాజిక హోదా, పలుకుబడి లేదా ఆధిపత్యాన్ని ప్రదర్శించే సాధనంగా కొందరు చూస్తున్నారా? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.

ఉత్తర భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో పెళ్లిళ్ల సందర్భంగా తుపాకులతో కాల్పులు జరిపే ఘటనలు గతంలోనూ వార్తల్లోకి వచ్చాయి. తెలంగాణలోనూ ఇలాంటి ఘటనలు నమోదవుతున్నాయి. అయితే ఉత్తర భారతదేశం నుంచి ఈ సంస్కృతి తెలంగాణకు వచ్చిందని నిర్ధారించే ఆధారాలు లేవు. హైదరాబాద్‌లోని స్థానిక చారిత్రక నేపథ్యం, సామాజిక మార్పులు, వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠను ప్రదర్శించాలనే ధోరణి, సోషల్‌ మీడియా ప్రభావం వంటి అంశాలను కూడా ప్ర‌భావం చూపుతున్నాయని ప్ర‌ముఖ చ‌రిత్ర‌కారుడు డాక్ట‌ర్ ఎం.ఎ.శ్రీనివాస్ తెలిపారు.

ఇటీవల హైదరాబాద్‌ పరిసర ప్రాంతాల్లో వన్యప్రాణుల వేటకు లైసెన్స్‌డ్‌ ఆయుధాలను ఉపయోగించారనే ఆరోపణలు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. మలక్‌పేటలో జింక మాంసాన్ని తరలిస్తున్నారనే ఆరోపణలపై ముగ్గురిని అరెస్ట్‌ చేసినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. అలాగే, షాద్‌నగర్‌ ప్రాంతంలోనూ వేటకు సంబంధించి ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఇలాంటి ఘటనల్లో ఆయుధం లైసెన్స్‌ కింద ఉందా? దాన్ని ఏ ప్రయోజనం కోసం మంజూరు చేశారు? వేటకు ఉపయోగించినట్లు తేలితే ఆయుధ చట్టంతోపాటు వన్యప్రాణుల సంరక్షణ చట్టం కింద ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చు? అనే అంశాలు కీలకంగా మారుతున్నాయి.

అయితే ప్రతి కేసులోనూ పోలీసుల అధికారిక ప్రకటనలు, నమోదైన కేసుల వివరాలు, దర్యాప్తు స్థితి ఆధారంగా వాస్తవాలను నిర్ధారించాల్సి ఉంటుందంటారు సీనియ‌ర్ జ‌ర్న‌లిస్ట్ ప్ర‌భాక‌ర్‌రావు.వివాహ వేడుకల్లో తుపాకులతో గాల్లోకి కాల్పులు జరిపే ఘటనలు ప్రజల భద్రతపై తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఒక వేడుకలో కాల్పులు జరపడం కొందరికి సంబరంగా అనిపించవచ్చు. కానీ బుల్లెట్‌ వల్ల ఎవరి ప్రాణాలకైనా ముప్పు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. ఆయుధం లైసెన్స్‌ కింద ఉన్నప్పటికీ, దాన్ని ప్రమాదకరంగా ఉపయోగించుకునేందుకు చట్టం అనుమతించదు.

Arms Act, 1959లోని సెక్షన్‌ 25(9) ప్రకారం, ఇతరుల ప్రాణాలకు లేదా వ్యక్తిగత భద్రతకు ముప్పు కలిగించే విధంగా నిర్లక్ష్యంగా ఆయుధాన్ని ఉపయోగించడం లేదా వేడుకల్లో కాల్పులు జరపడం నేరం. నేరం రుజువైతే గరిష్ఠంగా రెండేళ్ల జైలు శిక్ష, లక్ష రూపాయల వరకు జరిమానా లేదా రెండూ విధించే అవకాశం ఉంది.ఆయుధ లైసెన్స్‌ మంజూరు చేయడం ఒక పరిపాలనా ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు. అది ప్రజల భద్రతతో ముడిపడిన బాధ్యత. లైసెన్స్‌ ఇచ్చిన తర్వాత ఆయుధం ఎక్కడ, ఎలా ఉపయోగిస్తున్నారు? నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉపయోగిస్తే అధికారులు ఎంత వేగంగా స్పందిస్తున్నారు? ఆయుధాన్ని లైసెన్స్‌ పొందిన వ్యక్తి కాకుండా మరొకరు ఉపయోగిస్తే బాధ్యత ఎవరిది? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అవసరం.

తెలంగాణలో లైసెన్స్‌డ్‌ ఆయుధాల సంఖ్య, దుర్వినియోగంపై నమోదైన కేసులు, సస్పెండ్‌ లేదా రద్దు చేసిన లైసెన్సుల వివరాలు ప్రజలకు అందుబాటులోకి వస్తే పరిస్థితిని మరింత స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. హైదరాబాద్‌ చరిత్రలో వేటకు, ఆయుధాలకు స్థానం ఉండటం వాస్తవం. అయితే చారిత్రక సంప్రదాయాలను నేటి చట్టవిరుద్ధమైన లేదా ప్రమాదకరమైన చర్యలకు సమర్థనగా ఉపయోగించలేం. ఆత్మరక్షణ కోసం మంజూరైన ఆయుధం ఇతరుల భద్రతకు ముప్పుగా మారకూడదు. ఆయుధం కలిగి ఉండటం హోదాకు కొలమానం కాదు. దాన్ని బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించడం, చట్టాన్ని గౌరవించడం ప్రతి లైసెన్స్‌దారుడి కర్తవ్యం.

2) ఐక్యత, ఆత్మీయతను చాటిచెప్పే వేడుక! "అలయ్‌ బలయ్‌"

తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సోదరభావం, సామాజిక ఐక్యతకు ప్రతీకగా నిలిచే అలయ్‌ బలయ్‌ 2026 వేడుకలు గురువారం హైదరాబాద్‌లోని నాంపల్లి ఎగ్జిబిషన్‌ గ్రౌండ్స్‌లో నిర్వహించారు. మాజీ గవర్నర్‌ బండారు దత్తాత్రేయ ప్రారంభించిన ఈ కార్యక్రమాన్ని అలయ్‌ బలయ్‌ ఫౌండేషన్‌ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించారు. ఈ ఏడాది వేడుకలకు ‘నషా ముక్త్‌ భారత్‌’ (మాదకద్రవ్యాల రహిత భారత్‌) ప్రధాన ఇతివృత్తంగా నిర్ణయించారు.వివిధ రాజకీయ పార్టీల నాయకులు, ప్రజాప్రతినిధులు, కళాకారులు, సాహితీవేత్తలు, సామాజిక రంగ ప్రముఖులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడమే అలయ్‌ బలయ్‌ ప్రధాన ఉద్దేశం.

రాజకీయ విభేదాలను పక్కనపెట్టి పరస్పరం ఆత్మీయతను పంచుకోవడం, సమాజంలో సోదరభావాన్ని పెంపొందించడం ఈ వేడుక ప్రత్యేకత.2005లో బండారు దత్తాత్రేయ ప్రారంభించిన ఈ కార్యక్రమం తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబించే ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక వేడుకగా గుర్తింపు పొందింది. ఏటా దసరా అనంతరం నిర్వహించే ఈ కార్యక్రమంలో వివిధ రంగాలకు చెందిన ప్రముఖులు పాల్గొంటారు.

అలయ్‌ బలయ్‌ వేడుకల్లో తెలంగాణ జానపద కళలు, సంప్రదాయాలకు ప్రత్యేక స్థానం కల్పించారు. బతుకమ్మ, బోనాలు, డప్పు నృత్యం, గుస్సాడీ, కోలాటం వంటి కళారూపాల ప్రదర్శనలతో తెలంగాణ సాంస్కృతిక వైభవాన్ని చాటిచెప్పేలా కార్యక్రమాన్ని రూపొందించారు. తెలంగాణ సంప్రదాయ వంటకాలు, జానపద కళాకారుల ప్రదర్శనలు ఈ వేడుకల్లో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచేలా ఏర్పాట్లు చేశారు.

వివిధ ప్రాంతాల సంస్కృతులు, సంప్రదాయాల మధ్య పరస్పర అవగాహన పెంపొందించడంలో ఇలాంటి కార్యక్రమాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.భిన్న రాజకీయ అభిప్రాయాలు, సామాజిక నేపథ్యాలు ఉన్నవారిని ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడం అలయ్‌ బలయ్‌ ప్రత్యేకత. తెలంగాణ సంస్కృతిని భావితరాలకు పరిచయం చేయడంతోపాటు సామాజిక ఐక్యత, పరస్పర గౌరవం, సోదరభావాన్ని పెంపొందించడంలో ఈ కార్యక్రమం కీలకంగా నిలుస్తోంది. ఈ ఏడాది ‘నషా ముక్త్‌ భారత్‌’ ఇతివృత్తం ద్వారా యువతలో మాదకద్రవ్యాలపై అవగాహన పెంపొందించడంతోపాటు సాంస్కృతిక ఐక్యత సందేశాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడమే వేడుక ప్రధాన లక్ష్యంగా నిలిచింది.

3) మెట్రో ప్రయాణికులకు గుడ్‌న్యూస్‌.. 60 అదనపు కోచ్‌లు!

నగర మెట్రోలో రద్దీని తగ్గించేందుకు అధికారులు కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ప్రస్తుతం మూడు కోచ్‌లతో నడుస్తున్న మెట్రో రైళ్లకు అదనంగా 60 కోచ్‌లను సమకూర్చుకోనున్నారు. వీటితో ఆరు కోచ్‌ల చొప్పున 10 రైళ్లను నడిపే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్‌ మెట్రోలో 57 రైళ్లు నడుస్తుండగా.. రోజుకు సుమారు 5 లక్షల మంది ప్రయాణిస్తున్నారు. పీక్‌ అవర్స్‌లో రద్దీ ఎక్కువగా ఉండటంతో ప్రయాణికులకు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి.

ఈ ప్రాజెక్టు కోసం ఢిల్లీ మెట్రో రైల్‌ కార్పొరేషన్‌ (DMRC) రూ.923.62 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో అంతర్జాతీయ టెండర్లు ఆహ్వానించింది. 2027 జనవరి 13 వరకు బిడ్లు దాఖలు చేసేందుకు అవకాశం కల్పించారు. కొత్త కోచ్‌ల రూపకల్పన, తయారీ, సరఫరా, పరీక్షలు, నిర్వహణ బాధ్యతలు ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా ఉంటాయి.మరోవైపు, హైదరాబాద్‌ మెట్రో ఫేజ్‌-2లో భాగంగా ఏడు కారిడార్లలో 122.9 కిలోమీటర్ల మేర నెట్‌వర్క్‌ విస్తరణను ప్రతిపాదించారు. ఈ ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం రూ.38,595 కోట్లు.