సెప్టెంబర్ 17.. తెలంగాణలో 2 కార్యక్రమాలు.. 2 భిన్న రాజకీయ కథనాలు!

ర‌చ్చ‌ - రాజ‌కీయం @ 5 పి.ఎం.

1) సెప్టెంబర్ 17.. ఎవరి కథనం ఏంటి?

2) EVలకు ఛార్జింగ్ బూస్ట్! 369 కొత్త స్టేషన్లు!

3) లాటరీలో ఇల్లు వచ్చినా..అనర్హతే!

1) సెప్టెంబర్ 17.. తెలంగాణలో రెండు కార్యక్రమాలు.. రెండు భిన్న రాజకీయ కథనాలు!

సెప్టెంబర్‌ 17.. తెలంగాణ చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన తేదీల్లో ఒకటి. 1947 ఆగస్టు 15న భారత్‌కు స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటికీ.. అప్పటి హైదరాబాద్‌ సంస్థానం వెంటనే భారత యూనియన్‌లో విలీనం కాలేదు. నిజాం పాలనలో ఉన్న హైదరాబాద్‌ సంస్థానంలో రాజకీయ పరిణామాలు, ప్రజా ఉద్యమాలు, సాయుధ పోరాటాలు, రజాకార్ల వ్యవహారం వంటి అనేక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి.1948లో భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్‌ పోలో’ అనంతరం హైదరాబాద్‌ సంస్థానం భారత యూనియన్‌లో విలీనమైంది. సెప్టెంబర్‌ 17న జరిగిన ఈ పరిణామాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘హైదరాబాద్‌ విమోచన దినోత్సవం’గా గుర్తిస్తోంది. 2024లో కేంద్రం ఈ పేరుతో అధికారిక వేడుకలకు మరింత స్పష్టమైన రూపం ఇచ్చింది.

అయితే సెప్టెంబర్‌ 17ను ఎలా గుర్తించాలనే విషయంలో తెలంగాణలో రాజకీయ పార్టీల మధ్య భిన్నమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.ఇదే సెప్టెంబర్‌ 17న తెలంగాణ ప్రభుత్వం ‘తెలంగాణ ప్రజా పాలన దినోత్సవం’ పేరుతో రాష్ట్ర కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది. హైదరాబాద్‌ పబ్లిక్‌ గార్డెన్స్‌లో సీఎం రేవంత్‌ రెడ్డి జాతీయ జెండాను ఆవిష్కరించారు. అంతకు ముందు గన్‌పార్క్‌లో అమరవీరుల స్థూపానికి నివాళులర్పించారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 32 జిల్లా కేంద్రాల్లోనూ అధికారిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. ఇక్కడ గమనించాల్సిన అంశం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 1948 చారిత్రక ఘటనను పూర్తిగా విస్మరించడం కాదు. కానీ దాన్ని ‘ప్రజా పాలన’ అనే పేరుతో ప్రస్తుత తెలంగాణ పరిపాలన, ప్రజాస్వామ్య విలువలతో అనుసంధానిస్తోంది.

ఇది కూడా రాజకీయంగా ముఖ్యమైన అంశమే. ఎందుకంటే గత బీఆర్‌ఎస్‌ ప్రభుత్వం 2022, 2023లో సెప్టెంబర్‌ 17ను ‘జాతీయ సమైక్యతా దినోత్సవం’గా నిర్వహించింది. కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత 2024 నుంచి ‘ప్రజా పాలన దినోత్సవం’గా నిర్వహిస్తోంది.మరోవైపు సికింద్రాబాద్‌ పరేడ్‌ గ్రౌండ్స్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘హైదరాబాద్‌ విమోచన దినోత్సవం’ పేరుతో కార్యక్రమం నిర్వహించింది. ఈ కార్యక్రమానికి ఉపరాష్ట్రపతి సి.పి. రాధాకృష్ణన్‌ ముఖ్య అతిథిగా హాజరయ్యారు. ఆయన జాతీయ జెండాను ఆవిష్కరించి, సెంట్రల్ ఆర్మ్‌డ్‌ పోలీస్‌ ఫోర్సెస్‌ పరేడ్‌ను పరిశీలించారు. కేంద్ర మంత్రులు జి. కిషన్‌ రెడ్డి, గజేంద్ర సింగ్‌ షెకావత్‌, బండి సంజయ్‌ కుమార్‌తో పాటు తెలంగాణ గవర్నర్‌ శివప్రతాప్‌ శుక్లా తదితరులు పాల్గొన్నారు. పది CAPF బలగాల కంటింజెంట్లు మార్చ్‌పాస్ట్‌లో పాల్గొన్నాయి.

కేంద్రం నిర్వహిస్తున్న ఈ వేడుకకు మరో ప్రత్యేకత కూడా ఉంది. 2022లో కేంద్ర సాంస్కృతిక శాఖ హైదరాబాద్‌లో సెప్టెంబర్‌ 17 వేడుకలను ప్రారంభించింది. 2024 నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వం దీనిని అధికారికంగా ‘హైదరాబాద్‌ విమోచన దినోత్సవం’ పేరుతో నిర్వహిస్తోంది.ఒకే చారిత్రక తేదీకి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ‘ప్రజా పాలన దినోత్సవం’ అని, కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘హైదరాబాద్‌ విమోచన దినోత్సవం’ అని పేర్లు పెట్టడం.. సెప్టెంబర్‌ 17 చుట్టూ ఉన్న రాజకీయ భిన్నాభిప్రాయాలను మరోసారి ముందుకు తెచ్చింది.

బీజేపీ చాలా కాలంగా సెప్టెంబర్‌ 17ను అధికారికంగా ‘విమోచన దినోత్సవం’గా నిర్వహించాలని డిమాండ్‌ చేస్తోంది. మరోవైపు తెలంగాణలో గత ప్రభుత్వాలు ఈ అంశాన్ని ‘జాతీయ సమైక్యత’ కోణంలో చూసాయి. కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం ‘ప్రజా పాలన’ అనే పేరుతో కార్యక్రమం నిర్వహిస్తోంది.

అందుకే 2026 సెప్టెంబర్‌ 17న హైదరాబాద్‌లో రెండు వేర్వేరు వేదికలు. రెండు వేర్వేరు పేర్లు. రెండు వేర్వేరు రాజకీయ సందేశాలు కనిపించాయి.

‘ప్రజా పాలన’ అనే ఫ్రేమ్ ద్వారా సెప్టెంబర్‌ 17ను ప్రజాస్వామ్యం, తెలంగాణ ప్రజల పోరాటం, ప్రస్తుత ప్రభుత్వ పాలనతో అనుసంధానిస్తోంది. ఇది కాంగ్రెస్‌ తన పాలనా కథనాన్ని బలపర్చుకునే రాజకీయ ఫ్రేమ్‌గా చూడవచ్చు.

విమోచన దినోత్సవం’ అనే ఫ్రేమ్ ద్వారా నిజాం వ్యతిరేక పోరాటం, జాతీయ సమైక్యత, తెలంగాణ విమోచన చరిత్రను ప్రధానంగా ముందుకు తెస్తోంది. రాష్ట్రంలో ఈ అంశాన్ని అధికారికంగా గుర్తించాలన్న డిమాండ్‌ను కూడా కొనసాగిస్తోంది. అంటే.. తేదీ ఒకటే, చారిత్రక ఘటన ఒకటే. కానీ దాన్ని ప్రజలకు వివరించే రాజకీయ కథనం మాత్రం రెండు పార్టీలకు భిన్నంగా ఉంది. ‘విమోచన’, ‘సమైక్యత’, ‘ప్రజా పాలన’.. అనే పేర్ల వెనుక ఉన్న రాజకీయ, చారిత్రక అర్థాలే ఇప్పుడు తెలంగాణలో సెప్టెంబర్‌ 17 చర్చకు ప్రధాన అంశంగా మారాయి.

2) EV ఛార్జింగ్ టెన్షన్‌కు చెక్! తెలంగాణలో 369 కొత్త స్టేషన్లు

ఎలక్ట్రిక్‌ వాహనాల వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో తెలంగాణలో ఈవీ ఛార్జింగ్‌ మౌలిక వసతులు భారీగా విస్తరించనున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి 2026 ఏప్రిల్‌లో ఇచ్చిన అధికారిక సమాచారం ప్రకారం తెలంగాణలో 4,034 పబ్లిక్ EV ఛార్జింగ్ స్టేషన్లు ఉన్నట్లు నమోదైంది. తెలంగాణ పునరుత్పాదక ఇంధన అభివృద్ధి సంస్థ లిమిటెడ్ (టీజీ రెడ్కో) మ‌రో 369 ఛార్జింగ్‌ స్టేషన్ల ఏర్పాటు చేయ‌నుంది. ఇందులో హైదరాబాద్‌లో 200, వరంగల్‌, ఖమ్మం, కరీంనగర్‌, నిజామాబాద్‌, ఆదిలాబాద్‌ ఉమ్మడి జిల్లాల్లో 169 స్టేషన్లు ఏర్పాటు కానున్నాయి.

తెలంగాణ క్లీన్ అండ్ గ్రీన్ ఎనర్జీ పాలసీ 2025 ప్రకారం 2030 నాటికి 6,000 EV పబ్లిక్ ఛార్జింగ్ స్టేషన్లు/బ్యాటరీ స్వాపింగ్ సదుపాయాలు, 2035 నాటికి 12,000కు పెంచే లక్ష్యం ఉంది. 2025–26లో తెలంగాణలో 91,572 కొత్త EVలు రిజిస్టర్ అయ్యాయి. 2026 మార్చి నాటికి రాష్ట్రంలో 1.15 లక్షలకు పైగా EVలు నమోదయ్యాయి. అయితే ప్రస్తుతం రోడ్డుపై ఉన్న మొత్తం EVల ఖచ్చితమైన తాజా సంఖ్య పబ్లిక్‌ డేటాలో స్పష్టంగా లేదు. 31-03-2025 నాటికి రాష్ట్రంలో మొత్తం వాహనాలు 1.74 కోట్లుగా ఉన్నాయి.

ఈవీ కొనాలంటే వాహనం ధర, బ్యాటరీ రేంజ్‌తో పాటు ఛార్జింగ్‌ అందుబాటుపైనా వినియోగదారులు ఆలోచిస్తారు. హైదరాబాద్‌ సహా తెలంగాణలో ప్రధాన నగరాలు, రవాణా మార్గాల వెంట పబ్లిక్‌ ఛార్జింగ్‌ నెట్‌వర్క్‌ విస్తరించే అవకాశం ఉంది. హైదరాబాద్‌లో 200 స్టేషన్లను ఆరు క్లస్టర్లుగా అభివృద్ధి చేసి, ఎంపికైన ఆపరేటర్లకు 10 ఏళ్ల నిర్వహణ బాధ్యతలు అప్పగించనున్నారు. ప్రతి ఛార్జింగ్‌ స్టేషన్‌లోని ఛార్జర్లు కనీసం 95 శాతం సమయం అందుబాటులో ఉండేలా నిబంధనలు విధించారు. ఛార్జింగ్‌ టారిఫ్‌ను యూనిట్‌కు రూ.13 ప్లస్‌ జీఎస్టీగా నిర్ణయించిన‌ట్లు టీజీ రెడ్కో వీసీ, ఎండీ ముషారఫ్‌ ఫరూఖీ చెప్పారు.

“ఎలక్ట్రిక్ వెహికిల్స్‌ను ప్రోత్సహించాలన్న తెలంగాణ ప్రభుత్వ విధానం మంచిదే. కానీ పాలసీని క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేసే విధానంలో ఇంకా చాలా మెరుగుదల అవసరం. ముఖ్యంగా ఈవీల్లో కీలకమైన బ్యాటరీ విషయంలో ఒకే రకమైన ప్రమాణాలు ఉండటం చాలా ముఖ్యం. బ్యాటరీ కెపాసిటీ, వోల్టేజ్, ఛార్జింగ్ సిస్టమ్, భద్రతా ప్రమాణాలు, పనితీరు వంటి అంశాల్లో స్పష్టమైన స్టాండర్డైజేషన్ ఉండాలి.” అని మాజీ రవాణా శాఖ కమిషనర్ ఎల్‌.ఎన్‌.చెరుకూరి గాంధీ ఫెడ‌ర‌ల్ తెలంగాణాతో తెలిపారు.

“పెట్రోల్, డీజిల్ విషయంలో ఏ కంపెనీ ఇంధనమైనా వాహనంలో ఉపయోగించుకునేలా ఒక నిర్దిష్ట నాణ్యతా ప్రమాణం ఉంది. ఎల్పీజీ విషయంలో కూడా సిలిండర్లు, వాల్వులు, భద్రతా ప్రమాణాలకు సంబంధించి నిర్దిష్ట విధానాలు ఉన్నాయి. అందుకే ఆ వ్యవస్థలు వినియోగదారులకు సులభంగా మారాయి. కానీ ఈవీ రంగంలో బ్యాటరీ తయారీదారుల మధ్య స్పెసిఫికేషన్లు, కనెక్టివిటీ, ఛార్జింగ్ విధానాల్లో తేడాలు ఉంటే వినియోగదారుడే ఇబ్బంది పడతాడు.''

“ఒక కంపెనీకి చెందిన బ్యాటరీని మరో కంపెనీకి చెందిన ఛార్జింగ్ లేదా స్వాపింగ్ వ్యవస్థలో ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఎంత వరకు ఉంది అన్నది కూడా స్పష్టంగా ఉండాలి. భవిష్యత్తులో బ్యాటరీ మార్చుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు కూడా వినియోగదారుడికి ఒకే కంపెనీపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి రాకూడదు. ఇంటర్ ఆపరబిలిటీకి అనుగుణంగా ప్రమాణాలు రూపొందించాలి.”

“మరో ముఖ్యమైన అంశం ఛార్జింగ్ సమయం. పెట్రోల్ లేదా డీజిల్ వాహనానికి కొన్ని నిమిషాల్లో ఇంధనం నింపుకుని ప్రయాణం కొనసాగించవచ్చు. ఈవీల్లో మాత్రం ఛార్జింగ్ సమయం, ఛార్జర్ సామర్థ్యం, బ్యాటరీ ఆరోగ్యం, వాహనం వినియోగ విధానం వంటి అంశాలు ప్రయాణ సమయాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. అందుకే ఫాస్ట్ ఛార్జింగ్, పబ్లిక్ ఛార్జింగ్ నెట్‌వర్క్, బ్యాటరీ స్వాపింగ్ వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను కూడా సమాంతరంగా అభివృద్ధి చేయాలి.”

“బ్యాటరీ నాణ్యత విషయంలో కేవలం కొత్త వాహనం కొనుగోలు చేసే సమయంలోనే కాకుండా, బ్యాటరీ జీవితకాలం, పనితీరు తగ్గిన తర్వాత రీప్లేస్‌మెంట్ ఖర్చు, వారంటీ, సర్వీసింగ్ వంటి అంశాలపై కూడా వినియోగదారుడికి స్పష్టత ఉండాలి. బ్యాటరీ అనేది ఈవీలో అత్యంత ఖరీదైన కీలక భాగం కాబట్టి, దాని నాణ్యతపై నియంత్రణ వ్యవస్థ మరింత బలంగా ఉండాలి.”

“ఈవీ పాలసీ విజయవంతం కావాలంటే వాహనాల సంఖ్య పెంచడం ఒక్కటే లక్ష్యంగా ఉండకూడదు. వాహనం, బ్యాటరీ, ఛార్జర్, సాఫ్ట్‌వేర్, సర్వీస్ నెట్‌వర్క్, విద్యుత్ సరఫరా ఈ మొత్తం ఎకోసిస్టమ్‌ను ఒకే ప్రమాణాల కింద తీసుకురావాలి. అప్పుడు మాత్రమే వినియోగదారుడికి నమ్మకం పెరుగుతుంది, ఈవీల వినియోగం దీర్ఘకాలికంగా పెరుగుతుంది.” అని మాజీ రవాణా శాఖ కమిషనర్ ఎల్‌.ఎన్‌.చెరుకూరి గాంధీ ఫెడ‌ర‌ల్ తెలంగాణాతో తెలిపారు.“

ఈవీ విప్లవం అంటే కేవలం పెట్రోల్ వాహనాల స్థానంలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు రావడం కాదు. బ్యాటరీ నుంచి ఛార్జర్ వరకు, వాహనం నుంచి సర్వీస్ సెంటర్ వరకు మొత్తం వ్యవస్థ ఒకే నాణ్యతా ప్రమాణాలతో పనిచేసేలా చేయడమే అసలు సవాలు.

3) ఇందిరమ్మ టవర్స్‌లో కొత్త ట్విస్ట్.. లాటరీలో ఇల్లు వచ్చినా అనర్హతే!

హైదరాబాద్‌లో పేదల సొంతింటి కలను నెరవేర్చేందుకు ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఇందిరమ్మ టవర్స్ పథకంలో కొత్త సమస్య ఎదురవుతోంది. లబ్ధిదారుల ఎంపిక కోసం ముందుగా దరఖాస్తులను పరిశీలించి, అర్హుల జాబితా తయారు చేసి, ఆ తర్వాత లాటరీ ద్వారా ఎంపిక చేశారు. కానీ ఇప్పుడు క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలో అసలు సమస్య బయటపడుతోంది. లాటరీలో ఇల్లు వచ్చినప్పటికీ.. కొందరు స్థానిక అర్హులు కాదని తేలుతున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు.

ఖైరతాబాద్‌తో పాటు ఇబ్రహీంపట్నం నియోజకవర్గాల్లోనూ ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. దీంతో ఇప్పటికే లాటరీ ద్వారా ఎంపికైన జాబితాలను మరోసారి పరిశీలించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.ఖైరతాబాద్ నియోజకవర్గంలో తొలి దశలో 480 ఇళ్ల కోసం 6,970 దరఖాస్తులు వచ్చాయి. అధికారుల పరిశీలన తర్వాత 4,949 మందిని అర్హులుగా గుర్తించారు. వీరిలో లాటరీ ద్వారా 600 మందిని ఎంపిక చేసి.. 480 మందిని ప్రధాన జాబితాలో, 120 మందిని వెయిటింగ్ లిస్టులో ఉంచారు. కానీ ఆ తర్వాత జరిగిన క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలో సుమారు 200 మంది మాత్రమే స్థానిక అర్హులుగా గుర్తించినట్లు సమాచారం. మిగిలిన వారిలో చాలామంది ఇతర నియోజకవర్గాలకు చెందిన వారిగా తేలినట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు.

ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం.. ఏ నియోజకవర్గంలో ఇందిరమ్మ టవర్స్ నిర్మిస్తున్నారో.. ఆ నియోజకవర్గ పరిధిలో నివసించే అర్హులే దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. అయితే ఖైరతాబాద్ ఇళ్ల కోసం జూబ్లీహిల్స్‌, నాంపల్లి, అంబర్‌పేట తదితర ప్రాంతాలకు చెందినవారు కూడా దరఖాస్తు చేసినట్లు పరిశీలనలో గుర్తించినట్లు తెలుస్తోంది.

ఈ సమస్యకు ప్రధాన కారణంగా దరఖాస్తుల స్వీకరణ సమయంలో నిబంధనలపై స్పష్టత లేకపోవడం అనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఏ నియోజకవర్గానికి చెందిన వారు.. అదే నియోజకవర్గంలోని ఇళ్లకు దరఖాస్తు చేసుకోవాలన్న నిబంధనను ముందుగానే స్పష్టంగా తెలియజేయలేదన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి. అలాగే మీ సేవా కేంద్రాల్లో దరఖాస్తు ప్రక్రియపై సిబ్బందికి తగిన అవగాహన లేకపోవడం కూడా సమస్యకు కారణమైందని చెబుతున్నారు.

హైదరాబాద్‌లో 10 ఏళ్ల నివాసం వంటి నిబంధనలపైనా దరఖాస్తుదారుల్లో అయోమయం ఏర్పడింది. నివాస ధ్రువీకరణకు ఆధార్ సరిపోతుందా? ఇతర పత్రాలు అవసరమా? అనే విషయంలోనూ భిన్నమైన సూచనలు వచ్చినట్లు సమాచారం. కొన్ని కేంద్రాల్లో దరఖాస్తుదారుడి చిరునామాతో సంబంధం లేకుండా.. ఏ నియోజకవర్గంలో ఇల్లు కావాలో అడిగి దరఖాస్తులు స్వీకరించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

హైదరాబాద్ కోర్ అర్బన్ రీజియన్‌లో భూమి కొరతను దృష్టిలో పెట్టుకుని 10 అంతస్తుల టవర్లలో ఫ్లాట్లు నిర్మించి పేదలకు అందించడమే ఇందిరమ్మ టవర్స్ లక్ష్యం. ఈ పథకంలో ఒక్కో ఫ్లాట్ సుమారు 528 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంతో నిర్మించనున్నారు. అర్హత విషయానికి వస్తే.. దరఖాస్తుదారు గత 10 సంవత్సరాలుగా హైదరాబాద్ CURE పరిధిలో నివసిస్తున్న స్థానికుడై ఉండాలి. కుటుంబ వార్షిక ఆదాయం రూ.6 లక్షలలోపు ఉండాలి. అలాగే దరఖాస్తుదారు లేదా కుటుంబ సభ్యుల పేరుతో హైదరాబాద్ లేదా ORR పరిధిలో ఇల్లు, ఫ్లాట్ లేదా ఓపెన్ ప్లాట్ ఉండకూడదు. గతంలో ప్రభుత్వ గృహ పథకం ద్వారా ప్రయోజనం పొందినవారూ అర్హులు కారు.

ఒక్కో ఫ్లాట్ నిర్మాణ వ్యయం సుమారు రూ.11 లక్షలు కాగా.. ప్రభుత్వం రూ.5 లక్షల సబ్సిడీ అందిస్తుంది. మిగిలిన రూ.6 లక్షలను లబ్ధిదారులు నాలుగు విడతల్లో చెల్లించే అవకాశం ఉంది.ఇక గతంలో 16 నియోజకవర్గాల్లో దరఖాస్తు చేసుకున్నవారు ప్రస్తుతం ఎల్బీనగర్‌, గోషామహల్‌, ముషీరాబాద్‌, చాంద్రాయణగుట్ట నియోజకవర్గాల్లో నివసిస్తుంటే.. తమ పాత దరఖాస్తును ప్రస్తుతం నివసిస్తున్న నియోజకవర్గానికి బదిలీ చేసుకునే అవకాశం కల్పించారు.అంటే.. లాటరీలో ఎంపిక కావడం మాత్రమే సరిపోదు. స్థానికత, ఆదాయం, ఆస్తులు, గతంలో పొందిన ప్రభుత్వ గృహ ప్రయోజనాలు వంటి అర్హతలను క్షేత్రస్థాయిలో నిర్ధారించిన తర్వాతే తుది లబ్ధిదారుల ఎంపిక ఖరారు కానుంది.