టీమిండియా భవిష్యత్‌ వీవీఎస్ లక్ష్మణ్ చేతుల్లోకి!

ర‌చ్చ‌ - రాజ‌కీయం @ 5 పి.ఎం.

1) కోచ్‌కు మించి పవర్‌ఫుల్ పోస్ట్..టీమిండియా భవిష్యత్‌ వీవీఎస్ లక్ష్మణ్ చేతుల్లోకి!

2) గ్యాస్‌కు ఈ-కేవైసీ గండం.. సిలిండర్ సరఫరాకు బ్రేక్!

3) ఒక్క అవయవం కోసం.. వేల కళ్ల ఎదురుచూపు!

1) కోచ్‌కు మించి పవర్‌ఫుల్ పోస్ట్..టీమిండియా భవిష్యత్‌ వీవీఎస్ లక్ష్మణ్ చేతుల్లోకి

!భారత క్రికెట్‌లో వెరీ వెరీ స్పెషల్ వీవీఎస్ లక్ష్మణ్ పేరు మరోసారి హాట్‌టాపిక్‌గా మారింది. మైదానంలో తన క్లాసిక్ బ్యాటింగ్‌తో ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకున్న లక్ష్మణ్.. ఇప్పుడు భారత క్రికెట్ వ్యవస్థలో మరింత కీలక బాధ్యత చేపట్టబోతున్నారనే వార్తలు వస్తున్నాయి.తాజా నివేదికల ప్రకారం.. బీసీసీఐ ‘డైరెక్టర్ ఆఫ్ క్రికెట్’ అనే కొత్త బాధ్యతను లక్ష్మణ్‌కు అప్పగించే యోచనలో ఉంది. అధికారిక ప్రకటన ఇంకా రావాల్సి ఉన్నప్పటికీ.. ఈ పదవి ఖరారైతే భారత క్రికెట్‌లో లక్ష్మణ్ పాత్ర పూర్తిగా మారిపోతుంది.

అంటే ఇక ఆయన పని కేవలం కోచింగ్‌ ఇవ్వడం కాదు.. జాతీయ జట్లతో పాటు యువ ఆటగాళ్ల అభివృద్ధి, సిబ్బంది నియామకాలు, క్రికెట్ వ్యవస్థలో కీలక నిర్ణయాలపై పర్యవేక్షణ వంటి బాధ్యతలు ఆయన పరిధిలోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.

ఇక్కడే అసలు ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. ‘డైరెక్టర్ ఆఫ్ క్రికెట్’ అనే పాత్రకు గతంలో ఉన్న సాధారణ కోచ్ లేదా సెలెక్టర్ బాధ్యతల కంటే విస్తృతమైన పరిధి ఉండొచ్చు.

లక్ష్మణ్ ప్రస్తుతం బెంగళూరులోని బీసీసీఐ సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌కు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. యువ ఆటగాళ్ల అభివృద్ధి, జూనియర్ టీమ్స్‌కు సంబంధించిన వ్యవహారాలు, ప్లేయర్ల రిహాబిలిటేషన్, పురుషులు-మహిళల క్రికెట్‌కు సంబంధించిన పాత్‌వేలను పర్యవేక్షించడం వంటి పనుల్లో ఆయన ఇప్పటికే కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు.

ఇప్పుడు ఈ బాధ్యత మరింత విస్తరిస్తే.. భారత క్రికెట్‌కు సంబంధించిన వివిధ విభాగాల మధ్య సమన్వయం చేయడం, అవసరమైన సిబ్బందిని ఎంపిక చేయడం, ఆటగాళ్ల అభివృద్ధికి దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు రూపొందించడం వంటి పనులు ఆయన చేతుల్లోకి రావచ్చు.

అందుకే ఈ పోస్టును సాధారణ కోచ్ పదవిగా చూడలేం. ఇది భారత క్రికెట్ వ్యవస్థ మొత్తాన్ని ఒక దిశలో నడిపించే బ్యాక్‌ఎండ్ లీడర్‌షిప్ రోల్‌గా మారే అవకాశం ఉంది.ఇప్పుడు మరో కీలక ప్రశ్న.. ఈ కొత్త పదవి వస్తే గౌతమ్ గంభీర్, చీఫ్ సెలెక్టర్ అజిత్ అగార్కర్‌ల పాత్ర ఏంటి?

లక్ష్మణ్‌కు ఇచ్చే కొత్త బాధ్యత ప్రస్తుతం ఉన్న కోచ్, సెలెక్టర్‌ పాత్రలకు మించి ఉండేలా రూపొందించే అవకాశం ఉందని సమాచారం. అంటే కోచ్‌గా గంభీర్ తన జట్టు బాధ్యతలు చూసుకుంటే.. లక్ష్మణ్ మాత్రం మొత్తం క్రికెట్ వ్యవస్థను సమన్వయం చేసే స్థాయిలో ఉండొచ్చు.

అయితే దీని అర్థం గంభీర్ లేదా అగార్కర్ స్థానాలను లక్ష్మణ్ భర్తీ చేస్తారన్నది కాదు. ఎవరి బాధ్యతలు ఏంటి? ఎవరు ఎవరికి రిపోర్ట్ చేస్తారు? తుది నిర్ణయాధికారం ఎంతవరకు ఉంటుంది? వంటి అంశాలు అధికారికంగా స్పష్టమవ్వాల్సి ఉంది.

ఇప్పటికే లక్ష్మణ్ 2023లో భారత జట్టు హెడ్ కోచ్ పదవిని స్వీకరించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ వ్యక్తిగత కారణాలతో దాన్ని తిరస్కరించి.. సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ బాధ్యతలపైనే కొనసాగాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు ఇటీవల వెల్లడించారు.

బీసీసీఐ లక్ష్మణ్‌ వైపే ఎందుకు చూస్తోంది?

1) ఆయనకు ఆటగాడిగా ఉన్న అనుభవం.

2) క్రికెట్ నుంచి రిటైర్ అయిన తర్వాత యువ ఆటగాళ్లతో ఆయనకు ఏర్పడిన అనుబంధం.

సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌లో లక్ష్మణ్ బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత.. యువ ఆటగాళ్ల అభివృద్ధి, జాతీయ జట్లకు వచ్చే ఆటగాళ్లను సిద్ధం చేయడం, ప్లేయర్ల ఫిట్‌నెస్‌, రికవరీ వంటి అంశాలపై ఆయన పనిచేస్తున్నారు. అయితే ఈ వ్యవస్థపై ఇటీవల ప్లేయర్ల గాయాల విషయంలో కూడా ప్రశ్నలు వచ్చాయి. సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌లో స్పోర్ట్స్ సైన్స్, మెడిసిన్ విభాగంలో కీలక నియామకం ఇంకా పూర్తికాలేదని లక్ష్మణ్ ఇటీవలే వెల్లడించారు.

అందుకే కొత్త బాధ్యత వస్తే.. భారత క్రికెట్‌లో ప్రతిభను గుర్తించడం మాత్రమే కాదు, ప్లేయర్ డెవలప్‌మెంట్, ఫిట్‌నెస్, బెంచ్ స్ట్రెంగ్త్, భవిష్యత్ టీమ్స్ నిర్మాణం వంటి అంశాల్లో లక్ష్మణ్ మార్క్ కనిపించే అవకాశం ఉంది.

క్రికెటర్‌గా లక్ష్మణ్ ఎన్నో చిరస్మరణీయ ఇన్నింగ్స్ ఆడారు. ఇప్పుడు క్రికెట్ పరిపాలనలో మరో కీలక ఇన్నింగ్స్ ఆడే అవకాశం ఆయన ముందుంది. ‘డైరెక్టర్ ఆఫ్ క్రికెట్’ బాధ్యత అధికారికంగా ఖరారైతే.. లక్ష్మణ్‌కు భారత క్రికెట్‌లో ఆటగాళ్ల అభివృద్ధి నుంచి సిబ్బంది నియామకాల వరకు విస్తృతమైన బాధ్యతలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా సీనియర్ జట్లతో పాటు యువ క్రికెటర్లను తయారు చేసే వ్యవస్థపై ఆయన ప్రభావం పెరగనుంది.

ఒకప్పుడు బ్యాట్‌తో టీమిండియాకు విజయాలు అందించిన వీవీఎస్ లక్ష్మణ్.. ఇప్పుడు తన అనుభవంతో భారత క్రికెట్ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దే స్థాయికి వెళ్తారా?

2) గ్యాస్‌కు ఈ-కేవైసీ గండం.. సిలిండర్ సరఫరాకు బ్రేక్!

గ్యాస్ సిలిండర్ బుక్ చేశారా? డెలివరీ కోసం ఎదురుచూస్తున్నారా? అయితే ఈ విషయం తప్పక తెలుసుకోవాలి. గ్యాస్ కనెక్షన్లకు ఈ-కేవైసీ పూర్తి చేయాలని చమురు సంస్థలు ఆదేశించాయి. ఈ ప్రక్రియకు చివరి గడువు ఆగస్టు 16. ఇప్పటి వరకు గడువు ఉందనుకున్న వినియోగదారులకు.. డిస్ట్రిబ్యూటర్ల చర్యలు షాక్ ఇస్తున్నాయి. గడువు ముగియకముందే కొంతమంది డిస్ట్రిబ్యూటర్లు ఈ-కేవైసీ పూర్తి కాని కనెక్షన్లకు సిలిండర్ సరఫరాను నిలిపివేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

అంటే.. సిలిండర్ బుక్ చేసుకున్నా.. డెలివరీ సమయానికి ఆర్డర్ ఆగిపోతున్న పరిస్థితి. దీంతో వినియోగదారులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.తెలంగాణలో 1.3 కోట్లకు పైగా గృహ గ్యాస్ కనెక్షన్లు ఉన్నాయి. సాధారణంగా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రోజుకు సుమారు 2 లక్షల సిలిండర్లకు బుకింగ్స్ వస్తుంటాయి.

అయితే బుక్ అవుతున్న సిలిండర్లతో పోలిస్తే.. డెలివరీలు తక్కువగా జరుగుతున్నాయి. రోజుకు సుమారు 1.7 లక్షల సిలిండర్లే సరఫరా అవుతున్నట్లు సమాచారం. అంటే దాదాపు 30 వేల సిలిండర్లు రోజూ ఆగిపోతున్నాయి. ఇందులో ఎక్కువ భాగం ఈ-కేవైసీ పూర్తి కాని కనెక్షన్లేనని డిస్ట్రిబ్యూటర్లు చెబుతున్నారు. మరోవైపు రాష్ట్రంలో ఇంకా సుమారు 26 లక్షల గ్యాస్ కనెక్షన్లకు ఈ-కేవైసీ పూర్తి కాలేదని సమాచారం. అంటే మొత్తం గృహ గ్యాస్ కనెక్షన్లలో 20 శాతానికి పైగానే ఈ-కేవైసీ పెండింగ్‌లో ఉంది. అసలు ఈ-కేవైసీ ఎందుకు? అన్నదే ఇప్పుడు చాలామంది వినియోగదారుల ప్రశ్న.

బోగస్ పేర్లతో ఉన్న కనెక్షన్లను గుర్తించడం.. ఒకే వ్యక్తి పేరుతో వేర్వేరు డిస్ట్రిబ్యూటర్ల వద్ద ఉన్న డూప్లికేట్ కనెక్షన్లను తొలగించడం.. ఒకే కుటుంబంలో అవసరానికి మించి ఉన్న కనెక్షన్లను గుర్తించడం వంటి ఉద్దేశాలతో చమురు సంస్థలు ఈ-కేవైసీపై దృష్టి పెట్టాయి.

అంటే నిజమైన వినియోగదారుల కనెక్షన్లను కొనసాగిస్తూ.. అనర్హమైన, డూప్లికేట్ లేదా బోగస్ కనెక్షన్లను తొలగించడమే ప్రధాన లక్ష్యం.అయితే ఈ ప్రక్రియ వల్ల నిజమైన వినియోగదారులు ఇబ్బందులు పడకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత కూడా డిస్ట్రిబ్యూటర్లపై ఉంది.

నిబంధనల ప్రకారం వినియోగదారుల ఇంటి వద్దకే వెళ్లి డెలివరీ సిబ్బంది ఈ-కేవైసీ పూర్తి చేసే అవకాశం ఉంది. కానీ ఆ సేవ అందిస్తున్న సిబ్బంది చాలా తక్కువగా ఉన్నారని వినియోగదారులు చెబుతున్నారు.

దీంతో గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూటర్ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తోంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి మరింత ఇబ్బందికరంగా ఉంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో డిస్ట్రిబ్యూటర్ కార్యాలయాలు 30 నుంచి 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటంతో వృద్ధులు, దివ్యాంగులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.

ఇక యాప్ ద్వారా ఈ-కేవైసీ చేసుకోవచ్చని చెబుతున్నా.. అక్కడా సాంకేతిక సమస్యలు వెంటాడుతున్నాయి. ఓటీపీ ఆలస్యం కావడం.. బయోమెట్రిక్ వెరిఫికేషన్ సరిగా జరగకపోవడం.. సర్వర్ స్పందించకపోవడం.. ప్రక్రియ పూర్తయినా ‘ఫెయిల్డ్‌’ అని చూపించడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. దీంతో ఒక్కసారి ప్రయత్నిస్తే పూర్తయ్యే ప్రక్రియ.. పలుమార్లు ప్రయత్నించిన తర్వాతే పూర్తవుతోందని వినియోగదారులు చెబుతున్నారు.

ఇక ఈ-కేవైసీకి ఆగస్టు 16 చివరి గడువు కావడంతో.. పెండింగ్‌లో ఉన్న లక్షలాది కనెక్షన్లపై ఇప్పుడు ఒత్తిడి పెరిగింది. బోగస్ కనెక్షన్లను తొలగించడం, గ్యాస్ సరఫరా వ్యవస్థను పారదర్శకంగా మార్చడం అవసరమే. కానీ ఈ ప్రక్రియలో నిజమైన వినియోగదారులు ఇబ్బంది పడకుండా చూడటం కూడా అంతే ముఖ్యం.గడువు ముగిసేలోపు ఈ-కేవైసీ పూర్తి చేసుకోకపోతే గ్యాస్ సరఫరాపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉండటంతో.. వినియోగదారులు చివరి నిమిషం వరకు వేచి చూడకుండా ప్రక్రియను పూర్తి చేసుకోవడం మంచిది.

3) ఒక్క అవయవం కోసం.. వేల కళ్ల ఎదురుచూపు!

తెలంగాణలో అవయవ మార్పిడి కోసం ఎదురుచూస్తున్న వేలాది మంది రోగుల పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా మారింది. ఒక అవయవం దొరికితే ప్రాణం నిలబడుతుంది.. కానీ సరైన సమయంలో అవయవం అందకపోతే ప్రాణాలు పోతున్నాయి. తెలంగాణలో 2013 నుంచి 2026 వరకు జీవదాన్‌ కార్యక్రమంలో అవయవ మార్పిడి కోసం నమోదు చేసుకున్న 19,386 మంది రోగుల్లో 4,106 మంది అవయవం కోసం ఎదురుచూస్తూనే మరణించారు. అంటే.. సగటున ప్రతి ఐదుగురు రోగుల్లో ఒకరు అవయవం అందక ప్రాణాలు కోల్పోయిన పరిస్థితి.

మరోవైపు.. ప్రస్తుతం 9,413 మంది అవయవ మార్పిడి కోసం వెయిటింగ్‌ లిస్ట్‌లో ఉన్నారు. అంటే దాదాపు 10 వేల కుటుంబాలు.. తమ ప్రియమైన వారి ప్రాణాలను కాపాడే ఒక అవయవం కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి.

అయితే ఇదే సమయంలో 5,307 మందికి విజయవంతంగా అవయవ మార్పిడి జరగడం ఆశను కలిగించే అంశం. కానీ అవసరానికి తగ్గ స్థాయిలో అవయవాలు అందుబాటులో లేకపోవడం మాత్రం పెద్ద సమస్యగా మారింది.

అవయవ మార్పిడి అవసరం ఉన్న వారిలో ప్రధానంగా కాలేయం, కిడ్నీ, ఊపిరితిత్తులు, గుండె వంటి అవయవాల కోసం ఎదురుచూస్తున్నవారే ఎక్కువ.జీవదాన్‌ గణాంకాల ప్రకారం.. కాలేయం కోసం 2,240 మంది, కిడ్నీ కోసం 1,537 మంది, ఊపిరితిత్తుల కోసం 229 మంది, గుండె కోసం 96 మంది, ప్యాంక్రియాస్‌ కోసం నలుగురు ఎదురుచూస్తున్నారు.

మరోవైపు 2013 నుంచి 2026 మధ్య జీవదాన్‌కు 1,724 కిడ్నీలు, 1,724 కాలేయాలు, 506 ఊపిరితిత్తులు, 258 గుండెలు దానంగా అందాయి.తెలంగాణలో ఏడాదికి సుమారు 7,500 నుంచి 8,000 వరకు అవయవ మార్పిడి శస్త్రచికిత్సలు జరుగుతున్నాయి. కానీ అవయవ దానాల సంఖ్య మాత్రం దానికి తగ్గ స్థాయిలో లేదు. 2025లో అత్యధికంగా 763 అవయవ దానాలు నమోదయ్యాయి.

అంటే.. ఒకవైపు అవయవ మార్పిడి చేయగల వైద్య సదుపాయాలు పెరుగుతున్నా.. మరోవైపు వాటికి అవసరమైన అవయవాల లభ్యత మాత్రం పెద్ద సవాలుగానే ఉంది.అవయవ దానంలో బ్రెయిన్‌డెడ్‌ కేసులు అత్యంత కీలకం. ముఖ్యంగా రోడ్డు ప్రమాదాల్లో తీవ్రంగా గాయపడి బ్రెయిన్‌డెడ్‌గా మారినవారి అవయవాలు దానం చేస్తే.. ఒకే దాత నుంచి పలువురికి ప్రాణదానం చేసే అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే బ్రెయిన్‌డెడ్‌ కేసులు ఎదురైన ప్రతిసారీ అవయవ దానం జరగడం లేదు. తెలంగాణలో ప్రస్తుతం జీవదాన్‌ కార్యక్రమంలో నాలుగు ప్రభుత్వ ఆస్పత్రులు, 37 కార్పొరేట్‌ ఆస్పత్రులు నమోదై ఉన్నాయి.

నిమ్స్‌, ఉస్మానియా, గాంధీ వంటి ఆస్పత్రుల్లో అవయవ దానానికి అవసరమైన వసతులు ఉన్నప్పటికీ.. అక్కడి నుంచి అవయవ దానాలు తక్కువగా ఉండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. దీనికి పలు కారణాలు ఉన్నాయి. శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది కొరత, అవయవ దానానికి సంబంధించిన న్యాయపరమైన అంశాలపై సందేహాలు, కుటుంబ సభ్యులకు కౌన్సెలింగ్‌ ఇచ్చే ప్రత్యేక బృందాలు లేకపోవడం వంటి సమస్యలు ఉన్నాయి.

ముఖ్యంగా.. బ్రెయిన్‌డెడ్‌గా ప్రకటించిన వ్యక్తి కుటుంబ సభ్యులను అవయవ దానానికి ఒప్పించడం పెద్ద సవాలుగా మారుతోంది.ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత అతని అవయవాలను దానం చేయడం ద్వారా పలువురి జీవితాల్లో వెలుగులు నింపవచ్చు. గుండె, కాలేయం, కిడ్నీలు, ఊపిరితిత్తులు వంటి అవయవాలు అవసరమైన రోగులకు కొత్త జీవితాన్ని అందించే అవకాశం ఉంటుంది.

కానీ అవయవ దానం విషయంలో ఇప్పటికీ ప్రజల్లో అనేక సందేహాలు, అపోహలు ఉన్నాయి. మరణం తర్వాత అవయవాలు దానం చేయవచ్చనే విషయంపై అవగాహన అందరికీ చేరాల్సి ఉంది. అందుకే అవయవ దానాన్ని కేవలం ఆస్పత్రులు లేదా వైద్య రంగానికి పరిమితం చేయకుండా.. సమాజం మొత్తం భాగస్వామి కావాల్సిన అవసరం ఉంది. స్కూళ్లు, కాలేజీలు, మత సంస్థలు, సామాజిక సంఘాలు, ఎన్జీవోలు, కమ్యూనిటీ నాయకులను ఈ కార్యక్రమంలో భాగస్వాములను చేయాలని వైద్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

సోషల్‌ మీడియా ద్వారా కూడా అవయవ దానంపై విస్తృతంగా ప్రచారం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే ఒక అవయవ దాత.. ఒక్కరి ప్రాణమే కాదు, పలువురి జీవితాలను కాపాడే అవకాశం ఉంది. తెలంగాణలో అవయవ మార్పిడి కోసం ఎదురుచూస్తున్న 9,413 మంది.. ఈ సమస్య తీవ్రతను మనకు తెలియజేస్తున్నారు. మరో 4,106 మంది అవయవం అందక ప్రాణాలు కోల్పోయిన గణాంకాలు.. అవయవ దానంలో ఉన్న లోటును స్పష్టంగా చూపిస్తున్నాయి.

వైద్య సాంకేతికత అందుబాటులో ఉన్నా.. మార్పిడి చేయడానికి అవసరమైన అవయవం లేకపోతే ఆ టెక్నాలజీ ఉపయోగపడదు. అందుకే అవయవ దానం విషయంలో ప్రజల భాగస్వామ్యం అత్యంత కీలకం.అవయవ దానం అనేది కేవలం ఒక కుటుంబం తీసుకునే నిర్ణయం కాదు.. మరణం తర్వాత కూడా మరికొందరికి జీవితాన్ని అందించే మానవీయ నిర్ణయం.ఒకరి జీవితానికి ముగింపు.. మరొకరి జీవితానికి కొత్త ఆరంభం కావచ్చు. అందుకే.. అవయవ దానం గురించి తెలుసుకోవడం మాత్రమే కాదు.. దాని ప్రాధాన్యతను సమాజంలోకి తీసుకెళ్లడం కూడా మనందరి బాధ్యత.