ఆరావళీపై ఆరు నెలల సమయం ఎందుకు? సుప్రీంకోర్టు

ఇకపై ఎలాంటి పొడిగింపు ఇవ్వబోమని సీజేఐ కమిటీకి స్పష్టం చేశారు. నవంబర్ 30, 2026 గడువులోగా నివేదికను సమర్పించేందుకు "పగలు రాత్రి అవిశ్రాంతంగా పనిచేయాలని" ఆయన కమిటీని కోరారు.

"నా పదవీ విరమణ తర్వాత తేదీని వారు స్పష్టంగా కోరారు... వారికి సామర్థ్యం లేకపోతే, కమిటీని పునర్వ్యవస్థీకరిస్తాము" అని సోమవారం (సెప్టెంబర్ 7) నాడు సీజేఐ అన్నట్లు లైవ్ లా పేర్కొంది.

ఆరావళి ప్రాంతానికి సంబంధించిన నిర్ణయాల వల్ల ప్రయోజనాలు ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉన్న రాజస్థాన్, గుజరాత్‌లోని గిరిజన వర్గాలతో సహా, సంబంధిత వర్గాలందరి ఆందోళనలను నమోదు చేస్తూ, కమిటీ తప్పనిసరిగా ఒక సమగ్ర సంప్రదింపుల ప్రక్రియను చేపట్టాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

తుది నివేదిక సమర్పణ కోసం వేచి చూడకుండా, ఆరావళి కొండలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను విడిగా పరిష్కరించేలా చూసేందుకు, అవసరమైనప్పుడు నిర్దిష్ట అంశాలపై మధ్యంతర నివేదికలను దాఖలు చేయడానికి కమిటీకి న్యాయస్థానం స్వేచ్ఛను ఇచ్చింది. ధర్మాసనం ఈ విషయాన్ని డిసెంబర్ 2న తదుపరి విచారణకు జాబితా చేసింది, ఆ రోజు కమిటీ నివేదికను పరిశీలించే అవకాశం ఉంది.

ఆరావళి కొండల సవరించిన నిర్వచనంపై ప్రజల నిరసనలు, పర్యావరణ బృందాలు, పౌర సమాజ సంస్థల ఆందోళనల నేపథ్యంలో, సుప్రీంకోర్టు డిసెంబర్ 2025లో ఈ అంశాన్ని సుమోటోగా స్వీకరించింది. ఈ ప్రాంతం ఎడారీకరణను నివారించడంలో భూగర్భ జల మట్టాలను నిలబెట్టడంలో దాని పర్యావరణ పాత్రకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ నిర్వచనాన్ని నీరుగార్చడం వల్ల, గతంలో రక్షిత ప్రాంతాలుగా పరిగణించబడిన ప్రాంతాలలో మైనింగ్, నిర్మాణాలకు అనుమతి లభించవచ్చని ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.

ఢిల్లీ, హర్యానా, రాజస్థాన్, గుజరాత్‌లలో ఆరావళి కొండలు, ఆరావళి శ్రేణుల నిర్వచనాలలో తేడాలు ఉండటం వల్ల ఈ సమస్య తలెత్తింది, ఇది నియంత్రణ లోపాలకు, అక్రమ మైనింగ్ ఉదంతాలకు దారితీసింది.

కోర్టు మునుపటి మైనింగ్ నిర్వచనం ఈ విభేదాలను పరిష్కరించడానికి సుప్రీం కోర్టు గతంలో ఒక ఉన్నత స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ ఏడాది నవంబర్‌లో వెలువరించిన ఒక తీర్పులో, మైనింగ్ కోసం పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ కమిటీ సిఫార్సు చేసిన కార్యాచరణ నిర్వచనాన్ని కోర్టు అంగీకరించింది.

అంగీకరించిన నిర్వచనం ప్రకారం, "ఆరావళి కొండలు" అంటే నిర్దేశిత జిల్లాలలో స్థానిక ఉపరితలం నుంచి కనీసం 100 మీటర్ల ఎత్తు ఉన్న ఏదైనా భూభాగం, ఇందులో సహాయక వాలులు, అనుసంధానిత భూభాగాలు కూడా ఉంటాయి.