యూఎన్ఓ ను అమెరికా నుంచి మార్చాల్సిన అవసరం ఉందా?

న్యూయార్క్‌లో జరుగుతున్న 81వ UNGA సమావేశంలో ఉన్నత స్థాయి చర్చలో పాల్గొనడానికి పాలస్తీనా అథారిటీ (PA) అధ్యక్షుడు మహమూద్ అబ్బాస్ నేతృత్వంలోని ప్రతినిధి బృందానికి యూఎస్ఏ విదేశాంగ శాఖ వరుసగా రెండో ఏడాది కూడా వీసాలు ఇవ్వలేదు. అలాగే ఆఫ్రికా దేశమైన ఉగాండ, సూడాన్ దేశాల ప్రతినిధులకు కూడా వీసాలు నిరాకరించింది.

ఈ నిరాకరణలు ఐక్యరాజ్యసమితి వ్యవస్థాపక చార్టర్‌కు పూర్తిగా విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. ఆ చార్టర్ ప్రకారం, ఏ దేశానికి చెందిన అధికారిక ప్రతినిధి బృందాలకైనా, ఏ కారణం చేతనైనా వీసాలను నిరాకరించే అధికారం అమెరికాకు లేదు. పాలస్తీనా ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఒక "శాశ్వత పరిశీలక దేశం" (Permanent Observer State). ఈ హోదా వల్ల, ఓటింగ్ మినహా, ఈ ప్రపంచ సంస్థ అన్ని కార్యకలాపాలలో పాల్గొనేందుకు దానికి అనుమతి ఉంది.

తమ పరిపాలన ఆలోచనలు, మనస్తత్వానికి అనుగుణంగా వ్యవహరించని ప్రతినిధి బృందాలకు అమెరికా వీసాలను నిరాకరించడం ఇది మొదటిసారి కాదు. ఇది మళ్లీ జరగదని ఎటువంటి హామీ లేదు. పాలస్తీనా ప్రతినిధి బృందానికి వీసాల నిరాకరణకు ప్రతిస్పందనగా, సుమారు 152 దేశాలు అమెరికా నిర్ణయాన్ని విమర్శించాయి. దాని నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాలని కోరాయి, కానీ ప్రయోజనం లేకపోయింది. చివరకు మహమూద్ అబ్బాస్ వీడియో ద్వారా ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశాన్ని ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు.

గత సంవత్సరం, న్యూయార్క్‌లోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయం వెలుపల జరిగిన ఒక సమావేశంలో కొలంబియా అధ్యక్షుడు గుస్తావో పెట్రో పాలస్తీనాకు ప్రత్యేక సాయుధ దళం, స్వేచ్ఛ ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశాడు. దీనితో ఆయనకు కూడా అమెరికా వీసా రద్దు చేశారు.

దీనికి ప్రతిస్పందనగా, ఐక్యరాజ్యసమితి, దాని సర్వసభ్య సమావేశం పనితీరుకు ఆధారమైన రక్షణ అన్ని నిబంధనలను అమెరికా నిర్ణయం ఉల్లంఘించిందని పెట్రో అన్నారు. "ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయం న్యూయార్క్‌లో కొనసాగకూడదు," అని ఆయన అన్నారు.

అసలు విషయం ఏమిటంటే, ఐక్యరాజ్యసమితి తన కీలకమైన సర్వసభ్య సమావేశాలను నిర్వహించే విధానాన్ని తారుమారు చేయడానికి, నియంత్రించడానికి అమెరికాకు ఎవరు అధికారాన్ని ఇస్తున్నారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగుస్తున్న తరుణంలో, 1945లో ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పడినప్పుడు, మిత్రరాజ్యాలను విజయపథంలో నడిపించిన కీలక దేశంగా అమెరికా ఆవిర్భవించినందున, దాని ప్రధాన కార్యాలయం సహజంగానే న్యూయార్క్‌లో ఏర్పాటు చేశారు. కానీ ఇదంతా గతం మాత్రమే.

అప్పటి నుంచి, పరిస్థితులు మారాయి. అమెరికా తరచుగా ఈ ప్రపంచ సంస్థతో అది సూచించే విలువలతో కలిసి పనిచేయడానికి ఇష్టపడటం లేదు. అందువల్ల, న్యూయార్క్‌లోని ఐక్యరాజ్యసమితి కార్యాలయం వివాదాస్పదంగా మారింది. అనేక దేశాలు దానిని వేరే చోటికి మార్చాలని కోరుతున్నాయి. ఈ డిమాండ్‌ను మొదటగా చేసిన వారిలో 2005లో వెనెజువెలా మాజీ అధ్యక్షుడు హ్యూగో చావెజ్ ఒకరు.

కాలక్రమేణా, వివిధ ఇతర దేశాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు కూడా ప్రధాన కార్యాలయాన్ని న్యూయార్క్ నుంచి జెనీవా వంటి తటస్థ ప్రదేశానికి మార్చాలని డిమాండ్ చేశాయి.

గత సెప్టెంబర్‌లో, ఐక్యరాజ్యసమితి అధికారి స్టెఫాన్ డుజారిక్, ప్రధాన కార్యాలయాన్ని తరలించే ప్రతిపాదనను పరిశీలిస్తున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి. కానీ దాని గురించి ఆ తర్వాత ఏమీ వినబడలేదు. ఏదేమైనా, అతని వ్యాఖ్యలు ఐక్యరాజ్యసమితి స్థావరాన్ని తరలించాలనే ఆలోచన అసంభవమైనది కాదని, వాస్తవానికి, అది సాధ్యమేనని చూపించాయి. దీనికి ఒక పాత ఉదాహరణ ఉంది.

1988లో, ప్రముఖ నాయకుడు యాసర్ అరాఫత్ నేతృత్వంలోని పాలస్తీనా ప్రతినిధి బృందానికి అమెరికా వీసా నిరాకరించడాన్ని నిరసిస్తూ, ఒక ప్రత్యేక చర్యగా జనరల్ అసెంబ్లీ సమావేశాన్ని జెనీవాలో నిర్వహించారు.

ఐక్యరాజ్యసమితి ఆరు ప్రధాన విభాగాలలో, ఐదు న్యూయార్క్‌లో ఉన్నాయి. అవి ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటేరియట్, భద్రతా మండలి, జనరల్ అసెంబ్లీ, ఐక్యరాజ్యసమితి ఆర్థిక, సామాజిక మండలి, ట్రస్టీషిప్ కౌన్సిల్. ఆరవది, అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం నెదర్లాండ్స్‌లోని హేగ్‌లో ఉంది.

వాషింగ్టన్‌లోని వరుస ప్రభుత్వాలు క్రమంగా ఐక్యరాజ్యసమితిని ధిక్కారంతో చూస్తున్నందున, ప్రధాన కార్యాలయాన్ని తరలించాలనే డిమాండ్‌లో అర్ధం ఉంది. వీటిలో ట్రంప్ ప్రభుత్వం అత్యంత ఘోరమైనది. ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి అనేక విభాగాల నుంచి తనను తాను దూరం చేసుకుంది.

లెక్కలేనన్ని సంఘర్షణలు, బహిరంగ యుద్ధాలలో చిక్కుకున్న ప్రపంచంలో నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నందుకు దానిని విమర్శించింది. పాలస్తీనా ప్రతినిధి బృందం విషయాన్నే తీసుకోండి. దానికి వీసా నిరాకరించడానికి గల కారణాల ప్రకారం, గాజాలో జాతి నిర్మూలనకు పాల్పడిన ఆరోపణలపై అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు, అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానంలో ఇజ్రాయెల్‌పై చట్టపరమైన చర్యలు చేపట్టడం, ఇజ్రాయెల్ జైళ్లలోని పాలస్తీనా రాజకీయ ఖైదీల కుటుంబాలకు మద్దతు ఇవ్వడం వంటి విషయాలలో ట్రంప్ ప్రభుత్వం దానిని తప్పుపట్టింది.

ఒకవేళ అమెరికా ఐక్యరాజ్యసమితి ఆశయాలకు కట్టుబడి ఉండి ఉంటే, ఈ ప్రపంచ సంస్థకు న్యూయార్క్ ప్రధాన కార్యాలయంగా కొనసాగడంలో కొంత తర్కం ఉండేది. కానీ, దానికి విరుద్ధంగా, ఐక్యరాజ్యసమితిని, దాని పరిధిలోని వివిధ వేదికలను ఉద్దేశపూర్వకంగా విస్మరించిన వివాదాస్పద చరిత్ర అమెరికాకు ఉంది.

ప్రముఖ ఉల్లంఘనలలో ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి నుంచి అనుమతి తీసుకోకుండా అమెరికా ఇరాక్‌పై దాడి చేయడం, ఇటీవల, భద్రతా మండలికి ముందుగా పరిశీలించే అవకాశం ఇవ్వకుండా ఏకపక్షంగా ఇరాన్‌తో యుద్ధం ప్రారంభించడం వంటివి ఉన్నాయి. దశాబ్దాలుగా, అమెరికా తన వీటో అధికారాన్ని ఉపయోగించి, అంతర్జాతీయ చట్టాలను ఉల్లంఘించే అనేక చర్యలకు గాను భద్రతా మండలి నుంచి ఎలాంటి నిందలు లేదా శిక్షా చర్యలు ఎదుర్కోకుండా ఇజ్రాయెల్‌ను స్థిరంగా కాపాడింది.

70,000 మందికి పైగా పాలస్తీనియులు( ఇందులో హమాస్ తీవ్రవాదులు దాదాపు సగం ఉన్నారని ఇజ్రాయెల్ వాదన) చంపిన గాజాపై ఇజ్రాయెల్ ఇటీవల జరిపిన మారణహోమం, వెస్ట్ బ్యాంక్‌లోని పాలస్తీనా నివాసితులపై సెటిలర్లను ఉపయోగించి జరుగుతున్న దాడులు వంటి ఇతర ఇటీవలి కార్యకలాపాలను కూడా భద్రతా మండలి ముందుకు తీసుకురాకుండా అమెరికా అడ్డుకుంది.

ట్రంప్ తన రెండవ పదవీకాలంలో, "అవి అమెరికా ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా పనిచేస్తున్నాయి" అనే కారణంతో ఐరాస ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్న కనీసం 31 ఏజెన్సీల నుంచి అమెరికాను ఉపసంహరించుకున్నారు.

వీటిలో ప్రముఖమైన ఐరాస వాతావరణ మార్పుల ఫ్రేమ్‌వర్క్ కన్వెన్షన్, అంతర్జాతీయ పునరుత్పాదక ఇంధన ఏజెన్సీ, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ), యునెస్కో, ఐరాస మానవ హక్కుల మండలి ఉన్నాయి.

స్పష్టంగా, ట్రంప్ ఐరాసతో అమెరికా ప్రమేయాన్ని తీవ్రంగా తగ్గించారు. దీనివల్ల ఐరాస తన ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్న ప్రదేశంతో సహా అమెరికాతో తన సంబంధాన్ని పునఃపరిశీలించుకోవాల్సిన అవసరం మరింత ఏర్పడింది. అయితే, చెప్పడం సులభమే కానీ చేయడం కష్టం. బహుశా, మార్పు కోసం దేశాలు ఓటు వేయడాన్ని కష్టతరం చేస్తున్న ఒక అంశం వాషింగ్టన్ నుంచి ఐరాసకు అందుతున్న నిధుల పరిమాణం.

రెండు సంవత్సరాల క్రితం, ట్రంప్ రెండవసారి అధికారంలోకి రాకముందు, ఐరాసకు అమెరికా అందించిన విరాళం 14 బిలియన్ డాలర్లు, ఇది ఏ ఒక్క దేశం అందించిన అత్యధిక విరాళం. ఐక్యరాజ్యసమితిలో అమెరికా ప్రమేయాన్ని ట్రంప్ తగ్గించినప్పటి నుంచి, ఆ దేశం ఆ అంతర్జాతీయ సంస్థకు సుమారు 5 బిలియన్ డాలర్లు రుణపడి ఉంది.

ఇందులో 2 బిలియన్ డాలర్లు ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ బడ్జెట్‌కు, మిగిలినది ఐక్యరాజ్యసమితి శాంతి పరిరక్షణ కార్యకలాపాలకు చెల్లించాల్సి ఉంది. దీనిలో, ఆయన ప్రభుత్వం సాధారణ బడ్జెట్ కోసం 725 మిలియన్ డాలర్లు, శాంతి పరిరక్షణ కోసం 285 మిలియన్ డాలర్లు చెల్లించినట్లు సమాచారం.

న్యూయార్క్ వెలుపల ఒక తటస్థ ప్రదేశానికి ఐక్యరాజ్యసమితిని తరలించడం దాని సమర్థత పరంగా పెద్దగా ప్రభావం చూపకపోవచ్చు. కానీ ఇది ప్రపంచ అగ్రరాజ్యం స్థాయిని తగ్గించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి అమెరికా వెలుపల ఉన్నప్పటికీ బాగా మనుగడ సాగించగలదని చూపిస్తుంది.

ఈ తరలింపు, భద్రతా మండలిలోని ఐదు శాశ్వత సభ్యుల వీటో అధికారాన్ని రద్దు చేయడంతో సహా, ఐక్యరాజ్యసమితిని సంస్కరించడానికి చాలా కాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న, కానీ నిద్రాణంగా ఉన్న ప్రతిపాదనకు కూడా ఊపునివ్వగలదు.