యూపీ ఎన్నికల్లో రామమందిర వివాదం బీజేపీని దెబ్బతీయనుందా?

బీజేపీకి ఇది ఒక అసాధారణమైన అగ్నిపరీక్ష. ఎందుకంటే, ప్రధానంగా రామ మందిర వాదానతోనే దేశమంతా విస్తరించి అది రాజకీయంగా శక్తిగా ఆవిర్భవించింది. ఇప్పుడు అదే అంశంపై దాని విశ్వసనీయత ప్రమాదంలో పడింది. ఇప్పుడు ఈ సంకటం నుంచి అది ఎలా బయటపడుతుందో చూడాలి.

ఈ సమస్య మతపరమైన భావనలు, పరిపాలన, సంస్థాగత విశ్వాసం అనే అత్యంత కీలకమైన అంశాలను కలుషితం చేసింది. రామ మందిర నిర్మాణం, నిర్వహణ కోసం ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశిస్తూ నవంబర్ 2019లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు తర్వాత, బీజేపీ, కేంద్రం ఉద్దేశపూర్వకంగా ఈ విభజన రేఖలను చెరిపేశాయి.

ప్రభుత్వం ఈ ఆదేశాన్ని పాటిస్తూ ఫిబ్రవరి 2020లో శ్రీ రామ్ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర ట్రస్ట్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ పరిణామం ఆ ట్రస్ట్‌ను ఆలయంతో, దాని వ్యవహారాలతో, దానితో సంబంధం ఉన్న సంస్థలు, వ్యక్తులతో విడదీయరాని విధంగా ముడిపెట్టింది.

ఆలయ నిర్మాణ కాలక్రమంలో కీలకమైన మూడు ఘట్టాలైన ఆగస్టు 2020లో శంకుస్థాపన, జనవరి 2024లో బాలరాముడి విగ్రహ ప్రతిష్ఠాపన, నవంబర్ 2025లో జెండా ఆవిష్కరణ వంటి కార్యక్రమాలను ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ స్వయంగా నిర్వహించారు కాబట్టి, ఆలయ పవిత్రతను దెబ్బతీసిన కుంభకోణాలతో సహా, ఆలయానికి సంబంధించిన అన్ని వ్యవహారాలతో ఆయనకు విడదీయరాని సంబంధం ఉండక తప్పదు.

2027 మొదటి త్రైమాసికంలో జరగనున్న ఉత్తర ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఈ పరిణామాలు కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. ఇదే సమయంలో చాలా కాలంగా ఆలస్యమైన జనాభా గణన, హరిద్వార్‌లో కుంభమేళా కూడా జరగనున్నాయి.

మేళా వల్ల భద్రతా దళాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది కాబట్టి, ఎన్నికలను 2026 చివరికి వాయిదా వేసే అవకాశంపై అధికార పార్టీ వర్గాల్లో మొదట్లో కొంత చర్చ జరిగింది. కానీ, రామ మందిర ఆర్థిక కుంభకోణాలు వెలుగులోకి రావడంతో, బీజేపీ ఎన్నికలను ముందుకు జరిపే సాహసం చేసే అవకాశం లేదు. ఎందుకంటే, ఈ ఉదంతం వల్ల కలిగే నష్టాన్ని తగ్గించడంలో కాలం కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని ఆ పార్టీ బలంగా ఆశిస్తోంది.

ప్రస్తుతం బీజేపీ అధికారంలో ఉన్న రెండు రాష్ట్రాలలో స్పష్టంగా మరింత ముఖ్యమైన యూపీలో, రామ మందిర సమస్య సుపరిపాలన, స్వచ్ఛమైన పరిపాలన అందిస్తున్నామన్న పార్టీ వాదనను బలహీనపరుస్తోంది.

ఈ రెండు అంశాల విషయంలో ప్రతిపక్షానికి ఉన్న అతిపెద్ద ప్రతికూలత ఏమిటంటే, ప్రజల దృష్టిలో గణనీయమైన సంఖ్యలో ప్రజలు ఇప్పటికీ సమాజ్‌వాదీ పార్టీ పట్ల అపనమ్మకంతో ఉన్నారు. దీనికి కారణం, అఖిలేష్ యాదవ్ ప్రభుత్వం 'మాఫియా రాజ్'కు పర్యాయపదమని, ఎస్పీకి ఓటు వేయడం అంటే 'ప్రత్యేక పోలీసింగ్' ముస్లింల 'బుజ్జగింపు' తిరిగి రావడమేనని బీజేపీ రాజకీయంగా బలంగా ప్రచారం చేసుకుంటోంది. దీనినే ప్రజలు బలంగా నమ్ముతున్నారు.

2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో తన వ్యూహాన్ని సమీక్షించుకున్న ఎస్పీ కొత్తగా పీడీఏ (పిచ్చడే, దళిత్, అల్ప సంఖ్యాక్ దళితులు, మైనారిటీలు) తీసుకొచ్చింది. దీని వల్ల ఆ పార్టీకి ఆశించిన ఫలితాలు వచ్చాయి. అయితే కొత్త సూత్రం ఇప్పటికే సార్వత్రిక ఆమోదం పొందలేదు. అంతేకాకుండా, బీజేపీ దశాబ్దకాలంగా కొనసాగిస్తున్న మెజారిటేరియన్ ప్రచారాలు, ఏ పార్టీ అయినా సమ్మిళిత రాజకీయాలతో మమేకమవ్వడాన్ని కష్టతరం చేశాయి.

రామ మందిర కుంభకోణాల అనంతరం 2027 ఎన్నికలపై నెలకొన్న అంచనాలలో అధిక భాగం, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో బీజేపీ, దాని మిత్రపక్షాల కంటే ఎస్పీ-కాంగ్రెస్ కూటమి అనూహ్యంగా ఏడు లోక్‌సభ సీట్లు ఎక్కువగా గెలుచుకుంటుందనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉంది. 2014 నుంచి బీజేపీ ఎన్నడూ ఎన్నికల బ్యాలెన్స్‌లో బలహీనంగా లేదు. కానీ ఇండి బ్లాక్ గెలుచుకున్న 43 సీట్ల (ఎస్పీ-37, కాంగ్రెస్-6)తో పోలిస్తే, బీజేపీ 36 సీట్ల (బీజేపీ-33, మిత్రపక్షాలు-3)తో పరాజయాన్ని చవిచూసింది.

అయితే, రెండు కూటముల ఓట్ల వాటాలను పరిశీలిస్తే ఒక విషయం వెల్లడవుతుంది. 43.69 శాతం ఓట్ల వాటాను బీజేపీ గెలుచుకోగా, ఎస్పీ- కాంగ్రెస్ కూటమి 43.52 శాతం వాటాను సాధించింది. కానీ సీట్లపరంగా ఎస్పీ కూటమే ముందు నిలిచింది. అయితే, ఫస్ట్-పాస్ట్-ది-పోస్ట్ పద్ధతిలో, 403 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలలో 223 స్థానాల్లో (ఎస్పీ-184, కాంగ్రెస్-39) ఎన్డీఏ ఆధిక్యంలో ఉండగా, బీజేపీ-162, మిత్రపక్షాలు-12 స్థానాలతో సరిపెట్టుకోవాల్సి వచ్చింది.

ఈ విషయం ఒక స్పష్టమైన గణాంకపరమైన సంఘటన. బీజేపీకి చెందిన పలువురు 'స్టార్' అభ్యర్థులు భారీ మెజారిటీలతో గెలిచి, తద్వారా గణాంకాల మధ్య ఎక్కువ తేడా లేకుండా చేశారు. ఈ అభ్యర్థులలో వారణాసిలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ లేదా లక్నోలో రాజ్‌నాథ్ సింగ్ వంటి వారు ఉన్నారు.

దీనికి విరుద్ధంగా, ఎస్పీ-కాంగ్రెస్ కూటమి చిన్న నుంచి మధ్యస్థ మెజారిటీలతో అధిక సంఖ్యలో సీట్లను గెలుచుకుంది. అంటే, సురక్షిత ప్రాంతాలలో అదనపు సంఖ్యను కూడగట్టడానికి కాకుండా, నియోజకవర్గాలను చేజిక్కించుకోవడానికే వారి ఓట్లు ఉపయోగపడ్డాయి.

రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో బీజేపీ దీనికి ఒక మార్గాన్ని కనుగొనవలసి ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఈసారి కూడా యోగి ఆదిత్యనాథ్ వంటి ముఖ్యమంత్రిగా లేదా రాష్ట్రంలో మంత్రులుగా ఉన్నందున, ఆ సంస్థ పలువురు 'స్టార్' అభ్యర్థులను బరిలోకి దించాల్సి ఉంటుంది. యూపీలో తీర్పు స్పష్టంగా నియోజకవర్గం వారీ ప్రచారంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.

జూన్ 2021లో పెంచి చూపిన భూముల కొనుగోళ్ల ఆరోపణలపై, అలాగే జూన్ 2026లో విరాళాల దుర్వినియోగంపై 'వార్తలను వెలుగులోకి తెచ్చిన' మొదటి ప్రతిపక్ష నాయకుడు కాకపోయినప్పటికీ, అఖిలేష్ యాదవ్ తన బహిరంగ సభలలో, సోషల్ మీడియాలో, అలాగే ప్రజా సమావేశాలలో రామ మందిరం అంశాన్ని చురుకుగా లేవనెత్తుతూ వచ్చారు.

2024 పార్లమెంటరీ ఎన్నికలలో రెండు ప్రత్యర్థి కూటముల బలంలో పెద్దగా తేడా లేనందున, ఎస్పీ-కాంగ్రెస్ కూటమి వెంటనే కుదురుకోవాలి తప్ప, చర్చలకు ముందు చేసే ఆర్భాటాలలో కూరుకుపోకూడదని కాంగ్రెస్‌పై ఎస్పీ ఆరోపణలు గుప్పించింది.

కాంగ్రెస్ 120 సీట్లు డిమాండ్ చేసినప్పుడు ఎస్పీ ఇలాగే చేసింది, దీనిని ఎస్పీ వెంటనే పార్టీ 'గర్వానికి' నిదర్శనమని, 'గెలుపు అవకాశాలను' పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని ఎత్తి చూపింది.

తమ వాదనను బలపరుచుకోవడానికి, కాంగ్రెస్, ఎస్పీ పొత్తులో లేనప్పుడు జరిగిన 2022 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ ఘోర పరాజయాన్ని ఎస్పీ ఉదహరించింది. ఆ సమయంలో, కాంగ్రెస్ 403 స్థానాలకు గాను కేవలం 2 స్థానాలు మాత్రమే గెలుచుకుని, 2.33 శాతం ఓట్ల వాటాను మాత్రమే పొంది ఘోర పరాజయాన్ని చవిచూసింది.

అయితే, 2017లో తొలిసారిగా 'యూపీ కే దో లడ్కే' (UP ke do ladke) నినాదాన్ని ప్రచారం చేసినప్పుడు, 403 స్థానాలలో కాంగ్రెస్ వాటా 105గా ఉంది. అయినప్పటికీ అది వాటిలో కేవలం 7 స్థానాలను మాత్రమే గెలుచుకుంది.

రెండు పార్టీలు పొత్తుతో ఎన్నికలలో పోటీ చేయాలనే తమ ఉద్దేశాన్ని ప్రకటించాయి, కానీ బహిరంగ ఘర్షణ నేరుగా బీజేపీకి అనుకూలంగా మారుతుంది. ప్రతి స్థానంలో ఎస్పీ నుంచి కాంగ్రెస్‌కు, అలాగే కాంగ్రెస్ నుంచి ఎస్పీకి కేడర్ ఓట్లు బదిలీ అయ్యేలా చూసేందుకు, ఉమ్మడి ప్రచారాన్ని ముందుగానే నిర్ణయించి, ప్రణాళిక రూపొందించుకోవాలి.

బీజేపీకి కాంగ్రెస్ ప్రధాన ప్రత్యర్థిగా ఉన్న యూపీ, ఉత్తరాఖండ్ ఎన్నికల కోసం ఎస్పీ-కాంగ్రెస్ కూటమి ప్రణాళికలు పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. ఏప్రిల్‌లో లోక్‌సభలో ఓడిపోయిన 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు పార్లమెంటరీ ఆమోదం పొందేందుకు బీజేపీ తన కీలక వ్యూహాన్ని వెల్లడించే లేదా పటిష్టం చేసుకునే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో ఈ ప్రణాళికలు పూర్తి కావాల్సి ఉంది.

ఈ తరుణంలో, ఏప్రిల్‌లో పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశంలో ప్రవేశపెట్టిన బిల్లుల కూటమికి ఆమోదం పొందేందుకు బీజేపీ మరో ప్రయత్నం చేస్తుందన్నది స్పష్టం.

ఆ సమయంలో, పార్లమెంటరీ ఓటమిని చాలామంది బీజేపీకి, మోదీకి 'భారీ' దెబ్బగా భావించారు. ఇది బీజేపీ జోరును బాగా నెమ్మదింపజేస్తుందని అంచనా వేశారు. అయితే, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో సాధించిన ఘన విజయం బీజేపీకి అనుకూల మలుపుగా మారింది. తృణమూల్ కాంగ్రెస్, శివసేనలలో చీలికలు ఏర్పడ్డాయి.

అన్ని అంచనాల ప్రకారం, దిగువ సభలో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ సాధించడానికి బీజేపీకి ఇంకా సుమారు 30 సీట్లు తక్కువగా ఉన్నాయి. ప్రతిపక్ష శ్రేణులలో మరిన్ని చీలికలు సృష్టించాలనే ఉద్దేశంతో బీజేపీ ఉందని, దీనికోసం ఎంతటి ప్రయత్నాన్నీ, వనరులనూ వదులుకోవడానికి సిద్ధంగా లేదని అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

వర్షాకాల సమావేశాల్లో కాకపోయినా, మరికొన్ని పార్టీల మద్దతును కూడగట్టుకోవడానికి లేదా కనీసం ఓటింగ్ సమయంలో కొంతమంది సభ్యులు దూరంగా ఉండేలా లేదా లాంఛనప్రాయంగా గైర్హాజరయ్యేలా చూసుకోవడానికి, బీజేపీ ఓడిపోయిన బిల్లుల సెట్‌ను కొన్ని చిన్న మార్పులతో ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉంది.

అందువల్ల, 2029 కంటే చాలా ముందే, లోక్‌సభ ఇతర శాసనసభల విస్తరణకు అనుమతించే బిల్లులను బీజేపీ ఆమోదింపజేసుకుని, వాటిని మరింత గందరగోళంగా మార్చే అవకాశం ఉంది.

ప్రణాళిక ప్రకారం 816 మంది లోక్‌సభ సభ్యులు ఉండటంతో పాటు, శాసనసభ సీట్లలో మూడింట ఒక వంతు మహిళలకు రిజర్వేషన్ కల్పించాలని కూడా బీజేపీ బిల్లులో పేర్కొంది. దీనితో పాటు, అస్సాం నమూనాను ఉపయోగించి అన్ని సీట్లను కొత్తగా గీసే ఒక డీలిమిటేషన్ కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని కూడా బీజేపీ భావిస్తోంది.

అస్సాంలో ఇప్పటికే ఉన్న అసెంబ్లీ, పార్లమెంటరీ సీట్ల సరిహద్దులను మార్చడం లేదా జిర్రీమాండరింగ్ చేయడం వల్ల, తీర్పుపై మైనారిటీ వర్గాలకు గణనీయమైన ప్రభావం ఉన్న సీట్ల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయిందనే విషయాన్ని గుర్తు చేసుకోవడం సముచితం.

ఈ పరిణామాలన్నింటికీ పరాకాష్టగా, ఈ లోక్‌సభ కాలంలోనే 'ఒకే దేశం, ఒకే ఎన్నిక' అనే బీజేపీ ప్రణాళికను కూడా ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉంది. తద్వారా భారత ప్రజాస్వామ్య స్వరూపాన్ని ఇది పూర్తిగా మార్చేస్తుంది.

ఈ ప్రణాళికలన్నీ వాస్తవరూపం దాల్చితే, కేంద్రంలో కేవలం బీజేపీ మాత్రమే ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే ఏక-పార్టీ ప్రజాస్వామ్య దేశంగా మారే దిశగా భారతదేశం ఒక నిర్ణయాత్మక అడుగు వేస్తుంది.

అటువంటి పరిస్థితులలో, దేశాన్ని ఎన్నికల నిరంకుశత్వంగా లేదా ఆధిపత్య పార్టీ వ్యవస్థగా మార్చే దిశగా బీజేపీ సాగించే తదుపరి పయనాన్ని కనీసం అడ్డుకోవడంలోనైనా, 2027 ఆరంభంలో జరగబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికలు, ముఖ్యంగా యూపీలో, కీలకమవుతాయి.

ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ నాయకులు, ముఖ్యంగా యాదవ్, రాహుల్ గాంధీ, తమ ముందున్న ఈ బృహత్తర కర్తవ్యాన్ని గ్రహించాలి. రాబోయే వారాలు, నెలల్లో వారి నిర్ణయాలు, చర్యలు భారత ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్ స్వరూపాన్ని నిర్ధారించడంలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి.

(ది ఫెడరల్ అన్ని వర్గాల వారి అభిప్రాయాలను అందించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. వ్యాసంలోని సమాచారం, ఆలోచనలు లేదా అభిప్రాయాలు రచయితవి, అవి తప్పనిసరిగా ది ఫెడరల్ అభిప్రాయాలను ప్రతిబింబించవు)