బెంగాల్ దుర్గా పూజ పై బీజేపీ తనదైన ముద్ర వేస్తుందా?

దుర్గా పూజ కోసం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న వేలాది పూజా కమిటీలతో సంబంధాలు నెరపడానికి కూడా ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. గత తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (టీఎంసీ) ప్రభుత్వం గ్రాంట్లు, రాయితీలు, మంత్రివర్గ ప్రోత్సాహం, వార్షిక రెడ్ రోడ్ కార్నివాల్ ద్వారా ఈ నెట్‌వర్క్‌ను ఎంతో శ్రద్ధగా పెంపొందించుకుంది.

బీజేపీ ప్రభుత్వం పూజా కమిటీలకు ఆర్థిక సాయాన్ని కొనసాగించింది, కానీ 2016లో టీఎంసీ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన కార్నివాల్‌ను రద్దు చేసింది. అదే సమయంలో మహాలయ, సాంప్రదాయ ఆచారాలు, పండుగ హిందూ మతపరమైన స్వభావంపై ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చింది.

హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం దుర్గా పూజకు ముందు వచ్చే 15 రోజుల చంద్ర పక్షమైన దేవీ పక్షం ప్రారంభాన్ని పురస్కరించుకుని, అక్టోబర్ 10న జరగనున్న మహాలయ కార్యక్రమాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అతిపెద్ద కార్యక్రమంగా నిర్వహించనుంది.

బెంగాల్‌లో ఈ సమయంలో దుర్గాదేవి ప్రతి ఏటా తన పుట్టింటికి వస్తుందని సంప్రదాయంగా భావిస్తారు. దుర్గా పూజకు కౌంట్‌డౌన్‌ను సూచించే మహాలయను పురస్కరించుకుని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మొదటిసారిగా ఒక ప్రత్యేక సాంస్కృతిక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తోంది.

ఈడెన్ గార్డెన్స్‌లో జరిగే ఈ కార్యక్రమానికి ప్రధాని మోదీ హాజరవుతారు. ఇక్కడ గాయని కౌశికి చక్రవర్తి, సంగీత దర్శకుడు శాంతను మోయిత్రా, ప్లేబ్యాక్ గాయకుడు షాన్, జానపద బృందం దోహర్ ప్రదర్శన ఇవ్వనున్నారు.

దుర్గా పూజ వేడుకలలో అంతర్భాగమైన సాంప్రదాయ డ్రమ్మర్లు, సుమారు 15,000 మంది ధాకీలు కూడా ఇందులో పాల్గొంటారు. ఈ కార్యక్రమంలో బెంగాల్‌లోని వివిధ ప్రాంతాల జానపద, సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలతో పాటు డ్రోన్ షో, భారీ స్థాయి విజువల్ డిస్‌ప్లేలు ఉంటాయి.

ప్రభుత్వం కోల్‌కతా వెలుపల, సిలిగురి, బహరంపూర్, దుర్గాపూర్, దిఘా, బిష్ణుపూర్, మాల్దా, నందిగ్రామ్‌లతో సహా పలు ప్రాంతాల్లో మహాలయ కార్యక్రమాలను నిర్వహించాలని యోచిస్తోంది. గత టీఎంసీ ప్రభుత్వ హయాంలో పూజా కార్నివాల్‌ను ఎలాగైతే పండుగ సందర్భంగా ప్రదర్శించారో, అదే విధంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని కూడా బీజేపీ ప్రభుత్వం ఒక భారీ ప్రదర్శనగా పరిగణిస్తోంది.

రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వేలాది పూజా కార్యక్రమాల వర్చువల్ ప్రారంభోత్సవం కోసం ఈడెన్ గార్డెన్స్ కార్యక్రమాన్ని ఉపయోగించుకుంటారని భావిస్తున్నారు. తద్వారా అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత బీజేపీ ప్రభుత్వానికి ఇది ఒకే వేదికపై అత్యంత ప్రముఖంగా జరిగే దుర్గా పూజ ప్రారంభోత్సవానికి అవకాశం కల్పిస్తుంది.

మమతా బెనర్జీ హయాంలో, ఈ పండుగ సందర్భంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించే అత్యంత ప్రముఖ ప్రజా కార్యక్రమం కార్నివాల్. ఇందులో ఎంపిక చేసిన పూజా కమిటీలు నిమజ్జనానికి ముందు ఊరేగింపులో పాల్గొనేవి. భారీ సంఖ్యలో ప్రజలను ఆకర్షించిన ఈ కార్యక్రమాన్ని ఇప్పుడు రద్దు చేశారు.

దానికి బదులుగా, అధికారిక రాష్ట్ర వేడుకలు మహాలయతో ప్రారంభమవుతాయని బీజేపీ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. మహాలయకు ముందు ప్రారంభోత్సవాలు నిర్వహించవద్దని పూజా కమిటీలను యంత్రాంగం కోరింది. అలాగే ఈ పండుగ సాంప్రదాయ మత ఆచారాలను అనుసరించి జరగాలని నొక్కి చెప్పింది. మహాలయకు ముందు తాను కూడా ఏ పూజను ప్రారంభించబోనని ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు.

మమతా బెనర్జీ పరిపాలనలో ప్రవేశపెట్టిన పూజా కమిటీలకు ఆర్థిక సాయం అందించే వ్యవస్థను బీజేపీ ప్రభుత్వం కొనసాగించింది. ఈ ఏడాది గ్రాంటును రూ. 1 లక్షగా నిర్ణయించి, ఆ సాయాన్ని చిన్న నిర్వాహకులకు మళ్లించేందుకు వీలుగా, పెద్ద, ఆర్థికంగా బలమైన కమిటీలు దానిని వదులుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేసింది.

మమతా 2018లో పూజా కమిటీలకు గ్రాంట్లు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు, తొలుత సుమారు 28,000 కమిటీలకు ఒక్కొక్కదానికి రూ. 10,000 చొప్పున అందించారు. ఆ తర్వాత ఈ మొత్తాన్ని పలుమార్లు పెంచగా, గత ఏడాదికి ఇది రూ. 1.10 లక్షలకు చేరింది.

దీంతో లబ్ధిదారుల సంఖ్య 40,000 దాటింది. విద్యుత్ బిల్లులు, ఇతర ఛార్జీలపై కూడా ప్రభుత్వం రాయితీలు అందించింది. పూజా నెట్‌వర్క్‌తో రాజకీయ సంబంధాన్ని నెలకొల్పేందుకు మమతా చేసిన ప్రయత్నంలో ఈ గ్రాంట్లు ఒక భాగం మాత్రమే.

ఆమె ప్రతి సంవత్సరం వ్యక్తిగతంగా పెద్ద సంఖ్యలో పూజలను ప్రారంభించేవారు. అదే సమయంలో మంత్రులు, టీఎంసీ నాయకులు ప్రముఖ పూజా కమిటీలతో సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉండేవారు. ప్రభుత్వం కూడా తన సంక్షేమ పథకాలు, ఇతర కార్యక్రమాలను ప్రచారం చేయడానికి పూజా కార్యక్రమాలను ఎక్కువగా ఉపయోగించుకుంది.

ఎన్నికల విజయం తర్వాత బీజేపీ ఇప్పుడు ఈ రంగాలలోకి ప్రవేశించడం ప్రారంభించింది. మాజీ మంత్రి అరూప్ బిశ్వాస్‌తో సన్నిహిత సంబంధం ఉన్న సురుచి సంఘం వంటి కమిటీలలో ఈ మార్పు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఈ ఏడాది ఈ కమిటీలో బీజేపీ ఎమ్మెల్యే సౌరవ్ సిక్దార్ ప్రముఖ స్థానం చేపట్టారు.

బీజేపీ నాయకులతో సంబంధం ఉన్న పూజా నిర్వాహకుల విస్తృత నెట్‌వర్క్‌ను సృష్టించే ప్రయత్నాలు కూడా జరుగుతున్నాయి.

బీజేపీ ప్రభుత్వపు మరో ముఖ్యమైన చొరవ, దీనిని తమ పాలనలో దుర్గా పూజలో కార్పొరేట్ భాగస్వామ్యాన్ని పెంచే ఒక ప్రోత్సాహంగా చూస్తున్నారు. గురువారం (సెప్టెంబర్ 24న), రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అదానీ ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌తో రెండు అవగాహన ఒప్పందాలపై సంతకాలు చేసింది. ఒకటి రచయితల భవనాల పునరుద్ధరణ, పరిరక్షణకు సంబంధించింది కాగా, మరొకటి దుర్గా పూజ, బెంగాల్ కళా వారసత్వానికి సంబంధించిన సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలకు సంబంధించింది.

ఈ ఏర్పాటులో భాగంగా, అదానీ గ్రూప్ అక్టోబర్ 10 నుంచి 12 వరకు తమ మొదటి దుర్గా పూజ ప్రివ్యూ టూర్‌ను నిర్వహించనుంది. ప్రధాన జనసమూహం కోసం పండుగ ప్రారంభం కావడానికి ముందు, దౌత్యవేత్తలు, విదేశీ సందర్శకులు, కళాకారులు, విద్యావేత్తలు, కార్పొరేట్ ప్రతినిధులతో సహా ఎంపిక చేసిన అతిథులను కోల్‌కతాలోని ఎంపిక చేసిన పూజా వేదికలకు ఒక ప్రత్యేక పర్యటనకు తీసుకువెళతారు.

ఈ సందర్శనలు సాయంత్రం 6 గంటల నుంచి తెల్లవారుజామున 4 గంటల వరకు జరుగుతాయి. ఆహ్వానాలు, క్యూఆర్ ఆధారిత రిజిస్ట్రేషన్ ద్వారా ప్రవేశం కల్పించబడుతుంది. “ఈ ప్రివ్యూలో ఎనిమిది నుంచి పది పూజలను కవర్ చేయాలని భావిస్తున్నాము. బెంగాల్ పూజ, దాని కళాకారులు, చేతివృత్తి నిపుణులు, సాంప్రదాయ కళలను అంతర్జాతీయ ప్రేక్షకులకు పరిచయం చేయడమే దీని లక్ష్యం.

అదానీ ఫౌండేషన్ కూడా ఈ పండుగకు సంబంధించిన కొన్ని పూజా కమిటీలకు, స్థానిక వ్యాపారాలకు మద్దతు ఇస్తుందని భావిస్తున్నాము,” అని ఈ కార్యక్రమం గురించి తెలిసిన ఒక అధికారి తెలిపారు. దుర్గా పూజ ఇప్పటికే బెంగాల్ అతిపెద్ద ఆర్థిక, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా మారింది.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించిన బ్రిటిష్ కౌన్సిల్ అధ్యయనం ప్రకారం, 2019లో ఈ పండుగతో ముడిపడి ఉన్న సృజనాత్మక ఆర్థిక వ్యవస్థ విలువ రూ. 32,000 కోట్లకు పైగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది. ఇటీవలి అంచనాల ప్రకారం, విస్తృత పూజా ఆర్థిక వ్యవస్థ విలువ సుమారు రూ. 65,000 కోట్లుగా ఉంది.

బెంగాల్ దుర్గా పూజ ప్రజా స్వరూపం మారుతోందా అనే చర్చ జరుగుతున్న నేపథ్యంలో బీజేపీ పూజా కార్యక్రమాలను చేపట్టింది. పండుగ సమయంలో శాకాహార, మాంసాహార వంటకాలపై వివాదం, సనాతన సంప్రదాయాలకు మరింత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలన్న పిలుపులు, ఈ పండుగకు మరింత స్పష్టమైన హిందూ గుర్తింపును ఇచ్చే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని విమర్శకులు ఆరోపించడానికి దారితీశాయి.

అయితే, బెంగాల్‌లోని బీజేపీ నాయకత్వం అటువంటి ఆంక్షలను ఏకరీతిగా ఆమోదించలేదు. ముఖ్యమంత్రి సువేందు అధికారి స్వయంగా చేపలను ప్రసాదంగా స్వీకరించే బెంగాలీ ఆచారాన్ని సమర్థించగా, రాష్ట్ర బీజేపీ అధ్యక్షుడు సమీక్ భట్టాచార్య బెంగాలీలు ఏమి తినాలో ఎవరూ నిర్దేశించకూడదని అన్నారు.