పహల్గామ్ ఉగ్రవాద దాడికి నేటీతో ఏడాది

సరిగ్గా ఏడాది క్రితం ఉగ్రవాదుల చేతిలో దారుణంగా ప్రాణాలు కోల్పోయిన తన యువ కుమారుడి తాలూకు తీవ్ర దుఃఖంతో కర్నల్‌కు చెందిన ఒక తండ్రి ఇప్పటికీ కుమిలిపోతున్నారు. గత ఏడాది ఇదే రోజున పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న లష్కర్-ఎ-తైబా ఉగ్రవాద సంస్థ జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని పహల్గామ్‌లో దాడి చేసింది.

ఈ దాడిలో దేశం నలుమూలల నుంచి వచ్చిన పర్యాటకులతో సహా 26 మంది అమాయక ప్రజలు మరణించారు. మృతులలో 26 ఏళ్ల నావికాదళ అధికారి లెఫ్టినెంట్ వినయ్ కూడా ఉన్నారు.

ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అయిన అతని తండ్రి రాజేష్ నర్వాల్, కర్నాల్‌లోని తన నివాసంలో విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, తన కుమారుడు లెఫ్టినెంట్ వినయ్ నర్వాల్ మరణాన్ని జీర్ణించుకోవడానికి గడిచిన ఏడాది కాలం చాలా బాధాకరంగా ఉందని చెప్పారు.

దారుణంగా హత్యకు గురైన వారిలో ఒకరైన ఈ భారత నావికాదళ అధికారి కుటుంబానికి జీవితం మునుపటిలా లేదు. 26 ఏళ్ల లెఫ్టినెంట్ వినయ్, అతని భార్య హిమాన్షి పహల్గామ్‌లో హనీమూన్‌కు వెళ్లినప్పుడు, ఉగ్రవాదులు అతడిని అతి సమీపం నుంచి కాల్చి చంపారు. తన భర్త మృతదేహం పక్కన కూర్చున్న హిమాన్షి ఫోటో వైరల్ కావడంతో, దేశవ్యాప్తంగా ఆగ్రహావేశాలు వెల్లువెత్తాయి.

ఏడాది గడిచిన తర్వాత, తన కొడుకు మరణం కుటుంబానికి తీరని నష్టమే కాకుండా, దేశానికి కూడా తీరని లోటు అని తండ్రి అన్నారు. "మేము ఈ దుఃఖాన్ని తట్టుకోలేకపోతున్నాము. మేము ఇంకా దుఃఖిస్తూనే ఉన్నాము" అని రాజేష్ అన్నారు. ఆ బాధ ఇంకా భరించలేకపోతున్నామని చెప్పారు. తను ఎన్నోసార్లు పరధ్యానంలో పనిలో ఉంటున్నానని, కానీ కుమారుడు గుర్తుకు రాగానే ఆ నొప్పి భరించలేకపోతున్నానని అన్నారు.

'భారత్ ఎప్పటికీ ఉగ్రవాదానికి తలొగ్గదు' ఈరోజు X రోజున ఒక పోస్ట్‌లో ప్రధాని మోదీ ఇలా అన్నారు. "గత ఏడాది ఇదే రోజున జరిగిన దారుణమైన పహల్గామ్ ఉగ్రదాడిలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన అమాయకులను స్మరించుకుంటున్నాము. వారిని ఎప్పటికీ మరచిపోలేము." ఈ నష్టాన్ని తట్టుకుంటున్న మృతుల కుటుంబాలకు తన సానుభూతి కూడా ఉందని ప్రధానమంత్రి తన ట్వీట్ లో అన్నారు.

"ఒక దేశంగా మనం దుఃఖంలోనూ, సంకల్పంలోనూ ఐక్యంగా ఉన్నాము. భారత్ ఏ రూపంలోనూ ఉగ్రవాదానికి తలొగ్గదు. ఉగ్రవాదుల హేయమైన కుట్రలు ఎప్పటికీ సఫలం కావు" అని ఆయన అన్నారు.

ఆ ఘోరమైన ఉగ్రదాడి మొదటి వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, బాధితుల స్మృతిలో కార్యక్రమాలు, ర్యాలీలు జరుగుతాయని భావిస్తూ జమ్మూకాశ్మీర్‌లోని పర్యాటక కేంద్రాలతో సహా ముఖ్యమైన ప్రదేశాలలో పోలీసులు, పారామిలిటరీ బలగాలను మోహరించి భద్రతను కట్టుదిట్టం చేసినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

స్మారక కార్యక్రమానికి అవసరమైన అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యాయని, ఈ కార్యక్రమానికి పలువురు రాజకీయ నాయకులు, పౌర సమాజ సభ్యులు, బాధితుల కుటుంబాలు, స్థానిక ప్రతినిధులు హాజరవుతారని భావిస్తున్నట్లు ఉన్నతాధికారులు తెలిపారు.

పహల్గామ్‌లోని ప్రసిద్ధ సుందరమైన పచ్చిక బయళ్ల కోసం కొంతమంది పర్యాటకులు నెమ్మది నెమ్మదిగా వస్తున్నారు. అనంతనాగ్ జిల్లాలోని 'మినీ స్విట్జర్లాండ్' గా దీనికి పేరుంది. గత ఏడాది ఉగ్రదాడికి వేదికైన ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించాలనే తమ నిర్ణయానికి ఎవరూ భయపడటం లేదు.

గత ఏడాది దాడి జరిగిన వెంటనే, అధికారులు దాదాపు 50 పర్యాటక ప్రదేశాలను మూసివేసి, భద్రతా తనిఖీ తర్వాత వాటిలో కొన్నింటిని దశలవారీగా తిరిగి తెరిచారు. అయితే, నేడు పహల్గామ్ పెద్ద సంఖ్యలో పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తూనే ఉంది. వీరిలో చాలామంది తమ ప్రయాణ నిర్ణయాలను భయం నిర్దేశించకుండా చూసుకుంటున్నారు.

కొంతమంది సందర్శకులు భద్రతా ఏర్పాట్లను, స్థానికుల ఆతిథ్యాన్ని కూడా ఎంతగానో ప్రశంసించారు. “జరగాల్సింది ఇప్పటికే జరిగిపోయింది. కానీ ఇప్పుడు మనం ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించకూడదని నిర్ణయించుకుంటే, అది తప్పు అవుతుంది. భారత్ దాదాపు ప్రతి కుటుంబం ఒక కలను పెంచుకుంటుంది... నేను అస్సాం వాడిని మేము కూడా కాశ్మీర్‌ను సందర్శించాలనే కలను పంచుకుంటాము” అని నవోజిత్ సర్కార్ అనే ఒక పర్యాటకుడు పీటీఐకి తెలిపారు.

దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన గణనీయ సంఖ్యలో పర్యాటకులతో పాటు సర్కార్ కూడా ప్రస్తుతం పహల్గామ్ కొండ ప్రాంతంలో క్యాంపింగ్ చేస్తున్నారు. వారు అక్కడ ఉన్న భద్రతా ఏర్పాట్లు, ఆ ప్రాంత ప్రజల ఆతిథ్యం పట్ల విశ్వాసంతో ఉన్నారు.

'ఎటువంటి ఇబ్బంది లేదు, నిజమైన ఆతిథ్యం' “మాకు అస్సలు ఎలాంటి సమస్యలు ఎదురవలేదు. మా బస సమయంలో ఒక్క క్షణం కూడా ఇబ్బంది గానీ, అసౌకర్యం గానీ కలగలేదు. కాశ్మీర్ ప్రజలు అసాధారణంగా ఆప్యాయంగా ఉన్నారు. వారు మాతో దయతో వ్యవహరించారు. ప్రతి అడుగులోనూ మాకు స్వాగతం లభించినట్లు అనిపించేలా చూసుకున్నారు. “చిన్న చిన్న మార్గదర్శక సంజ్ఞల నుంచి నిజమైన ఆతిథ్యం వరకు, ఈ అనుభవం భరోసానిచ్చేదిగా, చిరస్మరణీయంగా ఉంది” అని పంజాబ్‌కు చెందిన పర్యాటకుడు అంకుర్ మహేశ్వరి అన్నారు.

ఆ దారుణమైన దాడి తర్వాత, అపూర్వమైన రీతిలో స్పందిస్తూ, జమ్మూ కాశ్మీర్ వ్యాప్తంగా ప్రజలు నిరసనగా వీధుల్లోకి వచ్చారు. గత మూడు దశాబ్దాలకు పైగా ఉగ్రవాద దాడికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన మొట్టమొదటి భారీ స్థాయి ప్రజా ప్రదర్శనలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది.

జమ్మూ - కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం ఏప్రిల్ 28, 2025న శాసనసభ ప్రత్యేక సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ సమావేశంలో పహల్గామ్ దాడిపై దిగ్భ్రాంతిని, ఆవేదనను వ్యక్తం చేస్తూ ఒక తీర్మానాన్ని ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించింది. కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో మత సామరస్యాన్ని దెబ్బతీయడానికి, పురోగతిని అడ్డుకోవడానికి జరుగుతున్న దుష్ట పన్నాగాలను ఓడించడానికి దృఢంగా పోరాడాలని కూడా తీర్మానించింది.

లక్నోకు చెందిన మధ్య వయస్కురాలైన పర్యాటకురాలు ద్రౌపది రావత్, తనకు, తన సహచరులకు సానుకూల అనుభవం కలిగిందని, తాము భయపడలేదని, భారతీయులుగా ప్రయాణించడంలో ఆత్మవిశ్వాసంతో ఉన్నామని పేర్కొన్నారు.

అక్కడి మొత్తం వాతావరణం తమను ఎంతగానో ఆకట్టుకుందని, ఆ ప్రదేశాన్ని పదేపదే సందర్శించడానికి తాము సంతోషిస్తామని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు. “ఇతర ప్రయాణికులు తప్పకుండా ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించి, స్వయంగా అనుభూతి చెందాలని మేము కోరుకుంటున్నాము.

ఇది నిజంగా అద్భుతమైనది, భరోసా ఇచ్చేది. పటిష్టమైన భద్రతా ఏర్పాట్లు, చాలా ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణంతో, మా బస అంతటా మేము చాలా సౌకర్యవంతంగా ఉన్నాము, ఇది మా అనుభవాన్ని అన్ని విధాలుగా పూర్తిగా ఆనందదాయకంగా మార్చింది” అని రావత్ అన్నారు.

ఉగ్రదాడి తర్వాత, పర్యాటక శాఖను కూడా నిర్వహిస్తున్న ముఖ్యమంత్రి అబ్దుల్లా నేతృత్వంలో చేపట్టిన నిరంతర ప్రచార, ప్రోత్సాహక ప్రయత్నాల వల్ల ఇటీవలి నెలల్లో ఈ పరిశ్రమ పునరుద్ధరణ సంకేతాలు చూపిస్తోందని చాలా మంది పర్యాటక రంగ భాగస్వాములు తెలిపారు.

గత సంవత్సరం జరిగిన ఉగ్రదాడిలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన 25 మంది పర్యాటకులు, ఒక స్థానిక గుర్రపు బండి నడిపే వ్యక్తికి విషాద నివాళిగా పహల్గాం కొండ ప్రాంతంలో ఒక స్మారక చిహ్నాన్ని నిర్మించారు. నల్ల పాలరాయితో నిర్మించిన ఈ స్మారక చిహ్నాన్ని లిద్దర్ నది ఒడ్డున నిర్మించారు. ఇది ఇప్పుడు బైసారన్ లోయలోని పచ్చిక బయళ్లలో జరిగిన ఉగ్రదాడికి ఒక జ్ఞాపికగా నిలుస్తోంది.

పహల్గాం ఉగ్రదాడి తర్వాత, పాకిస్థాన్‌పై భారత్ 'ఆపరేషన్ సిందూర్' పేరుతో ప్రతీకార సైనిక దాడిని చేపట్టింది. దీనిలో భారత సాయుధ దళాలు పాకిస్థాన్, పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్‌లోని సైనిక, ఉగ్రవాద మౌలిక సదుపాయాలను ధ్వంసం చేశాయి.

దీనికి ప్రతీకారం కోసం పాకిస్తాన్ విఫల యత్నం చేసినప్పటికీ ఒక్కటంటే ఒక్కట దాడి కూడా జరపలేకపోయింది. ఇందుకు బదులుగా భారత్ కూడా పాకిస్తాన్ 12 వైమానిక స్థావరాలను ధ్వంసం చేసింది. దాని ఎయిర్ డిఫెన్స్ వ్యవస్థను నాశనం చేసింది. దీనితో పాకిస్తాన్ మూడు రోజుల్లోనే కాళ్లబేరానికి వచ్చింది. దాడులను ఆపాల్సిందిగా భారత డీజీఎంఓను, పాక్ డీజీఎంఓ అభ్యర్థించాల్సి వచ్చింది.

ఈ మారణకాండలో పాల్గొన్న ముగ్గురు పాకిస్తానీ ఉగ్రవాదులను మూడు నెలల తర్వాత శ్రీనగర్ కొండల్లో జరిగిన కాల్పుల పోరాటంలో భద్రతా దళాలు హతమార్చినప్పటికీ, పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న లష్కర్-ఎ-తైబా (LeT), దాని అనుబంధ సంస్థ ది రెసిస్టెన్స్ ఫ్రంట్ (TRF), సరిహద్దు అవతల నుంచి పనిచేస్తున్న ఒక హ్యాండ్లర్‌తో సహా ఏడుగురు నిందితులపై డిసెంబర్ మధ్యలో ఎన్ఐఏ చార్జిషీట్ దాఖలు చేసింది.