పహల్గామ్ మారణకాండకు రేపటితో ఏడాది

అయితే ఈ సంవత్సరంలో వారి కుటుంబాలు ఎలా మారాయి. ఎటువంటి పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నాయి. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారికి ఇప్పటికీ కలవరపరిచే ఒక విషయం గుర్తుంది. అదే బాధితులను చంపే ముందు వారి మతం గురించి అడిగారు. ఆ కుటుంబాలకు, ఆ తేదీ ఏమాత్రం మనశ్శాంతిని దూరం చేసింది. కుటుంబాలు తమ ప్రియమైన కుటుంబ సభ్యులు లేకుండా ఒక సంవత్సరాన్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నాయి.

"ఈ ఒక్క సంవత్సరం నాకు, నా కుటుంబానికి చాలా కష్టంగా గడిచింది... గత ఏడాదిగా మేము నరకం చూశాం" అని మృతులలో ఒకరైన సంతోష్ జగ్దాలే కుమార్తె అసవరి జగ్దాలే అన్నారు. "మా నాన్న నాకు, మా అమ్మకు గట్టి అండగా నిలిచారు..." అని ఆమె అన్నారు. దేశం అంతటా, మరో 25 కుటుంబాలు ఇలాంటి బాధలనే అనుభవిస్తున్నాయి. చాలామంది ఈ హత్యలను ప్రత్యక్షంగా చూశారు.

ఒడిశాలో జీవితాలు తలకిందులయ్యాయి. రాత్రికి రాత్రే మారిపోయిన జీవితానికి ప్రశాంత కుమార్ సతపతి భార్య సజీవ సాక్ష్యం. "దాదాపు ఏడాది కావస్తోంది... ఆయనను తలచుకోని రోజు ఒక్కటి కూడా లేదు," అని ఆమె అన్నట్లు మీడియా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఒకప్పుడు తాత్కాలిక ఉద్యోగంగా ఉన్నది ఇప్పుడు ఆమె జీవనాధారంగా మారింది. దాడి తర్వాత ఇస్తామని వాగ్దానం చేసిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగం కోసం ఆమె ఇంకా ఎదురుచూస్తోందని ఏఎన్ఐ నివేదించింది.

కాశ్మీర్‌లో, దుఃఖాన్ని దైనందిన జీవితం నుండి వేరు చేయడం కష్టం. గుర్రపు బండి నడిపే ఆదిల్ హుస్సేన్ షా, దాడి చేసిన వారిలో ఒకరిని నిరాయుధుడిని చేసే ప్రయత్నంలో మరణించాడు. అతని భార్య, గుల్నాజ్ అక్తర్, ఇప్పుడు తన తల్లిదండ్రులతో కలిసి నివసిస్తోంది. "జీవితం కష్టంగా ఉంది" అని ఆమె చెప్పింది.

"ఉద్యోగం అతన్ని తిరిగి తీసుకురాలేదు. భాగస్వామి లేకుండా జీవితం అసాధ్యంగా అనిపిస్తోంది." ఆమె భర్త మరణం గురించి కుటుంబంలో గర్వంగా మాట్లాడుకుంటారు. "పర్యాటకులను కాపాడుతూ ఆదిల్ మరణించాడంటే నాకు చాలా గర్వంగా ఉంది... నేను అతన్ని చాలా మిస్ అవుతున్నాను" అని ఆమె చెప్పింది.

స్థానికులు తమ జీవనోపాధిపై దాడి ప్రభావాన్ని ఇంకా అనుభవిస్తున్నారు. పహల్గామ్ చాలా కాలంగా కాశ్మీర్ పర్యాటక పటంలో ఒక నిశ్శబ్ద భయానక ప్రాంతంగా పరిగణించబడింది. ఆ విశ్వాసం ఇంకా పూర్తిగా తిరిగి రాలేదు. బైసారన్ ఇంకా మూసివేసే ఉందని సమాచారం. ప్రాంతమంతటా భద్రతను కట్టుదిట్టం చేశారు. దాడి జరిగిన తర్వాత నెలల్లో పర్యాటకుల రాకపోకలు తీవ్రంగా పడిపోయాయి. పాక్షికంగా మాత్రమే కోలుకున్నాయి.

పర్యాటకంపై ఆధారపడిన వారికి, దాని ప్రభావం తక్షణమే కనిపించింది. పోనీ ఆపరేటర్లు, హోటల్ యజమానులు, డ్రైవర్ల ఆదాయం వారాల్లోనే మాయమైంది. కొందరు తమ వాహనాలను అమ్ముకోగా, మరికొందరు సీజన్ తిరిగి వస్తుందని ఆశతో వేచి ఉన్నారు. "మా జ్ఞాపకాల నుంచి చెరిపివేయాలని మేము కోరుకునే సంవత్సరం అది" అని స్థానిక పోనీ ఆపరేటర్లకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న బషీర్ అహ్మద్ ‘ది టెలిగ్రాఫ్’ కు తెలిపారు.

ఇప్పటికీ, సందర్శకులు సంకోచంతోనే వస్తున్నారు. స్థానికులు చెప్పేదాని ప్రకారం, వారు అడిగే మొదటి ప్రశ్న దాదాపు ఎల్లప్పుడూ ఒకటే. బైసారన్ తిరిగి తెరిచారా అని వారు అడుగుతారు. క్షేత్రస్థాయిలో, ఆ జ్ఞాపకం ప్రకటనలు లేదా కార్యకలాపాల రూపంలో లేదు. అది ఖాళీ హోటల్ గదులలో, దారి మళ్లించిన రోడ్లలో ఆ రోజు గురించి ఇప్పటికీ వర్తమాన కాలంలో మాట్లాడే బాధిత కుటుంబాలలో నిలిచి ఉంది.