హైదరాబాద్ లో 232 స్నేక్స్ స్పాట్స్...ఎక్కడ చూసినా నాగులే..!

హైదరాబాద్‌లో పాముల సంచారం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. కాలనీలు, అపార్ట్‌మెంట్లు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, చివరకు పోలీస్ స్టేషన్లలో కూడా పాములు కనిపిస్తుండటం నగరవాసుల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది. తాజాగా మధురానగర్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో జరిగిన ఘటన ఈ సమస్య ఎంత తీవ్రంగా మారిందో మరోసారి గుర్తు చేసింది.

మధురానగర్ పోలీస్ స్టేషన్‌కు ఫిర్యాదు చేసేందుకు వచ్చిన ప్రజలు వెయిటింగ్ ఏరియాలో కూర్చొని ఉండగా, పక్కనే ఉన్న ఖాళీ స్థలం నుంచి మూడు నాగుపాము పిల్లలు ఒక్కసారిగా లోపలికి పాకుకుంటూ వచ్చాయి. అవి నేరుగా ఫిర్యాదుదారులు కూర్చున్న కుర్చీల కిందకు వెళ్లడంతో అక్కడ ఉన్నవారు భయంతో బయటకు పరుగులు తీశారు. కొద్దిసేపు పోలీస్ స్టేషన్‌లో ఉద్రిక్త వాతావరణం నెలకొంది.

వెంటనే స్పందించిన పోలీసులు ఎంతో అప్రమత్తంగా వ్యవహరించి మూడు పాములను ప్లాస్టిక్ బకెట్‌లో బంధించారు. అనంతరం ఫ్రెండ్స్ ఆఫ్ స్నేక్స్ సొసైటీకి సమాచారం ఇవ్వగా, సంఘటన స్థలానికి చేరుకున్న స్నేక్ రెస్క్యూ బృందం వాటిని సురక్షితంగా స్వాధీనం చేసుకుని అటవీ ప్రాంతంలో విడిచిపెట్టింది. దీంతో పెద్ద ప్రమాదం తప్పింది.

అయితే ఈ ఘటన కేవలం ఒక సంఘటన మాత్రమే కాదు. నగరంలో పాముల సంచారం గణనీయంగా పెరుగుతోందని తాజా గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఫ్రెండ్స్ ఆఫ్ స్నేక్స్ సొసైటీ ప్రకారం, గత ఏడాది జూన్ నెల మొత్తం 30 రోజుల్లో 1,200 పాములను రెస్క్యూ చేయగా, ఈ ఏడాది కేవలం తొలి 25 రోజుల్లోనే 1,500కు పైగా పాములను రక్షించారు. వీటిలో 500కు పైగా భారతీయ నాగుపాములు, దాదాపు 300 ఎలుక పాములు ఉన్నాయి.

అసలు ఈ పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది?

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం దీనికి ప్రధాన కారణం వాతావరణ మార్పులే. ఈసారి నైరుతి రుతుపవనాలు ఆలస్యంగా ప్రారంభమవడం, వరుసగా వర్షాలు లేకపోవడం వల్ల పాములు ఎక్కువగా బయటకు వస్తున్నాయి. ఇదే సమయంలో పాము పిల్లలు గూళ్ల నుంచి బయటకు వచ్చే కాలం కూడా కావడంతో రెస్క్యూ ఘటనలు పెరిగాయి. అయితే జూలైలో విస్తారంగా వర్షాలు కురిస్తే పాముల సంచారం కొంత తగ్గే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

మరోవైపు నగర విస్తరణ కూడా ఈ సమస్యను మరింత పెంచుతోంది. కొత్త కాలనీలు, నిర్మాణాలు, ఖాళీ స్థలాలు, పిచ్చి మొక్కలు, పొదలు పెరగడం వల్ల పాములకు కొత్త ఆశ్రయాలు ఏర్పడుతున్నాయి. మధురానగర్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో కూడా పక్కనే ఉన్న ఖాళీ స్థలంలో పాత వాహనాలు, దట్టమైన పొదలు ఉండటమే పాములు లోపలికి రావడానికి కారణమని స్థానికులు చెబుతున్నారు.

అర్బన్ స్నేక్ ఎకాలజీ అధ్యయనం కూడా ఇదే విషయాన్ని వెల్లడిస్తోంది. హైదరాబాద్ చుట్టుపక్కల 232 ప్రాంతాలను పాముల హాట్‌స్పాట్‌లుగా గుర్తించారు. ముఖ్యంగా అవుటర్ రింగ్ రోడ్ పరిసరాల్లో వేగంగా జరుగుతున్న పట్టణీకరణ కారణంగా మనుషులు, పాముల మధ్య దూరం తగ్గుతోంది. కొన్ని పాముల జాతులు పట్టణ వాతావరణానికే అలవాటు పడుతున్నాయని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.

గణాంకాలు కూడా ఇదే విషయాన్ని బలపరుస్తున్నాయి. 2013 నుంచి 2022 వరకు హైదరాబాద్‌లో 55 వేలకుపైగా పాములను రెస్క్యూ చేశారు. గత పదేళ్లలో ఈ సంఖ్య సగటున 16.9 శాతం పెరిగింది. గత ఏడాది ఒక్క ఏడాదిలోనే 15 వేలకుపైగా పాములను సురక్షితంగా పట్టుకుని అటవీ ప్రాంతాల్లో విడిచిపెట్టడం రికార్డుగా నిలిచింది.

ఇదిలా ఉంటే ప్రజల్లో అవగాహన కూడా పెరుగుతోంది. గతంలో పాము కనిపిస్తే వెంటనే చంపేందుకు ప్రయత్నించేవారు. ఇప్పుడు మాత్రం ఎక్కువ మంది స్నేక్ రెస్క్యూ బృందాలకు సమాచారం ఇస్తున్నారు. ఇది సానుకూల పరిణామంగా నిపుణులు భావిస్తున్నారు.అయితే ప్రతి పాము విషపూరితమైనదే అనుకోవడం పొరపాటు. మనకు కనిపించే పాముల్లో చాలా వరకు మనుషులకు హాని చేయవు. కాబట్టి పాము కనిపిస్తే దాన్ని చంపేందుకు ప్రయత్నించకుండా, సురక్షిత దూరంలో ఉండి వెంటనే స్నేక్ రెస్క్యూ బృందాలకు లేదా సంబంధిత అధికారులకు సమాచారం ఇవ్వడం ఉత్తమం.పట్టణీకరణ, వాతావరణ మార్పులు, తగ్గుతున్న సహజ ఆవాసాలు... ఈ మూడు కారణాలతో హైదరాబాద్‌లో పాముల సంచారం పెరుగుతోంది. అందుకే భయపడటం కాదు... అప్రమత్తంగా ఉండటం, అవగాహన పెంచుకోవడమే సరైన పరిష్కారం.