డ్రంక్ డ్రైవ్ నిందితులు విదేశాల్లో.. న్యాయం కోసం 10 ఏళ్ల నిరీక్షణ
రామప్ప చెరువు 'బొగ్గు' మైనింగ్ వివాదం! | వర్షపు నీరే భవిష్యత్! RWH లేకపోతే నో పర్మిషన్!
రచ్చ - రాజకీయం @ 5 పి.ఎం.
2016లో హైదరాబాద్లో జరిగిన సంచలన డ్రంక్ అండ్ డ్రైవ్ ప్రమాదంలో చిన్నారి రమ్యతో పాటు ముగ్గురు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. కానీ పదేళ్లు గడిచినా కేసు ఎందుకు తుది దశకు చేరలేదు? ఈ కేసులో విచారణ ఎక్కడ ఆగింది? నిందితులపై చట్టపరమైన చర్యలు ఏ దశలో ఉన్నాయి? బాధిత కుటుంబం చేస్తున్న ఆరోపణలు ఏమిటి? అధికారికంగా అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ఏం చెబుతోంది? ఆలస్యమైన న్యాయం వెనుక కారణాలపై పూర్తి విశ్లేషణ.
2) రామప్ప చెరువు 'బొగ్గు' మైనింగ్ వివాదం!
చెరువు ప్రాధాన్యం
ఇది సాధారణ జలాశయం కాదు. కాకతీయుల ఇంజినీరింగ్ నైపుణ్యానికి ప్రతీకగా నిలిచిన చారిత్రక చెరువు. గణపతిదేవుడి కాలంలో నిర్మితమైన ఈ జలాశయం వరంగల్ నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషించింది.
చెరువు ఒడ్డున ఉన్న భద్రకాళి అమ్మవారి ఆలయం కూడా అత్యంత పురాతనమైనది. చాళుక్యుల కాలంలో నిర్మితమైన ఈ ఆలయాన్ని కాకతీయులు తమ కులదైవంగా భావించి అభివృద్ధి చేశారు.
ప్రస్తుతం ఈ చెరువు వరంగల్–హనుమకొండ నగరాలకు తాగునీటి వనరు, ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రం, పర్యావరణ సమతుల్యతకు ఆధారంగా కొనసాగుతోంది.
మైనింగ్ వివాదం ఎలా మొదలైంది?
2010 ప్రాంతంలో గోదావరి వ్యాలీ బొగ్గు క్షేత్రాల అన్వేషణలో భాగంగా భద్రకాళి పరిసరాల్లో కూడా బొగ్గు అవకాశాలపై పరిశీలన జరిగినట్లు సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చింది.
సింగరేణి ద్వారా అన్వేషణ చేపట్టే ప్రతిపాదనలు వచ్చినప్పటికీ... చెరువు, ఆలయం, జనావాసాలు ఉండటంతో స్థానికులు తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు.
తెలంగాణ ఏర్పడిన తర్వాత కూడా ఈ అంశంపై చర్చలు జరిగినా... మైనింగ్ ప్రతిపాదన ముందుకు వెళ్లలేదు.
ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తున్నారు?
మైనింగ్ జరిగితే...
చారిత్రక భద్రకాళి చెరువుకు నష్టం జరిగే అవకాశం...
భద్రకాళి ఆలయ పవిత్రతపై ప్రభావం...
వరంగల్ తాగునీటి వనరుకు ముప్పు...
భూగర్భ జలాల మార్పు...
పర్యావరణ నష్టం...
అంటూ స్థానికులు, పర్యావరణవేత్తలు, రాజకీయ పార్టీలు అప్పటి నుంచే వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.
దీంతో దాదాపు 2015 నుంచి ఈ అంశం చర్చల్లో కనిపించకుండా పోయింది.
ఇప్పుడు ఎందుకు మళ్లీ చర్చ?
2025–26లో దేశవ్యాప్తంగా కొత్త బొగ్గు బ్లాకుల అన్వేషణ వేగం పెరగడంతో... భద్రకాళి ప్రాంతం కూడా మళ్లీ చర్చకు వచ్చింది.
కేసీఆర్ హయాంలో ఆగిపోయిన ఫైల్ను ప్రస్తుత ప్రభుత్వం మళ్లీ యాక్టివ్ చేసిందని బీఆర్ఎస్ ఆరోపిస్తోంది.
అయితే ప్రభుత్వం మాత్రం... ఇది ఇంకా పరిశీలన దశలోనే ఉందని, తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదని చెబుతోంది.
అసలు బొగ్గు ఎంత ఉంది?
సోషల్ మీడియాలో భద్రకాళి చెరువు కింద 100 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు నిల్వలున్నాయనే ప్రచారం జరుగుతోంది.
ఇప్పుడు రామప్ప వివాదం
భద్రకాళి వివాదం కొనసాగుతుండగానే... ఇప్పుడు మరో చారిత్రక వారసత్వ ప్రాంతం రామప్ప ఆలయం కూడా మైనింగ్ చర్చల్లోకి వచ్చింది.
యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు పొందిన రామప్ప దేవాలయానికి సుమారు ఐదు కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఓపెన్ కాస్ట్ బొగ్గు గని ఏర్పాటు చేసే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయనే ప్రచారం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
రామప్పలో వివాదం ఎలా మొదలైంది?
2012లో వెంకటాపూర్ మండలంలో దాదాపు 1,088 ఎకరాల్లో ఓపెన్ కాస్ట్ మైనింగ్ ప్రతిపాదన తీసుకొచ్చారు.
అయితే స్థానికులు, మేధావులు, ప్రజా సంఘాల నిరసనలతో అది ముందుకు సాగలేదు.
ఇటీవల మళ్లీ బొగ్గు శాంపిల్స్ సేకరణ, జియోలాజికల్ సర్వేలు, ఈపీటీఆర్ఐ, ఎన్జీఆర్ఐ అధ్యయనాల నేపథ్యంలో... మైనింగ్ అంశం మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది.
రామప్పకు నిజంగా ముప్పు ఉందా?
మైనింగ్ జరిగితే భారీ పేలుళ్లు నిర్వహించాల్సి వస్తుంది.
అలా జరిగితే...
భూగర్భ పొరల్లో మార్పులు...
రామప్ప చెరువుపై ప్రభావం...
సాండ్ బాక్స్ టెక్నాలజీతో నిర్మించిన ఆలయ నిర్మాణంపై ప్రభావం...
పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతినే అవకాశం...
ఉందని పలు మేధావులు, వారసత్వ పరిరక్షణ వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
అయితే సర్వేలు మాత్రం తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ఆలయానికి హాని ఉండదని సూచించాయని ప్రచారం జరుగుతోంది. దీనిపై పూర్తి అధికారిక నివేదికలు మాత్రం ప్రజలకు అందుబాటులో లేవు.
నిపుణులు ఏమంటున్నారు?
రామప్ప పరిరక్షణ కమిటీ ప్రతినిధులు...
కొన్ని సంవత్సరాల బొగ్గు కోసం ప్రపంచ వారసత్వ సంపదను ప్రమాదంలో పడేయడం సరైంది కాదని అంటున్నారు.
కాకతీయ హెరిటేజ్ నిపుణులు కూడా... భూగర్భ మార్పులు జరిగితే రామప్ప చెరువు, ఆలయ నిర్మాణంపై ప్రభావం ఉండే అవకాశాన్ని ప్రస్తావిస్తూ... మైనింగ్ ప్రతిపాదనను విరమించుకోవాలని కోరుతున్నారు.
చారిత్రక వారసత్వ పరిరక్షణ, పర్యావరణ భద్రత, బొగ్గు వనరుల వినియోగం అనే మూడు అంశాల మధ్య సమతుల్యత ఎలా సాధించాలన్నదే అసలు ప్రశ్నగా మారింది.
3) వర్షపు నీరే భవిష్యత్! RWH లేకపోతే నో పర్మిషన్!
హైదరాబాద్లో భవిష్యత్ నీటి సంక్షోభాన్ని నివారించేందుకు జలమండలి కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై నగరంలో నిర్మించే హైరైజ్ భవనాలకు రెయిన్ వాటర్ హార్వెస్టింగ్ వ్యవస్థ తప్పనిసరి చేసింది. వర్షపు నీటి సంరక్షణ వ్యవస్థ ఉంటేనే భవన నిర్మాణాలకు అనుమతులు ఇస్తామని జలమండలి ఎండీ అశోక్ రెడ్డి స్పష్టం చేశారు. హైదరాబాద్కు ప్రతి ఏడాది సగటున 900 నుంచి 1000 మిల్లీ మీటర్ల వరకు వర్షపాతం నమోదవుతోంది. అయితే వేగంగా పెరిగిన కాంక్రీటీకరణ, రీఛార్జ్ పిట్లు లేకపోవడం వల్ల వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకకుండా నేరుగా డ్రైన్లలోకి వెళ్లిపోతోంది. ఫలితంగా భూగర్భ జలాలు ఏటా క్షీణిస్తున్నాయి. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం హైదరాబాద్కు వర్షాల కొరత లేదు. సమస్య వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసుకునే వ్యవస్థలు లేకపోవడమే. భవిష్యత్లో హైదరాబాద్ నగరంలో నీటి కష్టాలను తగ్గించడంలో ఈ చర్య కీలకంగా మారనుంది.
హైదరాబాద్లో నీటి ఒత్తిడి ఎందుకు పెరుగుతోంది?
హైదరాబాద్ జనాభా వేగంగా పెరుగుతోంది. దానికి అనుగుణంగా నీటి అవసరాలు కూడా ప్రతి ఏడాది పెరుగుతున్నాయి. ప్రస్తుతం నగరంలో దాదాపు 14.5 లక్షల నల్లా కనెక్షన్లు ఉన్నాయి. అయితే నగరానికి అందుబాటులో ఉన్న ప్రధాన నీటి వనరులు గత ఎన్నో ఏళ్లుగా పెద్దగా పెరగలేదు.వేసవి కాలంలో రోజుకు సుమారు 15 వేల ట్యాంకర్ల బుకింగ్లు నమోదవుతుండగా, జలమండలి రోజుకు దాదాపు 9 వేల ట్యాంకర్ల ద్వారా నీటిని సరఫరా చేస్తోంది. వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోతే డిసెంబర్ నుంచే నీటి సరఫరాపై తీవ్ర ఒత్తిడి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అసలు సమస్య వర్షాల కొరత కాదు
హైదరాబాద్కు ఏడాదికి సగటున 900 నుంచి 1000 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదవుతుంది. అంటే నగరానికి వర్షాల కొరత లేదు. కానీ వేగవంతమైన పట్టణీకరణ, కాంక్రీటీకరణ కారణంగా వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకకుండా నేరుగా డ్రైన్లలోకి వెళ్లిపోతోంది. రీఛార్జ్ పిట్లు, రెయిన్ వాటర్ హార్వెస్టింగ్ వ్యవస్థలు తగిన స్థాయిలో లేకపోవడం వల్ల భూగర్భ జలాలు క్రమంగా తగ్గిపోతున్నాయి.భూగర్భ జలాల పరిస్థితి ఆందోళనకరంనగరంలోని అనేక కాలనీలు, అపార్ట్మెంట్లు ఇప్పటికీ బోర్వెల్లపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. అవసరానికి మించి బోర్వెల్లు తవ్వడం వల్ల భూగర్భ జలమట్టం వేగంగా పడిపోతోంది. కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ అంచనాల ప్రకారం, దేశంలో అత్యంత తీవ్రమైన భూగర్భ జలాల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న మెట్రో నగరాల్లో హైదరాబాద్ కూడా ఒకటి.
రెయిన్ వాటర్ హార్వెస్టింగ్ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలుప్రతి భవనంలో వర్షపు నీటిని భూమిలోకి ఇంకేలా చేస్తే భూగర్భ జలాలు క్రమంగా పునరుద్ధరించబడతాయి. బోర్వెల్లలో ఎక్కువకాలం నీరు అందుబాటులో ఉంటుంది. ట్యాంకర్లపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. నీటి కొనుగోలు ఖర్చులు కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. భారీ వర్షాల సమయంలో రోడ్లపై నీరు నిలిచిపోయే సమస్య కొంతవరకు తగ్గి, నగరంలో నీటి నిల్వలు మెరుగుపడతాయి.
ఇప్పటికే ఉన్న భవనాలకూ సూచనలుకొత్తగా నిర్మించే హైరైజ్ భవనాలతో పాటు ఇప్పటికే ఉన్న ఇళ్లు, అపార్ట్మెంట్లు, వాణిజ్య సముదాయాల్లో కూడా రెయిన్ వాటర్ హార్వెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేసుకోవాలని జలమండలి సూచిస్తోంది. భవిష్యత్లో నీటి సమస్యలను తగ్గించాలంటే ప్రతి భవనం వద్ద సమర్థవంతమైన వర్షపు నీటి సంరక్షణ వ్యవస్థ అవసరమని అధికారులు చెబుతున్నారు.
నిపుణులు ఏమంటున్నారు?
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, హైదరాబాద్కు సమస్య వర్షాల కొరత కాదు. పడే వర్షాన్ని సక్రమంగా భూమిలోకి పంపించే వ్యవస్థలు లేకపోవడమే అసలు కారణం. ప్రతి ఇల్లు, ప్రతి అపార్ట్మెంట్, ప్రతి ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ భవనంలో రెయిన్ వాటర్ హార్వెస్టింగ్ సమర్థవంతంగా అమలు చేస్తే భూగర్భ జలాలు పెరుగుతాయి. భవిష్యత్లో నగరానికి నీటి భద్రత కల్పించడంలో ఇదే అత్యంత కీలకమైన చర్యగా వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
మొత్తానికి... హైదరాబాద్లో పెరుగుతున్న నీటి డిమాండ్ను కేవలం కొత్త నీటి వనరులతోనే ఎదుర్కోవడం సాధ్యం కాదు. పడే ప్రతి వర్షపు చుక్కను భూమిలోకి చేరేలా చేయడం ద్వారానే భూగర్భ జలాలను కాపాడుకోవచ్చు. అందుకే రెయిన్ వాటర్ హార్వెస్టింగ్ ఇకపై ఒక ఎంపిక కాదు... భవిష్యత్ తరాలకు నీటి భద్రత కల్పించే అత్యవసర బాధ్యతగా మారింది.
