డిసెంబర్‌లోపు ఎన్నికలు జరగడం కష్టమేనా..?

తెలంగాణలో ఎన్నికల హడావుడి మొదలవుతుందనుకుంటున్న సమయంలో, ఇప్పుడు మరో కొత్త ప్రశ్న తెరపైకి వచ్చింది! ఎన్నికలకు ముందు తేలాల్సిన రెండు కీలక లెక్కలు ఇంకా పూర్తి కాలేదు. ఒకటి.. ఓటర్ల లెక్క. రెండోది, బీసీ రిజర్వేషన్ల లెక్క. ఒకవైపు తెలంగాణలో సుమారు 93 లక్షల మంది ఓటర్లను ప్రభావితం చేసే ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. అభ్యంతరాలు, ఫిర్యాదులకు గడువు సరిపోదంటూ.. స్వయంగా ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి కేంద్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని మరో నాలుగు వారాల సమయం కోరారు. మరోవైపు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు అత్యంత కీలకమైన బీసీ రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియ కూడా పూర్తి కావాల్సి ఉంది. అంటే.. ఎన్నికల నోటిఫికేషన్‌కు ముందు, ఓటర్ల లెక్క తేలాలి. రిజర్వేషన్ల లెక్క కొలిక్కిరావాలి.

ముఖ్యమంత్రి లేఖలో చెప్పిన గణాంకాలు చూస్తే పరిస్థితి ఎంత పెద్దదో అర్థమవుతోంది. తెలంగాణలో 2026 జూన్ 10 నాటికి మొత్తం ఓటర్లు 3 కోట్ల 38 లక్షల 26 వేల 448 మంది. కానీ ఓటర్ల జాబితా సవరణలో గుర్తించిన లోపాలు, అనామలీస్, పాత జాబితాతో అనుసంధానం కాని ఫారాలు కలిపితే.. సుమారు 92 లక్షల 86 వేల మంది ఓటర్లకు నోటీసులు జారీ చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి ఎన్నికల సంఘం దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.

92 లక్షల మంది ఓటర్లపై ప్రభావం. అసలు సమస్య ఎక్కడ ఉంది? సర్ ప్రక్రియలో భాగంగా తెలంగాణలో భారీ సంఖ్యలో ఓటర్ల వివరాలు పరిశీలనలో ఉన్నాయి. మొత్తం ఓటర్లలో 73.39 లక్షల మందిని అంటే 21.7 శాతం మందిని ASD ఓటర్లుగా గుర్తించారు. ASD అంటే, Absent – గైర్హాజరు, Shifted – నివాసం మార్చిన వారు, Dead – మరణించిన వారు, Duplicate – డూప్లికేట్ నమోదులు. అయితే ఇక్కడే అసలు ఆందోళన మొదలవుతోంది. ASD జాబితాలో ఉన్న 73.39 లక్షల మందిలో, 45.19 లక్షల మందిని శాశ్వతంగా నివాసం మార్చిన వారిగా గుర్తించారు.

అంటే ASD జాబితాలో ఉన్న వారిలో దాదాపు 62 శాతం మందిని shifted లేదా శాశ్వతంగా నివాసం మార్చిన వారిగా గుర్తించడం ఇప్పుడు ప్రభుత్వం లేవనెత్తుతున్న ప్రధాన అంశం.

ఇంకా, డిజిటలైజ్ చేసిన 2.65 కోట్ల ఎన్యూమరేషన్ పత్రాల్లో 60.50 లక్షల ఫారాల్లో అనామలీస్ లేదా లోపాలు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అలాగే 32.36 లక్షల ఫారాలను గత సర్ ఓటర్ల జాబితాతో అనుసంధానం చేయలేదు. ఈ రెండు సమస్యలు, ASD జాబితా.. అన్నింటినీ కలిపి చూస్తే, సుమారు 92.86 లక్షల మంది ఓటర్లకు నోటీసులు ఇవ్వాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఇంత భారీ సంఖ్యలో ఓటర్లకు నోటీసులు ఇచ్చి, వారి అభ్యంతరాలు తీసుకోవాలి, పత్రాలు పరిశీలించాలి, విచారణ చేయాలి, సరైన నిర్ణయం తీసుకోవాలి. తర్వాత తుది ఓటర్ల జాబితా సిద్ధం చేయాలి. ఈ మొత్తం ప్రక్రియ కొన్ని రోజుల్లో పూర్తయ్యే పని కాదని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.

అందుకే ప్రస్తుతం సెప్టెంబర్ 16 వరకు ఉన్న అభ్యంతరాలు, ఫిర్యాదుల గడువును మరో నాలుగు వారాలు పెంచాలని సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి కోరారు. తుది ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణకు ప్రస్తుతం ఉన్న అక్టోబర్ 19 తేదీని కూడా మార్చాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.హైదరాబాద్‌లోనే పెద్ద సవాల్.. మూడు జిల్లాల్లో 58.6% ASD ఓటర్లు. ఈ సమస్య తెలంగాణ అంతటా ఒకే స్థాయిలో లేదు. ప్రధానంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా ఉంది.

ముఖ్యంగా, హైదరాబాద్, మేడ్చల్-మల్కాజిగిరి, రంగారెడ్డి. ఈ మూడు జిల్లాల్లోనే రాష్ట్రంలోని మొత్తం ASD జాబితాలో ఉన్న ఓటర్లలో 58.6 శాతం మంది ఉన్నారు. అలాగే నోటీసులు అందుకునే ఓటర్లలో కూడా 41.9 శాతం మంది ఈ మూడు జిల్లాల్లోనే ఉన్నారు.ఉద్యోగాలు, వివాహాలు, అద్దె ఇళ్ల మార్పులు, తాత్కాలిక నివాసాలు, వలసలు, ఈ కారణాల వల్ల పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఓటర్ల చిరునామాలు మారడం సాధారణ విషయం.

సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి లేఖలో మరో కీలక అంశం కూడా ఉంది. నివాసం మారిన ఓటర్ల పేర్లను తొలగించే ముందు సరైన అధికారిక నోటీసు ప్రక్రియ పాటించడం లేదని ఆరోపించారు. దీంతో ఓటరు తన ఓటు తొలగిపోయిందనే విషయం.. పోలింగ్ రోజున కేంద్రానికి వెళ్లే వరకు తెలియని పరిస్థితి రావచ్చని పేర్కొన్నారు. అంటే ఎన్నికలు నిర్వహించడానికి ముందు, ఎవరు నిజమైన ఓటరు? ఎవరి పేరు సరైన నియోజకవర్గంలో ఉంది? ఎవరి పేరు తప్పుగా తొలగించబడింది? అనే ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన సమాధానం రావాల్సి ఉంది.

రోజువారీ కూలీలు, వలస కార్మికులు, వృద్ధులు, తాత్కాలికంగా ఇతర ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఉద్యోగులు. ఇలాంటి వారు నోటీసు అందుకున్న తర్వాత అవసరమైన పత్రాలు సేకరించి అధికారుల ముందు హాజరుకావడానికి ప్రస్తుతం ఉన్న సమయం సరిపోదని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ప్రత్యేకంగా లక్షలాది మంది ఓటర్లపై విచారణ జరగాల్సి ఉన్నప్పుడు, ఒక వారం సమయం సరిపోదని సీఎం పేర్కొన్నారు. కనీసం మూడు నుంచి నాలుగు వారాల సమయం ఇవ్వాలని సూచించారు.

గ్రామాలు, పురపాలక వార్డుల్లో ముందుగానే విస్తృత ప్రచారం నిర్వహించాలని, కనీసం రెండుసార్లు గ్రామ లేదా వార్డు సమావేశాలు నిర్వహించాలని, ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితాను ప్రజలకు చదివి వినిపించాలని కూడా సూచించారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో ప్రతి పోలింగ్ కేంద్రం స్థాయిలో హెల్ప్ డెస్క్‌లు ఏర్పాటు చేయాలని కోరారు.

గ్రేటర్ హైదరాబాద్ పరిధిలో ప్రతి నియోజకవర్గంలో సగటున 78 వేలకుపైగా నోటీసులకు సంబంధించిన కేసులు ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనా. ఇంత భారీ సంఖ్యలో విచారణ చేయడానికి ప్రస్తుతం ఉన్న అధికారులు సరిపోరని, అదనంగా AEROలు లేదా ఎన్నికల సహాయక అధికారులను నియమించాలని సీఎం సూచించారు. అంటే ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియ కేవలం టెక్నికల్ పని కాదు. ఇది లక్షలాది మంది పౌరుల ఓటు హక్కుకు సంబంధించిన అంశం. అందుకే తొందరపడి జాబితా పూర్తి చేసి ఎన్నికలకు వెళ్లడం కంటే, ముందుగా ఓటర్ల జాబితాను పూర్తిస్థాయిలో సరిచేయాల్సిన అవసరం ఉందన్న వాదన బలపడుతోంది.

ఓటర్ల జాబితా సవరణలో మరో ముఖ్యమైన అంశం గుర్తింపు పత్రాలు. ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు సంఖ్య 172 ప్రకారం జారీ చేసిన ఫ్యామిలీ రిజిస్టర్ సర్టిఫికెట్ – FRCని సర్ ప్రక్రియలో అంగీకరించకపోవడంతో ప్రజలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని సీఎం పేర్కొన్నారు. ప్రత్యేకంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివాసం, కుటుంబ వివరాలను నిరూపించడానికి అవసరమైన పత్రాల విషయంలో అనేక మందికి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. అందుకే FRCని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని, అలాగే మండల స్థాయి అధికారులు జారీ చేసే గుర్తింపు లేదా ధ్రువీకరణ పత్రాలను కూడా అంగీకరించాలని ప్రభుత్వం కోరుతోంది.

ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టం. ఒక ఓటరు పేరు తప్పుగా తొలగిపోతే, అది కేవలం ఒక డేటా ఎర్రర్ కాదు. అది ఒక పౌరుడి ప్రజాస్వామ్య హక్కును ప్రభావితం చేసే అంశం. అందుకే సుమారు 93 లక్షల మంది ఓటర్లకు సంబంధించిన విచారణను త్వరగా ముగించడం కంటే, సరైన పత్రాలు స్వీకరించి, ప్రజలకు తగిన సమయం ఇచ్చి, ప్రతి కేసును పరిశీలించాలన్న డిమాండ్ వినిపిస్తోంది.

ఓటర్ల జాబితా ఒకవైపు, బీసీ రిజర్వేషన్ల లెక్క మరోవైపు!ఇప్పుడు తెలంగాణలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల సమయంపై మరో కీలక అంశం ఉంది. అదే బీసీ రిజర్వేషన్ల లెక్కలు మరియు రిజర్వేషన్ల ఖరారు ప్రక్రియ. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు ముందు, ఎన్ని స్థానాలు ఏ వర్గాలకు రిజర్వ్ చేయాలి? బీసీలకు ఎంత శాతం రిజర్వేషన్ అమలు చేయాలి? వార్డు, డివిజన్, మండలం, జిల్లా స్థాయిలో రిజర్వేషన్ల కేటాయింపు ఎలా ఉండాలి? అనే అంశాలపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంటుంది. అంటే ఎన్నికలు నిర్వహించాలంటే కేవలం ఓటర్ల జాబితా సిద్ధంగా ఉండటం మాత్రమే సరిపోదు.రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియ కూడా పూర్తి కావాలి. ఓటర్ల జాబితా సవరణలోనే మరో నాలుగు వారాల గడువు కోరుతున్నారు. తుది జాబితా ప్రచురణ తేదీని అక్టోబర్ 19 నుంచి మార్చాలని సీఎం స్వయంగా కోరుతున్నారు.

మరోవైపు బీసీ రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన లెక్కలు, కేటాయింపులు, చట్టపరమైన మరియు పరిపాలనా ప్రక్రియలు కూడా పూర్తి కావాల్సి ఉంది. ఈ రెండు అంశాలను కలిపి చూస్తే, ఈ ఏడాది డిసెంబర్‌లోపు ఎన్నికల నిర్వహణ సాధ్యమేనా? అనే ప్రశ్న సహజంగానే వస్తోంది. అయితే ఇక్కడ స్పష్టంగా చెప్పాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ఎన్నికల తేదీపై తుది నిర్ణయం సంబంధిత ఎన్నికల సంఘం, చట్టపరమైన ప్రక్రియలు మరియు పరిపాలనా పరిస్థితుల ఆధారంగానే ఉంటుంది.

కానీ ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితులను చూస్తే, డిసెంబర్‌లోపు ఎన్నికల నిర్వహణకు అవసరమైన అన్ని ప్రక్రియలు పూర్తవడానికి సమయం సరిపోతుందా అనే సందేహం మాత్రం బలపడుతోంది.తెలంగాణలో ఇప్పుడు ఎన్నికల రాజకీయాల కంటే ముందు. ఓటర్ల లెక్క తేలాలి. తప్పుగా తొలగిపోయే ఓట్లు ఆగాలి. లక్షలాది నోటీసులపై విచారణ పూర్తి కావాలి. తుది ఓటర్ల జాబితా సిద్ధం కావాలి. బీసీ రిజర్వేషన్ల లెక్కలు తేలాలి. ఈ ప్రక్రియలన్నీ పూర్తయిన తర్వాతే ఎన్నికల షెడ్యూల్‌పై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

సుమారు 92.86 లక్షల మంది ఓటర్లను ప్రభావితం చేసే సవరణ ప్రక్రియ. మూడు ప్రధాన జిల్లాల్లోనే 58.6 శాతం ASD ఓటర్లు. గ్రేటర్ హైదరాబాద్‌లో ఒక్కో నియోజకవర్గంలో సగటున 78 వేలకుపైగా నోటీసుల కేసులు. అభ్యంతరాలకు మరో నాలుగు వారాల గడువు కోరుతున్న ప్రభుత్వం. మరోవైపు ఇంకా తేలాల్సిన బీసీ రిజర్వేషన్ల లెక్కలు. ఈ మొత్తం సమీకరణాన్ని చూస్తే. తెలంగాణలో ఎన్నికలు వెంటనే వస్తాయా..? లేక ఓటర్ల జాబితా, రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియ పూర్తయ్యే వరకు ఎన్నికలు మరింత ఆలస్యమవుతాయా..? అనేదే ఇప్పుడు తెలంగాణ రాజకీయాల్లో అతిపెద్ద ప్రశ్న. ఓటర్ల లెక్క ఇంకా తేలలేదు. బీసీ రిజర్వేషన్ల పంచాయతీ ఇంకా కొలిక్కిరాలేదు. ఈ రెండూ పూర్తయ్యేలోపు డిసెంబర్ దాటిపోతుందా?”